Đèn sáng trong tay – G. Nguyn Cao Lut.

Thiên Chúa và người ăn trộm

Thời đại ngày nay đang sống trong nỗi ám ảnh về những tên ăn trộm. Sự bất an làm gia tăng nỗi sợ hăi. Lúc nào người ta cũng phải đề pḥng, phải cảnh giác trước những bất ngờ có thể xảy đến, những bất ngờ gây ra những mất mát, những thiệt hại. Báo chí vẫn nhan nhản những tin như thế. Đề pḥng rất cẩn thận, mà vẫn có những bất ngờ. Chỉ sơ hở một chút, đă phải gánh lấy những hậu quả đau ḷng.

Vậy mà Đức Giêsu tự đồng hoá với tên trộm. Người muốn lấy của chúng ta cái ǵ? hay Người muốn bắt chộp lấy chúng ta?

Có thể nói, Chúa của chúng ta cũng giống như người ăn trộm. Chúng ta không thể đóng khung Đức Ki-tô trong một h́nh ảnh nhất định với đầy đủ tiện nghi. Đức Ki-tô không phải là người mà chúng ta có thể nhận ra ngay tức khắc, không chút lầm lẫn. Người không đến trên chiếc xe lộng lẫy với trống kèn thổi vang. Người là ông chủ của vương quốc đă trao phó của cải cho các đầy tớ, nhưng cũng là ông chủ yêu mến những ai trông đợi Người; Người đến không phải để được phục vụ, nhưng để hiến ḿnh, để phục vụ và làm cho người khác được vui mừng.

Chúa của ánh sáng không chỉ là Đấng chiếu soi, Đấng rạng ngời vào buổi sáng Phục Sinh, Người cũng là Chúa của những cuộc gặp gỡ âm thầm, những bước đi êm dịu, bất ngờ, những cuộc trượt dài trong đêm tối đầy nghi ngờ và sợ hăi. Người không phải là vị Thiên Chúa muốn áp đặt, nhưng là Đấng đến gơ cửa căn nhà ít chờ đợi, vào lúc bất ngờ nhất.

Tỉnh thức suốt cả đời

Trước một vị Thiên Chúa như thế, trước những điều không ngờ, người ta sẽ làm ǵ? Đức Giêsu nhắn nhủ là phải tỉnh thức, phải sẵn sàng. Nhưng tỉnh thức theo tinh thần của bài Tin Mừng là ǵ? Chắc chắn không phải là "không được ngủ". Vẫn có những đêm không ngủ, nhưng là để làm một điều ǵ khác, có thể là để vui chơi, có thể là làm việc... Những đêm đó đâu phải là tỉnh thức. Điều Chúa muốn nói chính là một thái độ, một t́nh trạng tỉnh thức, nghĩa là luôn biết cảnh giác trước mọi biến chuyển, biết nhận ra các dấu chỉ, và nhất là, biết đọc, biết lư giải ư nghĩa, thông điệp do các dấu chỉ ấy đem lại.

Trong xă hội, người ta hơn nhau ở chỗ có nhiều kinh nghiệm trường đời. Một nhà kinh doanh biết phải ứng phó ra sao trước một t́nh thế có lợi hay bất lợi cho công cuộc làm ăn. Một nhà chính trị cũng cần quyết định sao cho phù hợp với các chuyển biến của thế giới. Tỉnh táo, sáng suốt, chuẩn xác, nhẫn nại, đó là bí quyết thành công; ngược lại, là những hậu quả thê thảm, thân bại danh liệt.

C̣n hơn cả người làm kinh tế, làm chính trị. Ki-tô hữu có trách nhiệm đối với sự sống c̣n, với hạnh phúc mai sau của ḿnh. Giá trị đó không ǵ sánh được hay thay thế được. Bởi vậy họ phải luôn cảnh giác, tỉnh thức.

Trước hết, họ phải tỉnh thức để nhận ra sự hiện diện đầy sinh động của Thiên Chúa giữa ḷng cuộc sống. Người Ki-tô hữu tỉnh thức không phải chỉ để đợi chờ Thiên Chúa vào giây phút cuối cùng của cuộc đời, nhưng là nhận ra Người vẫn đang đến, vẫn hoạt động, vẫn cứu độ trong từng giây phút, từng biến cố. Người Ki-tô hữu tỉnh thức là người đọc được ư nghĩa của biến cố, của sự việc; họ coi đó là những dấu chỉ về sự hiện diện sâu xa của Thiên Chúa; họ coi đó là bề mặt của một bề sâu rất dầy, rất thâm trầm, và họ hiểu được chiều sâu ấy (ít ra là một phần nào). Như thế, trước mắt người Ki-tô hữu, bất cứ điều ǵ cũng cho thấy những ư nghĩa lớn lao, những chiều kích sâu xa, bởi v́ họ nh́n những điều đó bằng con mắt đức tin, bằng ánh mắt đợi chờ, bằng tấm ḷng sẵn sàng.

