CHƯƠNG 3

ĐỨC TIN VÀ CÁCH ĐỨC MARIA

THỰC HÀNH THÁNH ĐỨC NÀY

 

Do vẻ mỹ miều ḥa hợp liên quan các tập quán thánh đức, linh hồn Đức Maria được làm cho rực rỡ, cao thượng, hoàn toàn hướng về Thiên Chúa Tối Cao, Đấng là Cùng Đích của mọi thụ tạo. Linh hồn Người linh lợi hoạt bát, mau mắn, hữu hiệu, vui vẻ trong việc thực hành thánh đức. Nếu khả năng hiểu biết kém cỏi của chúng ta có thể xuyên thấu vào linh hồn thánh hiến của Đức Maria, hẳn chúng ta t́m thấy ở đó vẻ diễm kiều tuyệt vời vượt trên vẻ đẹp của tất cả mọi tạo vật hợp lại, và linh hồn Người chỉ dưới một ḿnh Thiên Chúa. Mọi toàn hảo nơi tất cả các thụ tạo đều có ở nơi Đức Maria cực trinh trong chẳng khác ở trong chính tâm cốt của chúng. Mọi thánh đức nơi Đức Maria đạt tới tột đỉnh trọn hảo, v́ thế, dù cách nào cũng không thể nói Người cần có điều này hoặc điều kia để trở nên toàn hảo. Ngoài các thánh đức được ban dư đầy, Đức Maria có tất cả mọi nhân đức đạt được do luyện tập, mà Người bồi đắp thêm măi. Nơi các linh hồn khác, một hành động đơn thuần không thể được gọi là nhân đức, v́ cần phải có nhiều hành động được lặp đi lặp lại để tạo thành nhân đức. Nhưng nơi Đức Maria mỗi hành động đều rất hữu hiệu, cường độ cao tột bực, đến độ chỉ một hành động của Người cũng trội vượt trên hết các thánh đức của tất cả mọi người.

Mục đích để chu toàn một việc cách toàn hảo là làm cho việc đó trở nên thánh đức. Nơi Đức Maria, mục đích này là chính Thiên Chúa, mục đích tối cao của mọi hoạt động. Đức Maria không làm điều ǵ mà không chắc chắn tiến tới tôn vinh và làm hài ḷng Chúa hơn, Người coi điều này là động lực và mục đích tối hậu của mọi hành động.

Các thánh đức được Thiên Chúa ban sẵn chia ra hai lớp:

 * Lớp thứ nhất gồm những thánh đức có chính Thiên Chúa cho các đối tượng trực tiếp là TIN, CẬY, YÊU MẾN. V́ thế, ba Thánh Đức này được gọi là các THÁNH ĐỨC THẦN HỌC.

* Lớp thứ hai gồm tất cả các nhân đức khác có những đối tượng gần làm phương tiện đưa linh hồn tới mục đích cuối cùng là Thiên Chúa. Các nhân đức này được gọi là các NHÂN ĐỨC ĐẠO LƯ. Các nhân đức này gắn liền với tập quán phong tục. Mặc dầu nhân đức thuộc lớp này rất nhiều, nhưng được rút gọn thành bốn và được gọi là các NHÂN ĐỨC CHÍNH: KHÔN NGOAN, CHÍNH TRỰC, DŨNG CẢM, và CHỪNG MỰC ĐIỀU ĐỘ. Tác giả sẽ hết cố gắng sức đề cập chi tiết hơn tất cả các nhân đức và h́nh thái khác nhau của những nhân đức này để có thể làm sáng tỏ tất cả và từng nhân đức đặc biệt tô điểm các năng lực của Đức Maria.

Bây giờ chỉ xin nói tổng quát: Đức Maria có các nhân đức này ở mức độ trọn hảo; các nhân đức này c̣n được bổ sung bằng ơn Chúa Thánh Thần và Đại Hồng Phúc. Ngay từ giây phút đầu tiên bẩm thai, Thiên Chúa đă trút cho Đức Maria tràn đầy mọi thánh sủng và đặc ân dẫn tới vẻ đẹp cao quí của linh hồn và các bản năng nhân loại của Người. Tác giả xin tóm gọn tất cả những điều đó trong một lời: Thiên Chúa ban với mức đáng ca tụng vô cùng mọi thứ tốt lành, có thể ban, cho Đức Maria v́ Người là Mẹ của Con Chúa và là một thụ tạo. Thêm với tất cả những thứ này, các nhân đức của Đức Maria được bồi đắp không khi nào ngưng. Người thêm công nghiệp riêng vào với các nhân đức được ân ban, nuôi dưỡng, làm tăng thêm các nhân đức tích tụ được bằng cường độ mănh liệt của các hành động đầy công nghiệp.

