TÔNG HUN “Gheo-đê-tê  t  Éc-sú-ta-tề”  CA Đc Thánh Cha PHANXICÔ: V ƠN GI NÊN THÁNH TRONG TH GII NGÀY NAY

(Do Phaolô Phm Xuân Khôi chuyn ng)

 

CHƯƠNG 5: CUC CHIN, CNH GIÁC VÀ PHÂN ĐNH

158. Cu
c đi Kitô hu là mt cuc chiến đu liên tc. Chúng ta cn sc mnh và ḷng can đm đ chng li nhng cám d ca ma qu và loan báo Tin Mng. Trn chiến này là trn chiến ngt ngào, v́ nó cho phép chúng ta vui mng mi khi Chúa chiến thng trong cuc đi ca chúng ta.

CU
C CHIN VÀ CNH GIÁC

159. Chúng ta không ch
đơn thun đương đu vi mt cuc chiến chng li thế gian và năo trng thế gian là điu có th la di chúng ta và làm cho chúng ta ra đn đn và tm thưng, thiếu nhit t́nh và nim vui. Cuc chiến này cũng không th thu hp li thành mt cuc vt ln vi nhng s yếu đui và các xu hưng nhân loi chúng ta (là lưi biếng, tham dc, ghanh t, ghen tương hay bt kỳ điu ǵ khác). Nó cũng là mt cuc chiến đu liên tc chng li ma qu, ông hoàng ca s d. Chính Chúa Giêsu mng nhng chiến thng ca chúng ta. Ngưi vui mng khi các môn đ ca Ngưi tiến b trong vic rao ging Tin Mng và thng đưc s chng đi ca ác thn: “Thy thy Satan rơi xung như sét t tri” (Lc 10:18).

C̣n h
ơn mt huyn thoi

160. Chúng ta s
không công nhn có ma qu nếu chúng ta ch nh́n đi sng theo các tiêu chun thc nghim mà không có mt cm thc siêu nhiên nào. Chính nim tin rng quyn lc đc ác này hin din gia chúng ta cho phép chúng ta hiu đưc làm sao mà s d đôi khi có th có quá nhiu sc tàn phá như thế. Đúng vy, các tác gi Thánh Kinh có mt hành trang khái nim gii hn đ din t mt s thc ti nht đnh, như trong thi Chúa Giêsu, ngưi ta có th ln ln bnh đng kinh vi vic qu ám chng hn. Tuy nhiên, điu này không đưa chúng ta đến vic quá đơn gin hoá thc ti bng cách nói rng tt c các trưng hp đưc tưng thut trong Tin Mng đu liên quan đến các bnh tâm thn, và do đó không có ma qu hoc ma qu không hot đng. S hin din ca nó đưc t́m thy ngay trong nhng trang đu ca Thánh Kinh, là sách kết thúc vi chiến thng ca Thiên Chúa trên ma qu [120]. Qu tht, khi đ li cho chúng ta Kinh Ly Cha, Chúa Giêsu mun chúng ta kết thúc nó bng cách xin Chúa Cha “cu chúng con khi mi s d”. Li cui cùng này không đ cp đến s d tru tưng; mt cách dch chính xác hơn phi là “thn d”. Nó ám ch mt cá th đang tn công chúng ta. Chúa Giêsu đă dy chúng ta mi ngày cu xin ơn gii cu này đ quyn năng ca nó không làm ch chúng ta.

161. Nh
ư thế, chúng ta không nên nghĩ v ma qu như mt huyn thoi, mt biu hin, mt biu tưng, mt h́nh nh hoc mt ư tưng [121]. Sai lm này s dn chúng ta đến lơ là vic đ pḥng ca ḿnh, bt cn, và kết cuc d b làm mi cho nó hơn. Ma qu không cn phi s hu (ám) chúng ta. Nó đu đc chúng ta bng nc đc ca hn thù, bun ru, ghen t và các tt xu. Cũng thế, khi chúng ta lơ là vic đ pḥng ca ḿnh, nó tn dng điu y đ hu hoi cuc đi chúng ta, gia đ́nh chúng ta và cng đng chúng ta. “Như sư t gm thét, nó đi loanh quanh đi t́m mi đ cn xé” (1 Pr 5: 8).

C
nh giác và tin cy

162. L
i Chúa mi gi chúng ta mt cách rơ ràng, “hăy đng vng trưc nhng mưu chưc ca ma qu” (Eph 6:11) và “dp tt tt c các tên la ca Ác Thn” (Eph 6:16). Đây không phi là nhng li hoa m, v́ con đưng dn đến s thánh thin ca chúng ta là mt trn chiến liên tc. Nhng ai không nhn ra điu này s làm mi ngon cho s tht bi hoc tm thưng. Vi cuc chiến này, chúng ta có th da vào các vũ khí mnh m mà Chúa đă ban cho chúng ta: đc tin đưc th hin qua cu nguyn, suy nim Li Chúa, c hành Thánh L, chu Thánh Th, Bí Tích Ḥa Gii, các vic bác ái, đi sng cng đng, và tham gia vic truyn giáo. Nếu chúng ta bt cn, nhng li ha cui ca thn d s d dàng quyến rũ chúng ta. Như thánh linh mc Brochero đă nói: “Có điu ǵ là tt lành khi Lucifer ha cho anh ch em t do, và đ đy trên anh ch em tt c nhng li ích, nếu nhng li ích y là gi di và có cht đc?” [122].

