TÔNG HUN GAUDETE ET EXSULTATE CA Đc Thánh Cha PHANXICÔ V ƠN GI NÊN THÁNH TRONG TH GII NGÀY NAY
(
Phaolô Phm Xuân Khôi chuyn ng)


                                              
CHƯƠNG 3

TRONG ÁNH SÁNG C
A V THY

63. Có th có nhiu thuyết v điu ǵ cu thành s thánh thin, vi nhiu cách gii thích và phân bit khác nhau. Nh
ng suy tư như vy có th hu ích, nhưng không ǵ có th soi sáng hơn là quay v vi nhng li ca Chúa Giêsu và nh́n thy cách ging dy chân lư ca Ngưi. Chúa Giêsu đă gii thích vi s gin d tuyt vi v ư nghĩa ca vic nên thánh khi Ngưi ban cho chúng ta Bát Phúc (xem Mt 5: 3-12; Lc 6: 20-23). Các Mi Phúc Tht ging như chng minh thư ca Kitô hu. V́ vy, nếu ai hi: “Ngưi ta phi làm ǵ đ tr nên mt Kitô hu tt?”, th́ câu tr li tht rơ ràng. Chúng ta phi làm, mi ngưi theo cách riêng ca ḿnh, điu Chúa Giêsu nói vi chúng ta trong Bài Ging Trên Núi [66]. Trong Bát Phúc, chúng ta t́m thy mt chân dung V Thy, mà chúng ta đưc mi gi đ phn chiếu trong cuc sng hàng ngày ca ḿnh.

64. T
“hnh phúc” hay “phúc cho” tr thành t đng nghĩa vi t “thánh thin”. Nó din t s th là nhng ngưi trung thành vi Thiên Chúa và Li Ngài, qua vic t hiến, đt đưc hnh phúc tht.

LI NGƯC D̉NG

65.
M
c dù nhng li ca Chúa Giêsu có th nghe như thi v, nhưng chúng rơ ràng là đi ngưc li cách mi vic thưng đưc thc hin trong thế gii ca chúng ta. Ngay c khi chúng ta thy s đip ca Chúa Giêsu hp dn, thế gii đy chúng ta theo mt cách sng khác. Các Mi Phúc Tht không tài nào là nhng ǵ tm thưng hay d tho măn, mà hoàn toàn ngưc li. Chúng ta ch có th thc hành đưc chúng nếu Chúa Thánh Thn đ đy sc mnh ca Ngài trên chúng ta và gii thoát chúng ta khi tính yếu đui, ích k, t măn và kiêu ngo ca ḿnh.

66. Chúng ta hăy m
t ln na lng nghe Chúa Giêsu bng tt c t́nh yêu và ḷng tôn kính xng đáng vi V Thy. Chúng ta hăy đ cho các li ca Ngưi khuy đng chúng ta, thách đ chúng ta và đ̣i hi mt s thay đi tht s trong cách sng ca chúng ta. Nếu không, s thánh thin vn s chng khác ǵ mt li trng rng. Bây gi chúng ta quay sang tng Mi Phúc mt trong Tin Mng Thánh Matthêu (x. Mt 5: 3-12) [67].

“Phúc cho nhng ai có tinh thn nghèo khó v́ Nưc Tri là ca h

67.
Tin M
ng mi chúng ta nh́n k vào tn đáy ḷng ḿnh, đ xem chúng ta tim thy s an toàn trong đi ḿnh đâu. Thưng th́ nhng ngưi giàu có cm thy an toàn trong ca ci ca h, và nghĩ rng, nếu ca ci y b đe da, th́ toàn th ư nghĩa ca cuc sng trn thế ca h có th sp đ. Chính Chúa Giêsu đă k cho chúng ta điu này trong d ngôn ngưi phú h kh di: Ngưi nói v mt k t tin, nhưng tht kh di, bi v́ đă không nghĩ rng ḿnh s chết ngay chính ngày hôm y (x. Lc 12: 16-21 ).

68. S
giàu có không đm bo đưc ǵ c. Tht vy, mt khi chúng ta nghĩ rng ḿnh giàu có, th́ chúng ta có th tr nên t măn mà chng đ dành ch nào cho Li Chúa, cho t́nh yêu đi vi anh ch em ḿnh, hoc đ thưng thc nhng điu quan trng nht trong đi. V́ thế, chúng ta b l kho báu ln hơn tt c mi kho báu. Đó là lư do ti sao Chúa Giêsu gi nhng ngưi có tinh thn nghèo khó, nhng ngưi có tm ḷng ngèo khó là có phúc, v́ Chúa có th bưc vào đó vi s mi m măi măi ca Ngưi.

69. S
nghèo khó tinh thn này liên quan mt thiết đến nhng ǵ Thánh Ignatiô Loyola gi là “s th ơ thánh thin”, là điu mang li cho chúng ta mt t do ni tâm kỳ diu: “Đ đưc như thế, chúng ta cn đào luyn ḿnh cho có thái đ th ơ vi tt c các th to, vi tt c nhng ǵ mà ư chí t do ca chúng ta đưc phép chn và không b cm; ngơ hu v phn mnh, chúng ta không mun có sc kho tt hơn là sc kho xu, giàu có hơn là nghèo kh, danh d hơn là mt danh d, sng lâu hơn là sng ngn, và như thế đi vi tt c nhng ǵ c̣n li” [68].