Chỉ bằng vài lời, thánh Elisabeth mô tả Đức Tin cao cả của Đức Maria, khi bà thốt lên: “Hiền Muội có phúc vô cùng v́ Hiền Muội đă tin, v́ các điều Chúa hứa được viên thành nơi Hiền Muội” (Lc 1:45). Đức Tin của Đức Maria phải được ước luợng từ sự vĩ đại của mọi thánh sủng và đặc ân Người được, từ địa vị cao sang khôn tả của Người. Nơi Đức Maria, Đức Tin hiện hữu ở mức độ cao nhất, hoàn hảo nhất có thế có được. Đức Tin của Đức Maria bù đắp sự thiếu ḷng tin nơi nhân loại. Đấng Tối Cao ban Thánh Đức tuyệt vời này để nhân loại có thể nhận biết Thiên Chúa và các mầu nhiệm, các kỳ công lạ lùng của Ngài: một nhận thức chắc chắn không thể sai, chẳng khác ǵ đối diện Thiên Chúa như trong thị kiến của các thiên thần trên thiên đàng. Cùng một thực thể và cùng một chân lư, các thiên thần nh́n thấy rơ ràng, chúng ta nh́n thấy mờ ảo qua tấm màn Đức Tin.

Nh́n vào thế giới, chúng ta thấy biết bao nhiêu quốc gia, triều đại và dân tộc, từ ngày khởi đầu thế giới tới nay, đă mất quyền hưởng đặc ân vĩ đại Đức Tin. Loài người vong ân bội bạc, biết bao người đă vô phúc vứt bỏ Đức Tin (mà) Thiên Chúa ban cho do ḷng thương xót vô lượng vô của Ngài. Biết bao nhiêu tín hữu, nhận được Đức Tin không v́ xứng công, đă chểnh mảng khinh thường để cho Đức Tin nằm im ĺm vô hiệu đối với mục đích cuối cùng mà Thánh Đức này chỉ dạy hướng dẫn. V́ thế, đức công bằng của Thiên Chúa phải có phần đền bù cho những mất mát đáng than khóc này, để ân sủng khôn sánh t́m được phần đền đáp đầy đủ và thích hợp với khả năng nhân loại. Cũng thật chính đáng phải t́m được ít nhất một thụ tạo mà nơi người đó, Đức Tin đạt tới sự toàn hảo tột đỉnh, để làm gương sáng và mẫu mực cho toàn thể nhân loại. Tất cả sự đền đáp này được t́m thấy nơi Niềm Tin cao cả của Đức Maria. Thiệt là chính đáng để chỉ v́ một ḿnh Đức Maria, chỉ cho một ḿnh Người mà Thiên Chúa nghĩ đến và tạo dựng Đức Tin tuyệt hảo này, nếu như không có một người nào khác trên trần gian. Theo cách chúng ta nói, chính Đức Maria là bảo đảm đủ đối với Đấng Quan Pḥng, để Ngài t́m được sự đền đáp về phần nhân loại, để mục tiêu của Đức Tin không bị thất bại v́ người ta thiếu sót đáp ứng. Tất cả các tín hữu có thể đo lường, đánh giá chính họ qua Đức Tin của vị Nữ Giáo Sư này, v́ họ có thể tin nhiều hơn hoặc ít hơn, họ tới gần hơn hoặc c̣n xa sự trọn lành khôn sánh nơi Đức Tin của Đức Maria. V́ thế Đức Maria được đặt làm Thầy, làm gương mẫu cho mọi tín hữu, gồm cả các Thánh Tổ, các Tiên Tri, các Thánh Tông Đồ, các Thánh Tử Đạo và tất cả những người đă tin hoặc sẽ tin các giáo lư Chúa Kitô cho tới tận thế.

Đức Maria dứt khoát tin mọi chân lư siêu nhiên bằng t́nh yêu sáng ngời, t́nh yêu này không thể diễn tả bằng ngôn từ, v́ e rằng tŕnh bầy sai lạc thiếu sót làm giảm cường độ mănh liệt của ḷng tin này. Đức Maria biết mọi điều Người tin và tin mọi điều Người biết, v́ kiến thức siêu nhiên nơi Đức Maria ở mức độ cao nhất có thể nơi một thụ tạo. Kiến thức của Người được duy tŕ luôn luôn trong điều kiện đích thực; nhờ có trí nhớ như các thiên thần, Đức Maria không hề quên điều ǵ một khi đă biết. Đức Maria luôn luôn sử dụng đặc ân và khả năng hiểu biết này để thực hành Đức Tin. Người thấu triệt mọi điều về Đức Tin, hiểu biết Thiên Chúa tường tận. Về phương diện này Đức Maria giữ địa vị cao vượt trên hết mọi người trần thế, chính Người tạo thành một đẳng trật tột độ cao xa, mà không một người nào khác đang trên đường về quê trời có thể đạt tới.