163. Trong cu
c hành tŕnh này, vic phát trin nhng s tt đp, vic trưng thành trong đi sng tâm linh và ln lên trong t́nh yêu là cách đi phó tt nht vi s d. Không ai chng li đưc nó nếu chn li trong ngơ ct, nếu hài ḷng vi mt ít, hoc ngng mơ ưc tn hiến mt cách qung đi hơn cho Chúa. T hơn na, nếu h có cm giác tht bi, v́ “ai bt đu mà không t tin, th́ đă thua mt na trn chiến ri, và chôn vùi tài năng ca h... Chiến thng ca Kitô hu luôn luôn là mt thp giá, nhưng mt thp giá đng thi cũng là biu tưng ca chiến thng, đưc thc hin vi vic thn trng chiên đu chng li nhng cuc tn công ca s d” [123].

S
bi hoi tinh thn

164. Con đ
ưng nên thánh là ngun b́nh an và yên vui, đưc Chúa Thánh Thn ban cho chúng ta, nhưng đng thi cũng đ̣i hi chúng ta phi tnh thc và gi cho “đèn ca ḿnh đưc cháy sáng” (Lc 12:35). “Hăy tránh xa mi h́nh thc xu xa” (1 Tx 5:22). “Hăy tnh thc” (Mt 24:42; Mc 13:35). “Chúng ta đng ng quên” (1 Tx 5:6). Nhng ngưi nghĩ rng h không phm ti trng trái vi Lut ca Thiên Chúa có th rơi vào t́nh trng mê mui hoc tê mê. V́ h không thy điu ǵ nghiêm trng đ t trách ḿnh, h không nhn ra rng t́nh trng th ơ này ca h s dn dn làm ch đi sng thiêng liêng ca h và cui cùng chính h s b suy yếu và bi hoi.

165. S
bi hoi tinh thn c̣n ti t hơn vic sa ngă ca mt ngưi ti li, v́ đó là mt h́nh thc mù quáng trong thoi mái và t măn. Mi s đu có v như có th chp nhn đưc: la di, ph báng, ích k và các h́nh thc tinh vi khác ca vic quy ngă (ch biết đến ḿnh), v́ “ngay c Satan cũng ngu trang là thiên s ca s sáng” (2 Cr 11:14). Sôlômôn đă kết thúc nhng ngày ca ông như thế, trong khi k phm đi ti là Đavít biết cách thng vưt t́nh trng khn nn ca ḿnh. Trong mt đon Thánh Kinh, Chúa Giêsu đă cnh báo chúng ta v cám d qu quyt này, là điu d dàng dn chúng ta đến hư đn: Ngưi nói v mt k đưc gii thoát khi qu ám, nghĩ rng đi ḿnh gi đây đă đưc thanh sch, cui cùng b ám bi by qu khác (xem Lc 11:24-26). Mt đon Thánh Kinh khác nói thng rng: “Con chó quay tr li ăn chính đ nó ma ra” (2 Pr 2:22; x. Cn 26:11).

S
PHÂN BIT

166. Làm sao đ
biết đưc là mt điu đến t Chúa Thánh Thn hay đến t tinh thn thế gian hoc tinh thn ma qu? Cách duy nht là qua s phân bit, là điu đ̣i hi không nhng mt kh năng tt đ lư lun và biết l thưng, mà c̣n là mt hng ân cn phi đưc cu xin. Nếu chúng ta tin tưng cu xin Chúa Thánh Thn ơn này, đng thi t́m cách vun trng nó bng cu nguyn, suy nim, đc sách và li khuyên tt, th́ chc chn chúng ta s ln lên trong kh năng tinh thn này.

M
t nhu cu khn cp

167. Ngày nay kh
năng phân bit càng ngày càng tr nên cn thiết. Thc ra, cuc sng hin ti cung cp cho chúng ta rt nhiu điu kh thi đ làm và phân tâm, và tt c chúng đu đưc thế gii tŕnh bày như có giá tr và tt. Mi ngưi, đc bit là gii tr, đu chu nh hưng bi mt nn văn hóa bm nút đi đài liên tc. Chúng ta có th đng thi coi hai hoc ba màn nh và tương tác trong nhng cnh tưng o cùng mt lúc. Nếu không có s khôn ngoan ca vic phân bit, chúng ta có th d dàng biến thành cái bung xung cho mi xu hưng chóng qua.

168. Đi
u này đc bit quan trng khi mt s mi m xut hin trong đi sng ca chúng ta. Và như thế, chúng ta phi phân bit xem đó là rưu mi đến t Thiên Chúa hoc s mi m gian trá ca tinh thn thế tc hay tinh thn ca ma qu. Trong nhng lúc khác, điu ngưc li có th xy ra, bi v́ các thế lc ca s d không cho chúng ta thay đi, c đ yên mi s như cũ, chn án binh bt đng hay cng nhc. Tuy nhiên, như thế chúng ta ngăn chn hot đng ca Chúa Thánh Thn. Chúng ta đưc t do, vi s t do ca Chúa Giêsu. Tuy nhiên, Ngưi yêu cu chúng ta kim tra nhng ǵ đang trong ḿnh - các ưc mun, lo âu, s hăi và kỳ vng ca chúng ta - và nhng ǵ xy ra chung quanh chúng ta - “các du ch ca thi gian” - đ nhn ra nhng con đưng đưa đến t do hoàn toàn. “Hăy xem xét mi s; hăy gi ly nhng ǵ là tt” (1 Tx 5:21).