70. Thánh Luca không nói v
s nghèo khó trong “tinh thn” mà ch đơn gin nói v nhng ngưi “nghèo khó” (x. Lc 6:20). Bng cách này, ngài cũng mi gi chúng ta sng mt cuc đi gin d và khc kh. Ngài kêu gi chúng ta chia s cuc sng ca nhng ngưi nghèo kh nht, cuc sng mà các Tông Đ đă sng, và cui cùng tr nên đng h́nh đng dng vi Chúa Giêsu, Đng mc dù giàu sang, nhưng “đă tr nên nghèo khó” (2 Cor 8:9).

Làm ng
ưi nghèo trong tinh thn: đó là s thánh thin.

“Phúc cho ai hin lành, v́ h s đưc đt làm gia nghip”

71.
Đây là m
t din t mnh m trong mt thế gii mà ngay t đu đă là nơi xung đt, tranh chp và thù hn tt c mi bên, nơi mà chúng ta thưng xuyên xếp loi ngưi khác da trên ư tưng và phong tc ca h, và ngay c trên cách nói chuyn hoc trang phc ca h. Cui cùng, đó là triu đi ca kiêu hănh và hư danh, nơi mà mi ngưi nghĩ rng h có quyn thng tr ngưi khác. Tuy nhiên, dù có v như không th nào có th đưc, Chúa Giêsu đ ngh mt cách làm vic khác: cách hin lành. Đó là điu chúng ta thy Ngưi làm vi các môn đ ca Ngưi. Đó là điu mà chúng ta chiêm nim khi Ngưi vào Giêrusalem: “Này, vua các ngươi đang đến vi các ngươi, khiêm tn, và ngi trên lưng la” (Mt 21: 5, x. De 9: 9).

72. Đ
c Kitô nói: “Hăy hc cùng Thy; v́ Thy hin lành và khiêm nhưng trong ḷng, và các con s t́m đưc s ngh ngơi cho linh hn ḿnh” (Mt 11:29). Nếu chúng ta luôn bc tc và mt kiên nhn vi ngưi khác, chúng ta s mt mi và kit sc. Nhưng nếu chúng ta nh́n vào nhng li lm và gii hn ca ngưi khác vi s du dàng và hin lành, không có v hơn ngưi, chúng ta ḿnh trong vic phàn nàn vô ích. Thánh Têrêxa thành Lisieux nói vi chúng ta rng “Đc ái hoàn ho h ti vic nâng đ các sai lm ca ngưi khác, và không ngc nhiên v́ các yếu đui ca h” [69].

73. Thánh Phaolô nói v s hin lành như mt trong nhng hoa qu ca Chúa Thánh Thn (x. Gal
5:23). Ngài đ ngh rng, nếu mt hành vi sai trái ca mt trong nhng anh ch em ca chúng ta làm chúng ta bn tâm, th́ chúng ta nên c gng sa sai h, nhưng “vi mt tinh thn hin lành”, v́ “anh ch em cũng có th b cám d” (Ga 6: 1). Ngay c khi chúng ta bo v đc tin và các xác tín ca ḿnh, chúng ta phi làm thế vi “s hin lành” (x. 1 Phêrô 3:16). Các k thù ca chúng ta cũng phi đưc đi x vi “s hin lành” (2 Tim 2:25). Trong Hi Thánh , chúng ta thưng sai lm v́ không chu chp nhn đ̣i hi ca Li Chúa.

74. S
hin lành là mt cách din t khác ca tinh thn nghèo khó ni tâm ca nhng ngưi tin cy vào mt ḿnh Thiên Chúa. Qu thc, trong Thánh Kinh ngưi ta thưng dùng mt t - anawim – đ ám ch ngưi nghèo và ngưi hin lành. Mt s ngưi có th phn đi: “Nếu tôi quá hin lành, ngưi ta s nghĩ là tôi ngc, tôi khùng hay nhu nhưc”. Trưng hp đó có th xy ra, nhưng hăy đ mc k khác nghĩ như thế. Tt hơn là luôn luôn hin lành, bi v́ sau đó nhng ưc mun sâu xa ca tôi s đưc thành tu. Ngưi hin lành “s đưc đt làm gia nghip”, v́ h s thy nhng li ha ca Thiên Chúa đưc hoàn thành trong cuc đi h. Trong mi hoàn cnh, ngưi hin lành đt nim hy vng vào Chúa, và nhng ai hy vng vào Ngưi s đưc đt ... và tn hưng s b́nh an trn vn (x. TV 37: 9,11). C̣n Chúa th́ tin tưng vào h: “Đây là k s đưc Ta đoái nh́n: k khiêm nhưng và có tinh thn thng hi, k nghe li Ta mà run s “ (Is 66: 2).

Ph
n ng vi ḷng hin lành và khiêm nhưng: đó là s thánh thin.