Đức Maria vượt trội hơn mọi thần thánh về công nghiệp do thực hành Đức Tin và Đức Cậy, ngay cả trong điều có thể coi là b́nh thường nhất, ở mức độ hoạt động thấp nhất của Người. Như thế chúng ta phải nói ǵ về sự tuyệt vời nơi các hành động, công nghiệp và ḷng yêu mến của Đức Maria khi Người được quyền năng Thiên Chúa nâng lên tới t́nh trạng hạnh phúc thị kiến trực diện cao siêu nhất và hiểu biết Thiên Chúa tường tận? Nếu điều này vượt qúa sức hiểu biết của các thiên thần, làm cách nào chúng ta, người trần thế, có thể hy vọng t́m được ngôn từ để diễn tả? Nơi Mẹ Maria, Đức Tin đă đạt tới tột đỉnh trọn lành và trọn vẹn chu toàn mục đích của nó. Những người bất trung, những người vô tín ngưỡng, những người ngoại giáo, các người thờ ngẫu thần hăy tới gần vị Nữ Giáo Sư của Đức Tin là Đức Maria, để được soi sáng cho thấy sự giả dối sai lầm, để t́m thấy chính lộ dẫn tới cùng đích của ḿnh. Các tín hữu Công Giáo hăy tới gần để học cho biết những phần thưởng dồi dào của Thánh Đức này. Tất cả chúng ta hăy cùng với các thánh Tông Đồ xin Chúa ban thêm đức tin (Lc 17:5). Không phải chúng ta có thể đạt tới tŕnh độ Đức Tin nơi Đức Maria, nhưng hăy xin được ḷng ao ước bắt chước và theo Người, v́ Người dạy chúng ta bằng Đức Tin, và giúp chúng ta đạt được thánh đức này.

Thánh Phaolô gọi tổ phụ Abraham là cha tất cả các tín hữu (Rom 4:11), v́ ngài là người đầu tiên nhận được lời hứa, tuyệt vọng mà vẫn một ḷng trông cậy (Rom 4:18). Thánh Phaolô muốn ca tụng đức tin tuyệt vời của vị Thánh Tổ, v́ ngài đă tin lời Thiên Chúa hứa rằng bà Sarah sẽ sinh hạ cho ngài một con trai mặc dầu bà xưa nay son sẻ, theo luật tự nhiên, không thể nào mang thai được. Hơn nữa, khi hiến dâng con trai Isaac làm hy lễ theo lệnh Thiên Chúa, ngài đă cùng một lúc từ bỏ viễn tượng có con cháu nhiều không thể đếm đă được hứa. Toàn thể điều này, và nhiều lời khác Thiên Chúa đă hứa đều không thể nào xảy ra theo luật tự nhiên, dẫu vậy ông Abraham vẫn tin quyền năng Thiên Chúa có thể làm những việc đó cách siêu nhiên. V́ thế Thánh Tổ Abraham xứng đáng được gọi là cha tất cả các tín hữu, được Ấn Đức Tin là phép cắt b́ minh chứng.

Nhưng Đức Maria có nhiều quyền và tước hiệu cao cả hơn để được gọi là Mẹ Đức Tin, Mẹ tất cả các tín hữu. Tiêu chuẩn và dấu hiệu Đức Tin dành cho mọi tín hữu theo Luật Ân Sủng được nâng niu trong tay Người. Dĩ nhiên, theo thứ tự thời gian, trước nhất là Tổ Phụ Abraham được phong là cha, là tổ phụ của dân Do Thái, ḷng tin của ngài vào các lời hứa liên quan tới Chúa Kitô và nơi các việc làm của Đấng Toàn Năng thật là vĩ đại. Tuy nhiên Ḷng Tin của Đức Maria vào những điều này c̣n đáng ca tụng hơn gấp bội và Người trội vượt hơn Tổ Phụ Abraham về địa vị. Sự kiện một Trinh Nữ mang thai và sinh con c̣n khó khăn, khác thường, gấp bội so với một người già cả son sẻ có thể mang thai và sinh con. Tổ phụ Abraham không chắc lắm về việc hiến tế Isaac như Đức Maria biết chắc việc hiến dâng Con Một cực thánh. Đức Maria là Người Duy Nhất tin và trông cậy trọn vẹn nơi mọi mầu nhiệm, Người tỏ rơ cho toàn thể nhân loại thấy phải tin vào Đấng Tối Cao, tin các việc của Công Cuộc Cứu Chuộc như thế nào. V́ thế đă hiểu Đức Tin của Đức Maria, chúng ta phải nhận Người là Mẹ các tín hữu, là mẫu mực của Đức Tin Công Giáo và Đức Cậy Trông. Để kết chương này, chúng tôi xin nói thêm rằng Chúa Cứu Thế không cần cũng không có cơ hội cho Đức Tin trong các hành động riêng của Ngài, v́ Chúa hiểu và linh hồn cực thánh Chúa vui hưởng vinh quang tột đỉnh cao quí và thị kiến hạnh phúc, nên Chúa Kitô không thể làm gương cho chúng ta về Thánh Đức này. Nhưng điều ǵ Chúa không làm được nơi chính Ngôi Vị của Chúa, Chúa đă làm nơi Mẹ rất thánh. Chúa đặt Đức Maria là Đấng Sáng Lập, là Mẹ, là gương sáng, là mẫu mực Đức Tin trong Giáo Hội rao giảng Tin Mừng.