Đàng khác, người Ki-tô hữu tỉnh thức để khỏi t́m cách an phận thủ thường trong cuộc đời này, trong những cảnh giàu sang, thừa mứa vật chất, bởi v́ khi t́m những thứ đó, họ đă vô t́nh đặt ḷng ḿnh trên một thứ nền tảng không vững chắc. Những thứ ấy chỉ là cát bụi, sẽ bị trôi giạt khi có mưa giông, nước lũ. Phải cảnh giác để không dễ dàng bị mê hoặc, bị ru ngủ v́ những hứa hẹn của các giá trị phàm tục; sức mạnh của khoa học kỹ thuật và ngay cả những thành công, những kết quả trong công tác mục vụ tông đổ. Đó là những cơn cám dỗ khủng khiếp có nguy cơ làm cho con người đặt hết tin tưởng, hy vọng và yêu mến vào đó, thay v́ vào một Đấng Cao Cả đă sáng tạo và bảo vệ những thành quả ấy.

Người Ki-tô hữu phải tỉnh thức, không phải chỉ v́ mạng sống của ḿnh, nhưng c̣n v́ sự sống của cả nhân loại. Họ phải bén nhạy để phát hiện ra những mưu mô, hầu tránh cho ḿnh và cho xă hội loài người thảm hoạ "thờ ḅ vàng kiểu mới". Họ phải nh́n thấy trước và loan báo cho nhân loại những hiểm hoạ đang đe doạ, đang ŕnh rập, và nhất là họ phải bày tỏ cho nhân loại sự có mặt cách vô h́nh của ông chủ đầy quyền năng và yêu thương. Họ phải dũng cảm nêu gương sáng của người tôi trung, lúc nào cũng tỉnh thức chờ đợi chủ về, để bất cứ giây phút nào, vừa nghe tiếng chủ gọi, họ mau mắn mở rộng cửa đón Người.

Nói cách khác, Ki-tô hữu phải là con chiên có mắt sáng, có tai thính, không v́ hám ăn hám sống mà mất cảnh giác với thú dữ, với các hiểm hoạ chung quanh có thể bất ngờ xảy ra, và nhất là không bao giờ rời mắt theo dơi bóng dáng của Mục Tử kính yêu, luôn bước đi trên đường của Người, và không bao giờ làm ngơ trước tiếng Người kêu gọi, để nhanh chân chạy đến với Người, bất chấp mọi thử thách, mọi cản trở.

Tỉnh thức và chờ đợi

Tỉnh thức đi liền với chờ đợi. Ư tưởng chờ đợi gợi lên h́nh ảnh một người không làm ǵ cả, hết đứng lại ngồi, đi qua đi lại, mong sao người hẹn ḿnh, hoặc giờ hẹn mau đến. Tâm trạng bổn chổn làm cho người ta không thực hiện được một công việc nào.

Thực ra, trong Ki-tô giáo, chờ đợi không có nghĩa là ngổi yên, là trông mong, nhưng hoàn toàn có ư nghĩa tích cực. Đang khi chờ đợi ông chủ của ḿnh, người Ki-tô hữu vẫn hăng say làm việc, họ "thắt lưng cho gọn, thắp đèn cho sẵn". Họ làm tất cả những ǵ có thể làm được để cho cuộc trở về được tốt đẹp, và hơn nữa, c̣n làm cho ngày ấy mau đến. Chính trong khi làm việc, họ nhận ra những dấu hiệu của ông chủ, họ thấy Người đang trở về. Thiên Chúa không xuất hiện với những con người không biết kiếm t́m, không biết chuẩn bị, bởi v́ cuộc xuất hiện của Người không theo cách thế của loài người, và có khi, Người xuất hiện mà người ta không biết, v́ thiếu chuẩn bị, thiếu để ư.