Luôn luôn trong ánh sáng c
a Chúa

169. S
phân bit cn thiết không ch vào nhng thi đim bt thưng, khi chúng ta cn gii quyết các vn đ nghiêm trng và đưa ra các quyết đnh quan trng. Đó là mt công c đ chiến đu giúp chúng ta theo Chúa mt cách tt hơn. Chúng ta luôn cn nó, đ giúp ḿnh nhn ra nhng thi đim ca Thiên Chúa và ân sng ca Ngài, đ không lăng phí ơn linh ng ca Chúa và b qua li mi gi ln lên ca Ngưi. Thưng th́ điu này đưc thc hin trong nhng vic nh, trong nhng vic có v tm thưng, v́ s vĩ đi đưc t l trong nhng vic đơn gin hàng ngày [124]. Đó là làm vic vô hn đnh cho nhng ǵ to ln, cho nhng ǵ tt hơn và đp hơn, đng thi cũng chú ư đến nhng ǵ bé nh, đến nhng bn phn hôm nay. V́ thế, tôi yêu cu tt c các Kitô hu đng b qua vic đàm đo vi Chúa là Đng yêu thương chúng ta và vic xét ḿnh mt cách chân thành mi ngày. Đng thi, s phân bit cũng dn chúng ta đến vic nhn ra nhng phương tin c th mà Chúa cung cp sn trong kế hoch mu nhim và yêu thương ca Ngưi, đ giúp chúng ta không ngng li ch nhng ư đnh tt lành.

M
t món quà siêu nhiên

170. Đúng là s
phân bit thiêng liêng không loi tr nhng đóng góp ca các hiu biết v con ngưi, v s hin hu, tâm lư, xă hi hc hay luân lư. Nhưng nó vưt trên chúng. C các tiêu chun vng chc ca Hi Thánh cũng chưa đ. Chúng ta phi luôn luôn nh rng phân bit là mt ân sng. Mc dù nó bao gm lư trí và s cn trng, nó vưt trên chúng, v́ nó là vn đ thoáng nh́n vào mu nhim ca kế hoch đc đáo và không th lp li mà Thiên Chúa dành cho mi ngưi chúng ta, và nó thc hin gia rt nhiu hoàn cnh và gii hn khác nhau. Nó không ch là mt hnh phúc tm b, hay mt s hài ḷng v́ đă làm mt điu ǵ hu ích, hoc ưc mun có mt lương tâm thanh thn. Điu quan trng là ư nghĩa cuc đi tôi trưc mt Chúa Cha, là Đng biết tôi và yêu thương tôi, ư nghĩa thc s ca cuc đi tôi, mà không ai biết rơ hơn Ngài. Chung cuc, s phân bit dn đến chính ngun sui ca cuc sng bt dit, nghĩa là, biết Đc Chúa Cha, Đng duy nht là Thiên Chúa Tht, và Đng mà Ngài đă sai đến, là Chúa Giêsu Kitô (x. Ga 17:3). Nó không đ̣i hi nhng kh năng đc bit, cũng không ch dành cho nhng ngưi thông minh hơn hoc có tŕnh đ hc vn cao, và Chúa Cha đă vui ḷng t ḿnh ra cho nhng ngưi bé nh (x. Mt 11:25).

171. M
c dù Chúa nói vi chúng ta bng rt nhiu cách khác nhau, trong công vic, qua ngưi khác và mi lúc, nhưng chúng ta không th b qua s im lng ca cu nguyn lâu gi đ hiu rơ hơn ngôn ng ca Thiên Chúa, đ gii thích ư nghĩa thc s ca nhng cm hng mà chúng ta nghĩ rng ḿnh đă nhn đưc, đ làm cho nhng lo âu ca ḿnh lng du và đ tái lp toàn th cuc đi ḿnh trong ánh sáng ca Thiên Chúa. Bng cách này, chúng ta có th cho phép s ra đi ca mt tng hp mi phát sinh t mt cuc đi đưc Chúa Thánh Thn soi sáng.

L
y Chúa, xin hăy phán

172. Tuy nhiên, có th
ngay c trong chính lúc cu nguyn, chúng ta tránh đ cho ḿnh đi din vi s t do ca Chúa Thánh Thn, Đng hành đng tuỳ theo ư Ngài. Chúng ta phi nh rng s phân bit trong cu nguyn đ̣i buc chúng ta phi bt đu t mt ḷng sn sàng lng nghe: lng nghe Chúa, lng nghe ngưi khác, và lng nghe chính thc ti, là nhng ǵ luôn luôn thách đ chúng ta bng nhng cách mi m. Ch nhng ai sn sàng lng nghe mi có t do đ t b nhng ư tưng riêng ca ḿnh hoc nhng ư tưng chưa đy đ, nhng thói quen ca ḿnh, và nhng toan tính ca ḿnh. Bng cách này, chúng ta sn sàng chp nhn ơn gi, là điu có th phá v s an toàn ca chúng ta, nhưng dn đến mt cuc sng tt đp hơn, bi v́ mi s đu xuôi chy, mi s đu an b́nh, th́ chưa đ. Thiên Chúa có th cho chúng ta mt điu ǵ đó tt hơn nhiu, nhưng v́ s sao lăng biếng nhác ca ḿnh, chúng ta không nhn ra đưc điu y.