 

LỜI MẸ MARIA

Con của Mẹ, kho tàng vô giá Đức Tin siêu nhiên bị giấu kín đối với những người chỉ có cặp mắt trần tục; v́ họ không biết phải quí trọng đặc ân và thánh sủng giá trị khôn sánh. Con hết sức yêu dấu của Mẹ, con hăy nghĩ kỹ xem thế giới sẽ thế nào nếu không có Đức Tin, thế giới ngày nay ra sao nếu Con và Chúa của Mẹ không bảo vệ Đức Tin. V́ không có ánh sáng Đức Tin, bao nhiêu người mà thế gian coi là vĩ đại, quyền thế và khôn ngoan đă tự lao đầu từ sự u mê vào những tội lỗi ghê tởm nhất, mà từ đó xuống chốn tối tăm đời đời trong hoả ngục! Biết bao nhiêu vương quốc và dân tộc, v́ mù quáng, đi theo những lănh tụ c̣n mù tối hơn nữa cho tới khi tất cả đều rơi xuống vực thẳm đau khổ đời đời! Những người này được nối gót bởi những Kitô hữu khốn nạn, những người này đă nhận được thánh sủng Đức Tin, nhưng sống như thể không có Đức Tin trong tim.

Bạn thân mến của Mẹ, xin đừng quên tỏ ḷng biết ơn v́ ơn cao quí này Chúa ban cho bạn như là của hồi môn, để đưa bạn vào pḥng cưới của Hội Thánh và sau đó hợp hoan với Ngài trong hạnh phúc vĩnh cửu. Phải không ngừng tập luyện Đức Tin, v́ Thánh Đức này đặt bạn gần mục đích cuối cùng, đưa bạn tới gần đối tượng mọi ước vọng và t́nh yêu. Đức Tin dạy con đường chắc chắn Ơn Cứu Độ đời đời. Đức Tin là ánh sáng đánh tan bóng tối cuộc đời hay chết này. Đức Tin dẫn đưa nhân loại an toàn tới quê trời, nếu người ta không để cho Đức Tin chết yểu v́ sự bất trung và tội lỗi. Đức Tin làm cho các nhân đức khác sinh động, tác động như lương thực nuôi người công chính và chất bổ dưỡng nâng đỡ những lao khổ. Đức Tin làm cho những kẻ bất trung và các Kitô hữu thờ ơ phải xấu hổ lo sợ v́ sự chểnh mảng của họ. Đức Tin làm cho những người đó hiểu tội lỗi họ khi c̣n ở trần thế, ư thức nguy cơ h́nh phạt ở đời sau. Đức Tin có sức làm mọi việc, làm cho mọi thứ trở nên khả dĩ đạt được v́ không điều ǵ bất khả đối với người tin. Đức Tin soi sáng, làm cho sự hiểu biết của nhân loại nên cao sang; Đức Tin hướng dẫn họ trong bóng tối ngu dốt, không để họ lạc đường. Đức Tin nâng người ta vượt lên trên chính họ để thấy và thấu triệt những điều vượt quá khả năng, bảo đảm chắc chắn không kém ǵ họ nh́n thấy rơ ràng trước mắt. Do đó nhân loại được giải thoát khỏi t́nh trạng thô thiển và trí khôn hẹp ḥi ác độc của những người chỉ tin những điều họ có thể hiểu bằng khả năng hạn hẹp tự nhiên. Những người đó không suy nghĩ rằng linh hồn, bao lâu c̣n sống trong nhà tù thân xác hay hư nát này, c̣n bị giới hạn tối đa phạm vi hoạt động v́ sự hiểu biết rút được từ hoạt động thô kệch của ngũ quan. Con của Mẹ, v́ thế con cần