Người Ki-tô hữu là tôi tớ: họ không chờ đón Thiên Chúa theo cách thế, theo suy nghĩ của ḿnh, nhưng là theo cách thế của ông chủ, chuẩn bị những ǵ chủ mong muốn. Điều đó thực là khó khăn với con người, v́ họ phải vượt ra khỏi chính ḿnh để đón tiếp Thiên Chúa theo cách thế Người mong muốn. Người ta không thể bắt Thiên Chúa theo những chương tŕnh của ḿnh, nhưng là sẵn sàng để bước đi theo Thiên Chúa, là mở rộng tâm hổn đón luổng gió t́nh yêu. Đó mới thực là tỉnh thức và chờ đợi.

Tỉnh thức và kho tàng

Theo những dụ ngôn của Tin Mừng, ông chủ ra đi và trao lại cho đầy tớ những nén bạc để sinh lợi. Đến khi chủ trở về, ai sinh lợi thêm sẽ được thưởng, c̣n người đem cất những nén bạc rổi trao lại y nguyên, sẽ bị phạt. Người tỉnh thức và chờ đợi đúng cách nhất là sử dụng những ǵ ḿnh đang nắm giữ để sinh lợi nhiều hơn. Đành rằng "kho tàng ở đâu th́ ḷng ở đấy", nhưng nếu chỉ ngổi đó mà canh chừng th́ nào có ích ǵ. Kho tàng là kết quả của một thời gian làm việc; có thể là tiền bạc, có thể là kiến thức... Bảo vệ ư? Đóng kín để khỏi mất mát ư? Những điều ấy chẳng giúp ích ǵ cả. Đó là một kho tàng, một vốn chết v́ không được luân chuyển, không nuôi dưỡng sự sống. Phải bỏ nhiều công sức để tạo được một kho tàng, nhưng c̣n phải bỏ nhiều công sức hơn nữa để làm cho kho tàng ấy được phát triển thêm.

Một khi kho tàng được luân chuyển, nó sẽ làm tăng thêm của cải, cho ḿnh và cho mọi người; nó sẽ tạo nên sự hiệp thông, sẽ lưu truyền sự sống. H́nh ảnh dễ thấy nhất là trái tim: Máu được chuyển về tim để rồi lại từ tim đi ra, làm cho cơ thể sống động. Nếu máu chỉ ở tim mà không đi ra, các chi thể không c̣n hoạt động, con người sẽ chết.

Như thế, khi sự sống được lan truyền, chẳng có ǵ đáng sợ. Những người nào thực sự hiệp thông và trao đỗi, chẳng những đă tạo cho ḿnh một kho tàng vững chắc, nhưng hơn thế, họ chẳng lo sợ ǵ khi Chúa đến bất ngờ. Họ sẽ sẵn sàng để Chúa nhập cuộc: Người không đến để tính sổ, nhưng là để chia sẻ với người có tinh thần hiệp thông và phục vụ. Ngược lại, ai không có tinh thần này, th́ sự xuất hiện của Chúa rơ ràng là một tai hoạ, một cuộc đánh cắp, một cuộc phá vỡ.

Thiên Chúa đă đến, sẽ đến và đang đến. Đối với người không tỉnh thức, th́ sự xuất hiện của Người thật là bất ngờ, và cũng thật đáng sợ. C̣n đối với chúng ta, những người "cầm đèn sáng trong tay", th́ sự xuất hiện của Người là một niềm vui mừng lớn lao, v́ chúng ta vẫn chờ đợi, và Người chính là kho tàng của chúng ta, chúng ta sẵn sàng đánh đỗi tất cả để có được sự hiện diện của Người.

* * *

Hăy kêu lên Chúa vào ban đêm,

để đến b́nh minh, Người đánh thức bạn dậy.

hăy kêu lên Thiên Chúa như kẻ đang giao chiến trong đêm tối,

để Đấng-không-bao-giờ-biết-sợ

sẽ đặt tay của Người trên bạn,

xoá tan mọi âu lo.

Như một người điên dại, hăy kêu lên Thiên Chúa,

bởi v́ những "điều điên cuồng" của Người,

sẽ đưa tới Khôn Ngoan.

Hăy kêu lên Thiên Chúa, hăy xé toang bộ mặt của bạn,

để sự Trong Sáng Vĩnh Cửu được lộ ra.

Nhưng bạn đừng ngỡ ngàng,

khi giấc ngủ

chỉ đưa bạn đến Sự Thật.

theo F. Cockenpot.