173. Đ
ương nhiên là thái đ lng nghe này đ̣i hi phi vâng theo Tin Mng như là tiêu chun ti hu, nhưng c̣n phi vâng theo Hun Quyn, là cơ cu bo v nó, trong lúc t́m kiếm trong kho báu ca Hi Thánh bt c điu ǵ có hiu qu nht cho vic cu ri “ngày nay”. Không phi là vn đ áp dng các công thc hoc lp li quá kh, bi v́ [s dng] cùng nhng gii pháp không phi là điu hp lư trong mi hoàn cnh, và điu hu ích trong mt bi cnh có th không hu ích trong mt bi cnh khác. S phân bit các thn khí gii thoát chúng ta khi s cng nhc, là điu không có ch đng trưc “ngày hôm nay” bt dit ca Chúa Phc Sinh. Ch có Thn Khí mi biết cách thm nhp vào nhng ǵ mt m và kín đáo nht ca thc ti và đếm tt c mi sc thái ca nó, đ s mi m ca Tin Mng có th ni bt bng mt ánh sáng khác.

Lu
n Lư v quà tng và v thp giá

174. M
t điu kin thiết yếu cho s tiến b trong vic phân đnh là hc biết v s kiên nhn ca Thiên Chúa và các thi đim ca Ngài, vn không bao gi là ca chúng ta. Thiên Chúa không cho la xung đt nhng k bt trung (xem Lc 9:54), hoc cho phép nhng ngưi nhit thành nh c lùng mc lên gia lúa ḿ (x. Mt 13:29). Cũng cn có ḷng qung đi, v́ “cho đi th́ có phúc hơn là nhn li” (Cv 20:35). Chúng ta không phân bit đ khám phá ra nhng ǵ chúng ta có th rút ra đưc t cuc sng này, mà đ nhn ra làm sao chúng ta có th hoàn thành tt hơn s v đưc y thác cho ḿnh khi lănh nhn Bí Tích Ra Ti. Điu này có nghĩa là phi sn sàng hy sinh, đến mc hy sinh hết mi s. Thc ra, hnh phúc là mt điu nghch lư, và cho chúng ta nhng kinh nghim tt nht khi chúng ta chp nhn lun lư nhim mu này, không phi lun lư ca thế gian. Như Thánh Bonaventura qu quyết khi nói v thp giá: “Đây là lun lư ca chúng ta” [125]. Mt khi chúng ta bưc vào đng năng này, chúng ta s không đ cho lương tâm ca ḿnh b tê lit và s đi lưng m rng ḷng ra đ phân bit.

175. Khi chúng ta t́m nh
ng con đưng ca đi sng trong s hin din ca Thiên Chúa, th́ chúng ta không th loi ra bt c lănh vc nào. Trong tt c mi khía cnh ca đi sng, chúng ta có th tiếp tc phát trin và dâng lên Thiên Chúa mt điu ǵ ln hơn, ngay c trong nhng khía cnh mà chúng ta cm thy khó khăn nht. Tuy nhiên, chúng ta cn phi xin Chúa Thánh Thn gii thoát ḿnh và xua đui s hăi, là điu khiến chúng ta không cho Ngài đi vào mt s lănh vc nào đó ca đi ḿnh. Ngài là Đng đ̣i hi chúng ta mi s, nhưng cũng ban cho chúng ta mi s, và Ngài không mun vào trong chúng ta đ làm cho chúng ta ra tàn tt hoc b yếu đi, nhưng đ mang đến chúng ta s sung măn. Điu này cho chúng ta thy rng vic phân bit không phi là mt vic t phân tích duy ngă, hoc mt h́nh thc ni quan (t xét nôi tâm) quy ngă, nhưng là mt tiến tŕnh tht s đi ra ngoài chính ḿnh đ tiến v mu nhim ca Thiên Chúa, là Đng giúp chúng ta sng s v mà Ngài đă mi gi chúng ta, v́ li ích ca anh ch em chúng ta.

* * *

176. Tôi c
u mong Đc Trinh N Maria làm cho suy nim này nên hoàn ho, bi v́ M đă sng Các Mi Phúc Tht ca Chúa Giêsu mt cách không ai sánh bng. M là Đng vui mng trưc mt Thiên Chúa, là Đng gi mi s trong ḷng, và là Đng đă đ cho lưi gươm đâm thâu ḷng ḿnh. Đc M Maria là mt v thánh trong s các thánh, có phúc hơn mi thánh nhân. M ch cho chúng ta con đưng nên thánh và luôn đng hành vi chúng ta. M không đ cho chúng ta tiếp tc nm dưi đt sau khi chúng ta sa ngă, và đôi khi M c̣n bế chúng ta lên trong ṿng tay M mà không xét đoán chúng ta. Tṛ chuyn vi M an i chúng ta, gii thoát chúng ta và và thánh hóa chúng ta. M không cn nhiu li. M không cn chúng ta cho M biết điu ǵ đang xy ra trong cuc đi ḿnh. Tt c nhng ǵ chúng ta cn làm là th́ thm, lp đi lp li: “Kính mng Maria ...”

177. Tôi hy v
ng rng nhng trang này s có ich v́ giúp cho toàn th Hi Thánh mt ln na hiến thân đ ph biến ưc mun nên thánh. Chúng ta hăy xin Chúa Thánh Thn đ trên chúng ta mt khao khát nên thánh nhit thành v́ vinh quang cao c ca Thiên Chúa, và chúng ta hăy giúp đ nhau trong n lc này. Bng cách này, chúng ta s chia s hnh phúc mà thế gian s không th ly đi khi chúng ta đưc.

Ban hành t
i Rôma, Đn Thánh Phêrô, vào ngày 19 tháng 3, L trng kính Thánh Giuse, năm 2018, là năm th sáu ca triu đi ca tôi.

Phanxicô

Phaolô Ph
m Xuân Khôi chuyn ng

(Theo b
n Anh ng cùng sa li theo các bn Ư ng và Pháp ng)

-------------------

[1] BÊNÊĐICTÔ XVI, Bài gi
ng M Đu Tác V Phêrô (ngày 24 tháng 4, 2005): AAS 97 (2005), 708.