“Phúc cho nh
ng ai khóc lóc, v́ h s đưc an i”

75. Th
ế gian đ ngh chúng ta điu ngưc li: gii trí, vui chơi, tiêu khin và bo chúng ta rng đó là nhng điu làm cho cuc sng đưc tt đp. Ngưi thuc v thế gian l đi, nh́n đi ch khác khi có nhng vn đ đau m hay bun phin trong gia đ́nh hoc chung quanh. Thế gian không mun khóc lóc; h mun l đi các t́nh cnh đau đn, che ph chúng hoc che giu chúng. Ngưi ta tn nhiu năng lưng đ chy trn nhng t́nh trng đau kh vi nim tin rng thc ti có th đưc che giu. Nhưng thp giá không bao gi có th vng mt.

76. M
t ngưi nh́n mi s trong thc trng ca chúng và đ cho s đau kh và than khóc thm nhp vào con tim, có th chm đến nhng ǵ sâu thm nht ca cuc đi và t́m đưc hnh phúc thc s [70]. Ngưi y đưc an i, không phi bi thế gian mà bi Chúa Giêsu. Nhng ngưi như thế có can đm chia s ni kh ca ngưi khác và không c̣n chy trn nhng hoàn cnh đau đn. H khám phá ra rng cuc đi có ư nghĩa khi giúp đ nhng ngưi trong cơn đau đn ca h, hiu đưc ni thng kh ca ngưi khác khi cu giúp tha nhân. H cm nhn rng ngưi khác là xác tht ca ḿnh, và không s li gn, thm chí chm vào các vết thương ca h. H thy cm thương cho ngưi khác đến ni mi khong cách đu biến mt. Bng cách này h có th chp nhn li khuyên ca Thánh Phaolô: “Hăy khóc vi nhng k khóc” (Rom 12:15).

Bi
ết làm sao đ than khóc vi ngưi khác: đó là s thánh thin.

“Phúc cho nhng ai đói khát s công chính, v́ h s đưc no tho

77.
Đói và khát là nhng kinh nghim mănh lit, v́ chúng liên quan đến các nhu cu cơ bn và bn năng sng c̣n ca chúng ta. Có nhng ngưi ao ưc công lư và khao khát s công chính vi cưng đ tương t như thế. Chúa Giêsu nói rng h s đưc no tho, v́ sm hay mun, công lư s đến. Chúng ta có th hp tác đ làm cho điu y có th xy ra, ngay c khi chúng ta không luôn nh́n thy nhng kết qu ca các n lc ca ḿnh.

78. Chúa Giêsu đưa ra mt công lư khác vi công lư ca thế gian, thưng b hư hng bi nhng quyn li nh nhen và b thao túng bng nhiu cách khác nhau. Kinh nghi
m cho thy làm sao nó d dàng b sa ly trong tham nhũng, b vưng mc trong chính tr thưng nht ca vic có đi có li (quid pro quo), đó mi s tr thành kinh doanh. Có bao nhiêu ngưi chu đng bt công, bt lc đng im trong khi nhng ngưi khác chia nhau nhng điu tt đp ca cuc đi này. Mt s t b cuc chiến đu cho công lư chân chính và la chn đi theo trong con tàu ca k chiến thng. Điu này không liên quan ǵ đến s đói khát công lư mà Chúa Giêsu ca tng.

79. Công lư th
c s xy ra trong đi sng ca dân chúng khi chính h công b́nh trong các quyết đnh ca h; nó đưc din t trong vic theo đui công lư cho nhng ngưi nghèo và ngưi cô thế. Trong khi đúng là t “công lư” có th là mt t đng nghĩa vi vic trung thành vi Thánh Ư ca Thiên Chúa trong mi khía cnh ca cuc sng chúng ta, nhưng nếu chúng ta gán cho t này mt ư nghĩa quá tng quát, th́ chúng ta quên rng nó đưc chng t cách đc bit trong công lư đi vi nhng ngưi d b tn thương nht: “Hăy t́m kiếm công lư, hăy sa pht k đàn áp; hăy bo v côi nhi, hăy bênh vc qu ph” (Is 1:17).

Khát khao s
công chính: đó là s thánh thin.

“Phúc cho nhng ai có ḷng thương xót, v́ h s đưc thương xót”

80.
Thương xót có hai khía cnh. Nó bao g
m vic ban tng (cho), giúp đ và phc v ngưi khác, nhưng nó cũng bao gm s tha th và hiu biết. Thánh Matthêu tóm lưc nó trong mt lut vàng: “Trong mi s, hăy làm cho ngưi khác như các con mun h làm cho các con” (7:12). Sách Giáo Lư nhc nh chúng ta rng lut này đưc áp dng “trong mi trưng hp”, [71], đc bit là khi chúng ta “đi din vi nhng hoàn cnh làm cho các phán đoán v luân lư không đưc chc chn và khó quyết đnh” [72].