[2] Đi
u này luôn coi là đưc mi ngưi biết v s thánh thin và thc hành, ít ra mc đ b́nh thưng, các nhân đc Kitô giáo: x. T Sc Maiorem Hac Dilectionem (ngày 11 tháng 7, 2017), Art. 2c: L’Osservatore Romano, 12 tháng 7 2017, tr. 8.

[3] CÔNG Đ
NG VATICANÔ II, Hiến chế Tin Lư v Hi Thánh, Lumen Gentium, 9

[4] X. JOSEPH MALEGUE, Pierres noires. Les classes moyennes du Salut, Paris, 1958.

[5] CÔNG Đ
NG VATICANÔ II, Hiến chế Tin Lư v Hi Thánh, Lumen Gentium, 12

[6] Verborgenes Leben und Epiphanie: GW XI, 145.

[7] GIOAN PHAOLÔ II, Thông Đi
p Novo Millennio Ineunte (ngày 6 tháng 1, 2001), 56: AAS 93 (2001), 307.

[8] Thông Đi
p Tertio Millennio Adveniente (ngày 10 tháng 11,1994), 37: AAS 87 (1995), 29.

[9] Bài Gi
ng trong cuc Tưng Nim Đi Kết cho vic Làm Chng cho Đc Tin trong Thế K th Hai Mươi (ngày 7 tháng 5, 2000), 5: AAS 92 (2000), 680-681.

[10] Hi
ến chế Tin Lư v Hi Thánh, Lumen Gentium, 11.

[11] X. HANS URS VON BALTHASAR, “Theology and Holiness”, in Communio 14/4 (1987), 345.

[12] Ca Khúc Tâm Linh, Red. B, M
Đu, 2.

[13] X. ibid., 14-15, 2.

[14] X. Bài Giáo Lư, Tri
u Yết Chung ngày 19 tháng 11, 2014: Insegnamenti II/2 (2014), 555.

[15] PHANXICÔ Đ
SALÊ, Tiu lun v T́nh Yêu Thiên Chúa, VIII, 11

[16] Năm Cái Bánh và Hai Con Cá, Pauline Books and Media, 2003, tt. 9, 13

[17] H
I ĐNG GIÁM MC TÂN TÂY LAN, T́nh Yêu Cha Lành - Healing Love, ngày 1 tháng 1, 1988.

[18] Linh Thao, 102-312.

[19] Giáo Lư H
i Thánh Công Giáo, 515.

[20] Ibid., 516.

[21] Ibid., 517.

[22] Ibid., 518.

[23] Ibid., 521.

[24] BENEDICTÔ XVI, Giáo Lư, Tri
u Yết Chung ngày 13 tháng 4, 2011: Insegnamenti VII (2011), 451.

[25] Ibid., 450.

[26] X. HANS URS VON BALTHASAR, “Theology and Holiness”, in Communio 14/4 (1987), 341-350.

[27] XAVIER ZUBIRI, Naturaleza, historia, Dios, Madrid, 19933, 427

[28] CARLO M. MARTINI, Le confessioni di Pietro, Cinisello Balsamo, 2017, 69

[29] Chúng ta c
n phân bit gia loi gii trí phiến din này vi nn văn hoá gii trí lành mnh, là điu m ḷng chúng ta ra cho tha nhân và chính thc ti trong mt tinh thn ci m và chiêm nim.

[30] GIOAN PHAOLÔ II, Bài Gi
ng trong Thánh L Phong Hin Thánh (ngày 1 tháng 10, 2000), 5: AAS 92 (2000), 852.

[31] H
I ĐNG GIÁM MC VÙNG TÂY PHI, S Đip Mc V Kết Thúc Cuc Hp Thưng Kỳ Ln Th Hai, ngày 29 tháng 2, 2016, 2.

[32] La femme pauvre - Ng
ưi ph n nghèo, Paris, II, 27.

[33] X. THÁNH B
GIÁO LƯ ĐC TIN, Thư Placuit Deo v Mt S Khía Cnh ca Cu Đ Kitô giáo (ngày 22 tháng 2, 2018), 4, trong L’Osservatore Romano, 2 tháng 3, 2018, tt. 4-5: “C ch nghĩa cá nhân tân-Pelagiô và tân-Ng Đo coi r thân xác làm mt v đp ca tuyên xưng đc tin vào Đc Kitô, Đng Cu Đ Ph Quát Duy Nht”. Tài liu này cung cp các nn tng tín lư cho vic hiu biết v ơn cu đ Kitô giáo trong tương quan vi các khuynh hưng tân-ngo và tân-Pelagiô.

[34] Tông Hu
n Evangelii Gaudium (ngày 24 tháng 11, 2013), 94: AAS 105 (2013), 1060.

[35] Ibid.: AAS 105 (2013), 1059.

[36] Bài gi
ng trong Thánh L Casa Santa Marta, ngày 11 tháng 11, 2016: L’Osservatore Romano, 12 tháng 11, 2016, p. 8.

[37] Nh
ư Thánh Bonaventura dy, “chúng ta phi đ́nh ch tt c hot đng ca trí khôn, và chúng ta phi biến đi cao đim ca nhng t́nh cm ca ḿnh, hưng chúng v mt ḿnh Thiên Chúa … V́ thiên nhiên không đt đưc điu ǵ và n lc cá nhân ch đưc rt ít, cn phi coi vic điu nghiên là ít quan trng và vic xc du là quan trng hơn nhiu, nói năng là ít và nim vui ni tâm là nhiu, li nói hay ch viết là ít nhưng tt c cho hng ân ca Thiên Chúa, nghĩa là Chúa Thành Thn, phi coi các th to là ít hay không quan trng, nhưng tt c cho Đng To Hoá, Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thn”: BONAVENTURA, Itinerarium Mentis in Deum, VII, 4-5.