81. Cho và tha th
có nghĩa là tái to trong cuc sng ca chúng ta mt s lưng nho nh s hoàn thin ca Thiên Chúa, là Đng cho và tha th quá nhiu. V́ lư do này, trong Tin Mng Thánh Luca, chúng ta không nghe nhng li “Hăy nên hoàn thin” (Mt 5:48), nhưng thay vào đó, “Hăy có ḷng thương xót, như Cha các con là Đng hay thương xót. Đng xét đoán, th́ các con s không b xét đoán. Đng kết án ai, th́ các con s không b kết án. Hăy tha th, th́ các con s đưc tha th. Hăy cho, th́ các con s đưc cho li” (6: 36-38). Thánh Luca sau đó thêm mt điu mà chúng ta không đưc b qua: “V́ các con ly đu nào mà đong, th́ s đưc đong li bng đu đó” (6:38). Tiêu chun mà chúng ta s dng đ hiu và tha th cho ngưi khác s đo lưng s tha th mà chúng ta nhn đưc. Các tiêu chun chúng ta s dng đ cho đi s đo lưng nhng ǵ chúng ta nhn đưc. Chúng ta không bao gi đưc quên điu này.

82. Chúa Giêsu không nói, “Phúc cho nhng k t́m cách báo thù”. Ngưi gi nhng ngưi tha th và làm như vy “by mươi ln by” (Mt
18:22) là nhng ngưi “đưc chúc phúc”. Chúng ta cn nghĩ v chính ḿnh như mt quân đi ca nhng ngưi đưc tha th. Tt c chúng ta đă đưc đoái nh́n vi ḷng t bi ca Thiên Chúa. Nếu chúng ta chân thành đến gn Chúa và cn thn lng nghe, có th có nhng lúc chúng ta nghe đưc li qu trách ca Ngưi: “Vy ngươi không phi thương xót đng bn ngươi, như Ta đă thương xót ngươi sao?” (Mt 18:33).

Th
y và hành đng vi ḷng thương xót: đó là s thánh thin.

“Phúc cho nhng ai có ḷng trong sch, v́ h s đưc thy mt Thiên Chúa”

83.
M
i Phúc này nói v nhng ngưi có tâm hn đơn sơ, thanh sch và không ô uế, v́ mt trái tim có kh năng yêu thương không thu vào nhng ǵ có th làm hi, làm suy yếu hoc gây nguy him cho t́nh yêu y. Thánh Kinh s dng trái tim đ mô t nhng ư đnh tht s ca chúng ta, nhng điu chúng ta tht s t́m kiếm và mong mun, ngoài tt c nhng v b ngoài. “Loài ngưi nh́n v b ngoài, c̣n Đc Chúa th́ nh́n thu tn đáy ḷng” (1Sam 16:7). Thiên Chúa mun nói vi con tim ca chúng ta (x. Hos 2:16); đó Ngài mun ghi L Lut ca Ngài (x. Ger 31:33). Nói cách khác, Ngài mun cho chúng ta mt qu tim mi (x. Ed 26:26).

84. “Hăy ǵn gi
tim con cho tht k” (Cn 4:23). Không có ǵ b nhơ bn bi s gi di mà có giá tr tht s trong mt Chúa. Ngưi “tránh thói lc la, ri xa nhng tư tưng ngu dt” (Kn 1: 5). Chúa Cha, “Đng thu sut nhng ǵ kín đáo” (Mt 6: 6), nhn ra điu ǵ thiếu tinh khiết và không chân thành, mà ch tŕnh din hay có v b ngoài, cũng như Chúa Con, Đng biết “điu ǵ trong ḷng ngưi” (x. Ga 2,25).

85. Ch
c chn không th có t́nh yêu mà không có nhng vic làm yêu thương, nhưng Mi Phúc này nhc nh chúng ta rng Chúa mong đi mt cam kết dn thân cho anh ch em ḿnh đến t con tim. V́ “Nếu tôi có đem hết tt c nhng ǵ tôi có mà cho đi, và nếu tôi hiến thân xác tôi đ chu thiêu đt, mà tôi không có đc ái, th́ tôi cũng chng đưc ǵ” (1 Cor 13: 3). Cũng trong Tin Mng Thánh Matthêu, chúng ta thy rng nhng ǵ phát xut t con tim là điu làm mt ngưi ra ô uế (x. 15:18), v́ t con tim phát ra nhng ư đnh giết ngưi, trm cp, làm chng di, và nhng vic làm gian ác khác (x. 15:19). T nhng ư đnh ca con tim phát sinh nhng ham mun và nhng quyết đnh sâu xa nht xác đnh các hành đng ca chúng ta.

86. M
t con tim yêu mến Thiên Chúa và tha nhân (x. Mt 22:36-40) tht s, ch không ch đơn thun bng li nói, là mt con tim trong sch; nó có th thy Thiên Chúa. Trong thánh thi Đc Ái ca ngài, Thánh Phaolô nói rng “bây gi chúng ta nh́n thy l m như trong mt tm gương” (1 Cor 13:12), nhưng tùy theo mc đ thng thế ca chân lư và t́nh yêu, chúng ta s có th nh́n thy “mt đi mt”. Chúa Giêsu ha rng nhng ai có ḷng trong sch “s thy Thiên Chúa”.

Gi
mt qu tim khi tt c nhng ǵ làm lu m t́nh yêu: đó là s thánh thin.

“Phúc cho nh
ng ai kiến to ḥa b́nh, v́ h s đưc gi là con Thiên Chúa”

87. Mi Phúc này khiến chúng ta suy nghĩ v quá nhiu hoàn cnh chiến tranh không ngng trong thế gii ca ḿnh. Tuy nhiên, chính chúng ta thưng là nguyên nhân ca xung đt hoc ít ra là hiu lm. Thí d, tôi có th nghe đưc mt điu ǵ v mt ngưi nào đó và tôi đi ra ngoài k li cho ngưi khác. Tôi th
m chí c̣n có th thêm mm thêm mui cho nó ṿng th hai và tiếp tc loan truyn nó ... Và nó càng gây thêm tai hi, th́ tôi có v càng hài ḷng v nó. Thế gii ca nhng tin đn, b nhng ngưi tiêu cc và phá hoi chiếm đóng, không mang li ḥa b́nh. Nhng k như vy thc s là k thù ca ḥa b́nh; h không có cách nào “đưc chúc phúc” [73].

88. Nh
ng ngưi kiến to ḥa b́nh thc s “to ra” ḥa b́nh; h xây dng ḥa b́nh và t́nh bng hu trong xă hi. Đi vi nhng ngưi gieo văi ḥa b́nh, Chúa Giêsu đă ha li ha tuyt vi này: “H s đưc gi là con Thiên Chúa” (Mt 5:9). Ngưi bo các môn đ rng, bt c nơi nào h đến, h s nói: “B́nh an cho nhà này!” (Lc 10: 5). Li Chúa khuyến khích mi tín hu làm vic cho hoà b́nh “cùng vi tt c nhng ai cu khn Chúa bng tm ḷng trong sch” (2 Tim 2:22), “v́ hoa qu ca s công chính đưc gieo trong ḥa b́nh cho nhng ai kiến to ḥa b́nh” (Gc 3:18). Và nếu có nhiu ln trong cng đng chúng ta khi chúng ta hi phi làm ǵ, “chúng ta hăy theo đui điu ǵ đem li ḥa b́nh” (Rom 14:19), v́ s hip nht đáng ưa chung hơn sư xung đt [74].

89. Không d
dàng đ “to ra” th ḥa b́nh theo Tin Mng này, là hoà b́nh không loi tr ai, nhưng bao gm c nhng ngưi hơi kỳ cc, phin toái hoc khó chu, đ̣i hi, lp d, b dm vp bi cuc sng hoc đơn thun vô tư. Đó là công vic khó khăn; nó kêu gi s ci m ln lao ca trí khôn và tâm hn, bi v́ nó không phi là vic to ra “tho ưc trên giy t hay ḥa b́nh tm thi cho mt thiu s đưc hài ḷng” [75], hoc mt d án “bi mt ít ngưi cho mt ít ngưi” [76]. Nó cũng không c gng l đi hoc coi thưng mâu thun; trái li, nó phi “đi din trc tiếp vi xung đt, gii quyết nó và làm cho nó thành mt mt xích trong chui ca mt tiến tŕnh mi” [77]. Chúng ta cn phi là nhng ngưi xây dng ḥa b́nh, v́ xây dng hoà b́nh là mt ngh đ̣i hi s b́nh thn, sáng to, nhy cm và k năng.

Gieo văi hoà b́nh quanh chúng ta: đó là s
thánh thin.

“Phúc cho nhng ai b bách hi v́ s công chính, v́ Nưc Tri là ca h

90.
Chính Chúa Giêsu c
nh báo chúng ta rng con đưng mà Ngưi đ ngh là con đưng ngưc ḍng, thm chí làm cho chúng ta thách đ xă hi bng cách sng ca ḿnh, và kết qu là tr nên mt s phin toái. Ngưi nhc nh chúng ta v bao nhiêu ngưi đă và đang b bách hi ch v́ h đu tranh cho công lư, bi v́ h coi trng cam kết ca h đi vi Thiên Chúa và tha nhân. Tr khi chúng ta mun ch́m vào mt s tm thưng tăm ti, chúng ta đng mong có mt cuc sng d dàng, v́ “ai mun cu mng sng ḿnh th́ s mt nó” (Mt 16:25).

91. Khi s
ng Tin Mng, chúng ta không th mong đi rng mi s s tr nên d dàng, v́ s khao khát quyn hành và quyn li thế tc thưng chn đưng chúng ta. Thánh Gioan Phaolô II đă lưu ư rng “mt xă hi tr thành tha hoá nếu trong các h́nh thc t chc xă hi, sn xut và tiêu th, nó làm cho vic thc thi s t hiến này và vic thiết lp t́nh liên đi này gia con ngưi tr nên khó khăn hơn” [78]. Trong mt xă hi như vy, chính tr, truyn thông đi chúng và các th chế kinh tế, văn hoá và thm chí tôn giáo tr nên quá vưng víu vi nhau đến ni tr thành mt tr ngi cho s phát trin con ngưi và xă hi đích thc. Kết qu là ngưi ta khó mà sng các Mi Phúc Tht; bt c n lc nào đ sng như thế đu b coi là tiêu cc, b nh́n vi cp mt nghi ng, và b gp vi nhng li nho báng.