[38] X. Th
ư gi Vin Trưng Giáo Hoàng Đi Hc Công Giáo Á Căn Đ́nh nhân dp k nim 100 năm thành lp Phân Khoa Thn Hc (ngày 3 tháng, 2015): L’Osservatore Romano, ngày 9-10 tháng 3, 2015, p. 6.

[39] Tông Hu
n Evangelii Gaudium (24 Tháng 11, 2013), 40: AAS 105 (2013), 1037.

[40] Video S
đip truyn h́nh gi các Tham D Viên Đi Hi Thn Hc Quc Tê đưc t chc ti Giáo Hoàng Đi Hc Công Giáo Á Căn Đ́nh (ngày 1-3 tháng 9, 2015): AAS 107 (2015), 980.

[41] Tông Hu
n hu Thưng Hi Đng Vita Consecrata (ngày 25 tháng 3, 1996), 38: AAS 88 (1996), 412.

[42] Th
ư gi Vin Trưng Giáo Hoàng Đi Hc Công Giáo Á Căn Đ́nh nhân dp k nim 100 năm thành lp Phân Khoa Thn Hc (ngày 3 tháng 3, 2015): L’Osservatore Romano, ngày 9-10 tháng 3, 2015, t. 6.

[43] Th
ư gi Huynh Đ Anthony, 2: FF 251.

[44] De septem donis, 9, 15.

[45] In IV Sent. 37, 1, 3, ad 6.

[46] Tông Hu
n Evangelii Gaudium (ngày 24 tháng 11, 2013), 94: AAS 105 (2013), 1059.

[47] X. Bonaventura, De sex alis Seraphim, 3, 8: “Non omnes omnia possunt”. Câu này đ
ưc hiu theo Sách Giáo Lư ca Hi Thánh Công Giáo, 1735.

[48] X. TÔMA AQUINÔ, Summa Theologiae II-II, q. 109, a. 9, ad 1: “Nh
ưng đây ân sng theo mt mc đ nào đó th́ chưa hoàn ho, cũng như nó không hoàn toàn cha lành con ngưi, như chúng tôi đă nói”.

[49] X. De natura et gratia, 43, 50: PL 44, 271.

[50] T
Thú - Confessiones, X, 29, 40: PL 32, 796.

[51] X. Tông Hu
n Evangelii Gaudium (ngày 24 tháng 11, 2013), 44: AAS 105 (2013), 1038.

[52] Trong s
hiu biết v đc tin Kitô giáo, ân sng đi trưc, đi cùng và đi theo tt c mi hành đng ca chúng ta. (X. CÔNG ĐNG TRENTÔ, Khoá VI, Sc Lnh v Ơn Công Chính Hoá, ch. 5: DH 1525).

[53] X. In Ep. ad Romanos, 9, 11: PG 60, 470.

[54] Homilia de Humilitate: PG 31, 530.

[55] Giáo Lu
t 4: DH 374.

[56] Khoá H
p VI, Sc Lnh v Ơn Công Chính Hoá, ch. 8: DH 1532.

[57] S
. 1998.

[58] Ibid., 2007.

[59] Tôma Aquinô, Summa Theologiae, I-II, q. 114, a. 5.

[60] Têrêxa Hài Đ
ng Giêsu, “Kinh Dâng T́nh Yêu Thương Xót” (Cu Nguyn, 6).

[61] Lucio Gera, Sobre el misterio del pobre, in P. GRELOT-L. GERA-A. DUMAS, El Pobre, Buenos Aires, 1962, 103.

[62] Tóm l
i, đây là hc thuyết v “công trng” đi theo vic công chính hoá: nó liên quan đến s cng tác ca ngưi đưc công chính hoá đ ln lên trong đi sng ân sng (X. Giáo Lư Hi Thánh Công Giáo, 2010). Nhưng s công tác này không bao gi biến chính s công chính hoá hay t́nh bng hu vi Thiên Chúa thành mc tiêu ca công trng ca con ngưi.

[63] X. Tông Hu
n Evangelii Gaudium (ngày 24 tháng 11, 2013), 95: AAS 105 (2013), 1060.

[64] Summa Theologiae I-II, q. 107, art. 4.

[65] PHANXICÔ, Bài giàng trong Thánh L
mng Năm Thánh ca Nhng Ngưi B Xă Hi Khai Tr (ngày 13 tháng 11, 2016): L’Osservatore Romano, ngày 14-15 tháng 11, 2016, p. 8.

[66] X. Bài Gi
ng trong Thánh L Casa Santa Marta, ngày 9 tháng 6, 2014: L’Osservatore Romano, 10 Tháng 6, 2014, t. 8.

[67] Th
t ca Mi Phúc th hai và th ba thay đi tuỳ theo truyn thng văn bn.

[68] Linh Thao - Spiritual Exercises, 23d.

[69] Th
o Bn - Manuscript C, 12r.