92. B
t chp s mt mi và đau đn mà chúng ta có th tri qua trong vic sng gii lut yêu thương và đi theo con đưng công lư, Thánh Giá vn là ngun mch cho s trưng thành và thánh hóa ca chúng ta. Chúng ta không bao gi đưc quên rng khi Tân Ưc nói vi chúng ta rng chúng ta s phi chu đau kh v́ Tin Mng, là nói cách chính xác v nhng cuc bách hi (x. Cv 5:41, Phil 1:29, Col 1:24, 2 Tim 1:12, 1 Phr 2:20, 4:14-16, Kh 2:10).

93. Nh
ưng đây chúng ta nói v nhng cuc bách hi không th tránh đưc, ch không phi loi bách hi mà chúng ta có th t gây ra cho ḿnh khi chúng ta đi x vi nhng ngưi khác mt cách ti t. Các thánh không phi là nhng ngưi kỳ quc, xa cách, không th chu ni v́ s hm ḿnh ca các ngài, s tiêu cc và s cay đng ca các ngài. Các Tông đ ca Đc Kitô không ging như thế. Sách Tông Đ Công v lp đi lp li rng các ngài đưc đưc ḷng “tt c mi ngưi” (2:47, x. 4: 21, 33, 5:13), ngay c mt s nhà cm quyn đă sách nhiu và bách hi các ngài (xem 4: 1-3, 5:17-18).

94. Nh
ng cuc bách hi không phi là mt thc ti trong quá kh, v́ ngày nay chúng ta cũng kinh nghim chúng, cho dù bng cách đ máu, như trưng hp nhiu v t v́ đo đương thi, hoc bng nhng phương cách tế nh hơn, bng vu khng và la di. Chúa Giêsu gi chúng ta là có phúc khi ngưi ta “vu khng cho các con đ điu xu xa v́ Thy” (Mt 5:11). Vào nhng lúc khác, cuc bách hi có th xy ra dưi h́nh thc nhng s chế nho c gng châm biếm đc tin ca chúng ta và làm cho chúng ta xem ra có v l bch.

Ch
p nhn hàng ngày con đưng Tin Mng, dù nó có th gây khó khăn cho chúng ta: đó là s thánh thin.

TIÊU CHU
N LN

95. Trong ch
ương hai mươi lăm ca Tin Mng Thánh Matthêu (câu 31-46), Chúa Giêsu mt ln na ngng li trên mt trong các Mi Phúc, Mi Phúc gi nhng ngưi có ḷng thương xót là có phúc. Nếu chúng ta t́m kiếm s thánh thin làm đp mt Thiên Chúa, đon văn này cho chúng ta mt tiêu chun rơ ràng da trên đó mà chúng ta đưc xét x. “Ta đói, các con đă cho Ta ăn, Ta khát, các con đă cho Ta ung, Ta là khách l, các con đă đón tiếp Ta, Ta trn trung, các con đă cho Ta mc, Ta đau yếu, các con đă săn sóc Ta, Ta b b tù, các con đă thăm viếng Ta.”(các câu 35-36).

Trong s trung thành vi Thy

96.
Như thế, nên thánh không có nghĩa là mê mn trong trng thái xut thn huyn bí. Nh
ư Thánh Gioan Phaolô II đă nói: “Nếu chúng ta tht s bt đu li t vic chiêm nim v Đc Kitô, th́ chúng ta phi hc cách nh́n thy Ngưi đc bit là trên khuôn mt ca nhng k mà chính Ngưi mun đưc đng hoá vi “ [79]. Đon văn Matthêu 25:35-36 “không phi là mt li mi gi đơn gin đến đc ái: đó là mt trang ca Kitô hc chiếu mt tia sáng trên mu nhim ca Đc Kitô” [80]. Trong li kêu gi nhn ra Ngưi trong nhng ngưi nghèo và đau kh này, chúng ta thy t l chính Thánh Tâm ca Đc Kitô, nhng cm xúc và s chn la sâu thm nht ca Ngưi, mà mi v thánh t́m cách noi gương.

97. V́ nh
ng đ̣i hi cương quyết này ca Chúa Giêsu, nhim v ca tôi là yêu cu các Kitô hu tha nhn và chp nhn chúng trong tinh thn ci m đích thc, sine glossa. Nói cách khác, không có bt kỳ “nếu hoc nhưng” nào, là điu có th làm gim sc mnh ca chúng. Chúa chúng ta đă nói rt rơ rng s thánh thin không th hiu hay sng ngoài nhng đ̣i hi này, v́ ḷng thương xót là “con tim đang đp ca Tin Mng” [81].

98. N
ếu tôi gp mt ngưi ng ngoài tri trong mt đêm lnh lo, tôi có th coi ngưi y như mt điu phin nhiu, quy ry, tr ngi trên con đưng ca tôi, mt cnh tưng phin toái, mt vn đ đ cho các chính tr gia gii quyết, hoc thm chí mt đng rác ba băi nơi công cng. Hoc tôi có đáp li vi đc tin và đc ái, và thy trong ngưi y mt con ngưi vi mt phm giá ging ht như ca tôi, mt th to đưc Chúa Cha yêu thương vô b, mt h́nh nh ca Thiên Chúa, mt anh ch em đưc Chúa Giêsu cu chuc. Làm mt Kitô hu là như thế! S thánh thin có th đưc hiu ngoài vic nh́n nhn cách sng đng v phm giá ca mi con ngưi này không? [82].

99. Đi vi các Kitô hu, điu này liên quan đến mt lo lng không ngng và lành mnh. Ngay c khi vic giúp đ ch mt ngưi mà thôi cũng có th bin minh cho tt c nhng n lc ca chúng ta, vic y cũng chưa đ. Ch
ng hn như các giám mc Gia Nă Đi đă làm sáng t điu này khi các ngài ghi nhn rng s hiu biết theo Thánh Kinh v năm thánh là v nhiu hơn ch đơn thun thc hin mt s vic lành. Nó cũng có nghĩa là t́m cách thay đi xă hi: “Đ cho các thế h sau này cũng đưc gii thoát, rơ ràng mc tiêu phi là khôi phc li các h thng xă hi và kinh tế, đ không c̣n s loi tr na” [83].

Nhng ư tưng đành vào ḷng Tin Mng

100.
Tôi tiếc rng đôi khi có nhng tư tưng dn chúng ta đến hai sai lm nguy hi. M
t đàng, có sai lm ca các Kitô hu tách bit nhng đ̣i hi này Tin Mng ra khi mi liên h cá nhân ca h vi Chúa, ra khi s kết hp ni tâm ca h vi Ngưi, ra khi s m ḷng ra cho ân sng ca Ngưi. Như thế, Kitô giáo tr thành mt loi t chc phi chính ph (NGO), b tưc mt s thn bí sáng ngi đưc chng t trong đi sng ca Thánh Phanxicô thành Assisi, Thánh Vincentê đ Phaolô, Thánh Têrêxa thành Calcutta và nhiu v thánh khác. Đi vi nhng v thánh ln này, tâm nguyn, t́nh yêu ca Thiên Chúa và vic đc Tin Mng không h làm gim bt cam kết dn thân đy say mê và hiu qu ca các ngài đi vi nhng ngưi lân cn ca ḿnh; hoàn toàn ngưc li.

101. Sai l
m nguy hi v tư tưng khác đưc t́m thy nhng k nghi ng vic tham gia vào xă hi ca ngưi khác, coi nó như phiến din, thế gian, trn tc, vt cht, cng sn hay dân túy. Hoc h tương đi hoá nó, như th h có nhng vn đ khác quan trng hơn, hoc điu duy nht đáng k là mt trong nhng vn đ đo đc c th hoc mc tiêu mà h t bo v. Chng hn như, vic bo v các tr em vô ti chưa sinh ra ca chúng ta cn phi đưc rơ ràng, chc chn và say mê, v́ nguy cơ b đe do là phm giá ca mt đi sng con ngưi, mt điu luôn luôn thánh thiêng và đ̣i hi t́nh yêu dành cho mi ngưi, bt chp giai đon phát trin ca h. Tuy nhiên, cũng thánh thiêng không kém là đi sng ca nhng ngưi nghèo, nhng ngưi đă đưc sinh ra, nhng ngưi cơ bn, nhng ngưi b b rơi và b thit tḥi, nhng ngưi d b tn thương và nhng ngưi già c d làm mi cho vic giết chết êm du khéo che đy, nhng nn nhân ca nn buôn ngưi, nhng h́nh thc nô l mi và mi h́nh thc loi tr [84]. Chúng ta không th đ ngh mt lư tưng v s thánh thin có th không quan tâm ǵ đến nhng bt công trong mt thế gii mà mt s ngưi vui v ăn ung say sưa, chi tiêu ba băi và sng ch đ hưng nhng món hàng tiêu th mi nht, trong khi nhng ngưi khác ch nh́n t bên ngoài, và sng trn cuc đi h trong nghèo đói thê lương.

102. Chúng ta th
ưng nghe nói rng, so vi vic đương đu vi thuyết tương đi và nhng sai li ca thế gii hin ti ca chúng ta, th́ t́nh trng di dân chng hn, là mt vn đ không quan trng bng. Mt s ngưi Công Giáo coi đó là vn đ th yếu so vi nhng vn đ v sinh hc “nghiêm trng”. Mt chính tr gia đang kiếm phiếu nói mt điu như thế th́ có th hiu đưc, nhưng mt Kitô hu th́ không, v́ thái đ đúng đn duy nht là đng vào v trí ca các anh ch em ḿnh, nhng ngưi liu mng sng ca ḿnh đ bo đm mt tương lai cho con cái h. Liu chúng ta có th không nhn ra rng đây chính là điu mà Chúa Giêsu đ̣i hi chúng ta, khi Ngưi bo chúng ta rng khi đón tiếp khách l là chúng ta đón tiếp Ngưi (x. Mt 25:35) sao? Thánh Bênêđictô đă làm như thế mt cách d dàng, và mc dù nó có th làm cho cuc đi các tu sĩ ca Ngài ra “phc tp”, ngài đă ra lnh rng tt c các khách gơ ca tu vin đu đưc đón tiếp “như Đc Kitô” [85], vi mt c ch tôn kính [86]; ngưi nghèo và ngưi hành hương phi đưc gp vi “s quan tâm và ân cn vĩ đi nht” [87].