[70] T
ư thi các giáo ph, Hi Thánh đă tôn trng ơn khóc lóc, như đưc thy trong kinh “Ad petendam compunctionem cordis”. Đưc đc thế này: “Ly Thiên Chúa Toàn Năng và rt hay thương xót, Đng đă làm vt ra nưc hng sng t tng đá cho dân đang khát nưc ca Chúa: xin làm chy ra nưc mt và ḷng thng hi t s cng ḷng ca chúng con, đ chúng con đau bun v́ ti li ḿnh, và nh lưng t bi Chúa, chúng con đưc tha th” (X. Missale Romanum, ed. typ. 1962, t. [110]).

[71] Giáo Lư H
i Thánh Công Giáo, 1789; X. 1970.

[72] Ibid., 1787.

[73] Gièm pha và nói hành là nh
ng hành đng khng b: mt qu bom đưc tung ra, nó n, và k tn công b́nh thn và hài ḷng b đi. Điu này hoàn toàn khác vi s cao quư ca nhng ngưi nói vi ngưi khác giáp mt, chân thành và thng thn, v́ tht s quan tâm đến s tt lành ca ngưi y.

[74] Đôi khi, có th
cn phi nói v nhng khó khăn cùa mt anh ch em nào đó. Trong nhng trưng hp như thế, điu có th xy ra là ngưi ta truyn li mt ct nghĩa thay v́ mt d kin khách quan. T́nh cm có th làm cho hiu sai hay thay đi các d kin, và cui cùng nó đưc chuyn đi và đưc pha thêm vi nhng yếu t ch quan. Bng cách này, chính các d kin hoc s tht không đưc tôn trng.

[75] Tông Hu
n, Evangelii Gaudium (ngày 24 tháng 11, 2013), 218: AAS 105 (2013), 1110.

[76] Ibid., 239: 1116.

[77] Ibid., 227: 1112.

[78] Thông Đi
p Centesimus Annus (ngày 1 tháng 5, 1991), 41c: AAS 81 (1993), 844-845.

[79] Tông Th
ư Novo Millennio Ineunte (ngày 6 tháng 1, 2001), 49: AAS 93 (2001), 302.

[80] Ibid.

[81] T
Sc Misericordiae Vultus (ngày 11 tháng 4, 2015), 12: AAS 107 (2015), 407.

[82] Chúng ta có th
nh li phn ng ca ngưi Samaritanô nhân t khi gp ngưi b cưp tn công và b cho chết (X. Lk 10:30-37).

[83] U
BAN XĂ HI CA HI ĐNG GIÁM MC Công Giáo GIA NĂ ĐI, Thư Ng gi các Thành Viên Quc Hi, Công Ích hay Loi Tr: Mt Chn La cho ngưu Gia Nă Đi (ngày 1 tháng 2, 2001), 9.

[84] Đ
i Hi Thưng Kỳ ca các Giám Mc Châu M Latinh và Caribbê, khi vang vng li giáo hun c hu ca Hôi Thánh, đă nói rng con ngưi “luôn luôn thánh thiêng, t lúc th thai, tt c các gia đon ca cuc sng, cho đến khi chết t nhiên, và sau khi chết”, và cuc sng y phi đưc bo v “bt đu t khi th thai, trong mi giai đon ca nó, cho đến lúc chết t nhiên” (Tái liu Aparecida, ngày 29 tháng 6, 2007, 388; 464).

[85] Quy Lu
t, 53, 1: PL 66, 749.

[86] X. ibid., 53, 7: PL 66, 750.

[87] Ibid., 53, 15: PL 66, 751.

[88] T
Sc Misericordiae Vultus (ngày 11 tháng 4, 2015), 9: AAS 107 (2015), 405.

[89] Ibid., 10, 406.

[90] Tông Hu
n Hu Thương Hi Đng Giám Mc Amoris Laetitia (ngày 19 tháng 3, 2016), 311: AAS 108 (2016), 439.

[91] Tông Hu
n Evangelii Gaudium (ngày 24 tháng 11, 2013), 197: AAS 105 (2013), 1103.

[92] X. Summa Theologiae, II-II, q. 30, a. 4.

[93] Ibid., ad 1.

[94] Đ
ưc trích (trong bn dch Tây Ban Nha) trong: Cristo en los Pobres, Madrid, 1981, 37-38.

[95] Có m
t s h́nh thc bt nt, trong khi có v thanh nhă hay tôn trng và thm chí rt tâm linh, gây ra thit hi ln cho s t trng ca ngưi khác.

[96] Nh
ng Đ Pḥng - Precautions, 13.

[97] Ibid., 13.

[98] X. Nh
t Kư. Ḷng Thương Xót trong Linh Hn tôi, Stockbridge, 2000, t. 139 (300).

[99] TÔMA AQUINÔ, T
ng Lưc Thn Hc, I-II, q. 70, a. 3.

[100] Tông Hu
n Evangelii Gaudium (ngày 24 tháng 11, 2013), 6: AAS 105 (2013), 1221.

[101] Tôi đ
ngh cu nguyn bng kinh đưc gán cho Thánh Tôma More: “Ly Chúa, xin ban cho con trí lĩnh hi, và c điu đ lĩnh hi. Xin cho con thân th khe mnh, và tính hài hưc tt đp cn thiết đ gi sc khe đó. Xin cho con mt linh hn đơn sơ biết quư tt c nhng ǵ tt đp, đng d dàng s hăi trưc mt s d, nhưng biết t́m cách đt li mi chuyn vào đúng ch ca nó. Xin cho con mt linh hn không bun chán, không càu nhàu, th dài hay than van, cũng không căng thng quá đ, v́ nhng điu này ngăn cn mt chuyn: Con chính là ‘Con’. Ly Chúa, xin cho con mt trí hài hưc tt đp. Xin cho con ơn có th nói mt câu đùa đ t́m đưc chút vui v trong đi, và có th chia s nim vui đó vi ngưi khác”. (Bn dch trích trong Conggiao.info).

[102] Tông Hu
n Hu Thưng Hi Đng Giám Mc Amoris Laetitia (ngày 19 tháng 3, 2016), 110: AAS 108 (2016), 354.

[103] Tông Hu
n Evangelii Nuntiandi (8 tháng 12, 1975), 80: AAS 68 (1976), 73. Điu đáng lưu ư là bn văn này ca Chân Phưc Phaolô VI iên kết cht ch nim vui vi dũng cm (parrhesía). Trong khi than phin v s “thiếu nim vui và hy vng” như mt tr ngi cho vic Phúc Âm hoá, ngài đ cao “nim vui thú v và an i ca vic Phúc Âm hoá”, đưc ni kết vi “s hăng say ni tâm mà không ai hay không ǵ có th dp tt đưc”. Điu này đm bo rng thế gian không nhn đưc Tin Mng t “nhng ngưi rao ging Tin Mng bun nn [và] tht vng”. Trong Năm Thánh 1975, Đc Phaolô đă dành Tông Hun Gaudete in Domino ca ngài cho nim vui (9 tháng 5, 1975): AAS 67 (1975), 289-322.

[104] Nh
ng Đ Pḥng - Precautions, 15.

[105] GIOAN PHAOLÔ II, Tông Hu
n Vita Consecrata (ngày 25 tháng 3, 1996), 42: AAS 88 (1996), 416.

[106] T
Thú - Confessiones, IX, 10, 23-25: PL 32, 773-775.

[107] Tôi đ
c bit nghĩ đến ba t “làm ơn”, “cám ơn”, và “xin li”. “Nhng li đúng nói đúng lúc, hng ngày bo v và nuôi nng t́nh yêu”: Tông Hun Hu Thưng Hi Đng Giám Mc Amoris Laetitia (ngày 19 tháng 3, 2016), 133: AAS 108 (2016), 363.

[108] TÊREXA HÀI Đ
NG GIÊSU, Tho Bn C, 29 v-30r.

[109] Các m
c đ Hoàn Thin, 2.

[110] ID., Các L
i Khuyên mt Tu Sĩ làm sao đ Đt Đến Hoàn Thin, 9.

[111] T
Thut - Autobiography, 8, 5.

[112] GIOAN PHAOLÔ II, Tông Th
ư Orientale Lumen (2 tháng 5, 1995), 16: AAS 87 (1995), 762.

[113] G
p G các Tham D Viên Đi Hi Giáo Hi Ư Đi Li Ln Th Năm, Florence, (ngày 10 tháng 11, 2015): AAS 107 (2015), 1284.

[114] X. BERNARĐÔ CLAIRVAUX, Các bài g
ing v sách Nhă Ca (Canticum Canticorum), 61, 3-5: PL 183:1071-1073.

[115] Con Đ
ưng ca mt L Kách - The Way of a Pilgrim, New York, 1965, tt. 17, 105-106.

[116] X. Linh Thao - Spiritual Exercises, 230-237.

[117] Th
ư gi Henry de Castries, 14 Tháng 8, 1901.

[118] Đ
I HI THƯNG KỲ CÁC GIÁM MC CHÂU M LATINH VÀ CARIBBÊ, Tài liu Aparecida (ngày 29 tháng 6, 2007), 259.

[119] H
I ĐNG GIÁM MC Công Giáo N Đ, Tuyên Ngôn Kết Thúc Đi Hi Thưng Kỳ ln Th Hai Mươi Mt, ngày 18 tháng 2, 2009, 3.2.

[120] X. Bài gi
ng trong Thánh L Casa Santa Marta, 11 tháng 10, 2013: L’Osservatore Romano, ngày 12 tháng 10, 2013, p. 2.

[121] X. PHAOLÔ VI, Bài Giáo Lư, Tri
u Yết Chung ngày 15 Ntháng 11, 1972: Insegnamenti X (1972), tt. 1168-1170: “Mt trong các nhu cu ln nht ca chúng ta là pḥng th chng li s d mà chúng ta gi là qu d… S d không đơn thun là mt s khiếm khuyết nhưng là mt năng lc, mt mt hu th tinh thn sng đng, b hư hng và làm cho ngưi khác ra hư hng. Mt thc th khng khiếp, bí nhim và đáng s. Nhng ai t chi nh́n nhn s hin hu ca nó, hoc biến nó thành mt nguyên lư đc lp không bt ngun t Thiên Chúa như các th to khác, hoc gii thích nó như mt ngu thc ti, mt vic nhân cách hoá nhng nguyên nhân n tàng ca các s bt hnh ca chúng ta. Nhng ngưi y không c̣n trong phm vi giáo hun ca Thánh Kinh và Hi Thánh na”.

[122] JOSÉ GABRIEL DEL ROSARIO BROCHERO, “Plática de las banderas”, in CONFERENCIA EPISCOPAL ARGENTINA, El Cura Brochero. Cartas y sermones, Buenos Aires, 1999, 71.

[123] Tông Hu
n Evangelii Gaudium (24 tháng 11, 2013), 85: AAS 105 (2013), 1056.

[124] M
phn ca Thánh Ignatiô Loyola có khc hàng ch khiến chúng ta phi suy nghĩ này: Non coerceri a maximo, conteneri tamen a minimo divinum est (“Không b điu ln nht giam gi, nhưng đưc cha đng trong điu nh nht, là thuc v Thiên Chúa”).

[125] Collationes in Hexaemeron, 1, 30.

Bài có liên quan