103. M
t tiếp cn tương t cũng đưc t́m thy trong Cu Ưc: “Các ngươi không đưc bc đăi khách l, hoc hà hiếp h, v́ các ngươi đă là khách l ti Ai Cp” (Xh 22:21). “Khi có mt kiu dân trong x ca các ngươi, th́ đng hà hiếp h. Các ngươi phi cư x vi kiu dân gia các ngươi như ngưi bn x, và hăy thương yêu h như chính ḿnh, v́ các ngươi cũng đă là kiu dân Ai Cp. Ta là Đc Chúa, Thiên Chúa ca các ngươi”(Lv 19:33-34). Đây không phi là mt khái nim đưc mt s Giáo hoàng phát minh, hoc mt mt nht thi ngn ngi. Cũng trong thế gii hôm nay, chúng ta đưc mi gi đi theo con đưng linh đo khôn ngoan đưc ngôn s Isaia đ ra đ cho thy điu ǵ đp ḷng Thiên Chúa. “Chng phi là vic chia cơm cho ngưi đói, rưc nhng ngưi nghèo không nơi trú ng vào nhà; thy ai trn trung th́ cho áo mc, chng ngonh mt làm ngơ trưc anh em ct nhc sao? By gi ánh sáng ngươi s bng lên như rng đông” (58:7-8).

S th phưng đưc Thiên Chúa chp nhn nht

104.
Chúng ta có th nghĩ rng chúng ta tôn vinh Thiên Chúa ch bng vic th phưng và cu nguyn ca ḿnh, hoc đơn thun bng cách tuân gi mt s quy tc đo đc nht đnh. Đúng là ưu tiên thuc v mi liên h ca chúng ta vi Thiên Chúa, nhưng chúng ta không th quên rng tiêu chun cui cùng mà da trên đó cuc đi chúng ta s đưc xét x là nhng ǵ chúng ta đă làm cho tha nhân. Cu nguyn là điu quư giá nht, v́ nó nuôi dưng mt cam kết dn thân hàng ngày cho t́nh yêu. Vi
c th phưng ca chúng ta tr nên đp ḷng Thiên Chúa khi chúng ta t nguyn sng đi lưng, và đ cho hng ân Thiên Chúa, đưc ban cho trong cu nguyn, đưc th hin trong s quan tâm ca chúng ta đi vi anh ch em ḿnh.

105. T
ương t như thế, cách tt nht đ phân bit xem li cu nguyn ca chúng ta có chân chính hay không là xét xem cuc sng ca ḿnh có đang đưc biến đi trong ánh sáng ca ḷng thương xót không. V́ “ḷng thương xót không ch là hành đng ca Chúa Cha; mà c̣n tr thành mt tiêu chun đ xác đnh ai là con cái tht ca Ngài” [88]. Ḷng thương xót “chính là nn tng ca đi sng ca Hi Thánh” [89]. V vn đ này, tôi mun nhc li rng ḷng thương xót không loi tr công lư và chân lư; qu thc “chúng ta phi nói rng ḷng thương xót là s trn vn ca công lư và là biu l rc r nht ca chân lư ca Thiên Chúa” [90]. Đó là “ch́a khóa Thiên Đàng” [91].

106.
đây, tôi nghĩ đến Thánh Tôma Aquinô, ngưi đă hi nhng hành đng nào ca chúng ta là cao quư nht, nhng vic làm b ngoài nào cho ngưi ta thy rơ nht t́nh yêu Thiên Chúa ca chúng ta. Thánh Tôma đă không ngn ngi tr li rng chúng là nhng vic thương xót đi vi ngưi lân cn ca chúng ta, [92], thm chí nhiu hơn các hành vi th phưng ca chúng ta: “Chúng ta th phưng Thiên Chúa bng nhng hy sinh và ca l b ngoài, không v́ li ích ca Ngài, mà ca chính chúng ta và nhng ngưi lân cn ca chúng ta. V́ Ngài không cn nhng hy sinh ca chúng ta, nhưng mun chúng đưc dâng lên Ngài, đ khơi dy ḷng sùng kính ca chúng ta và sinh ích cho nhng ngưi lân cn ca chúng ta. V́ thế, ḷng thương xót, mà qua đó chúng ta bù đp nhng thiếu thn ca ngưi khác, là mt s hy sinh d đưc chp nhn hơn đi vi Ngài, v́ hưng trc tiếp hơn đến hnh phúc ca nhng ngưi lân cn ca chúng ta” [93].

107. Nh
ng ngưi thc s mun làm vinh danh Thiên Chúa bng đi sng ca ḿnh, nhng ngưi thc s ao ưc ln lên trong s thánh thin, đưc mi gi quyết tâm bn chí trong vic thc hành các vic thương xót. Thánh Têrêxa thành Calcutta đă nhn ra điu này mt cách rơ ràng: “Vâng, tôi có nhiu li lm và tht bi ca con ngưi ... Nhưng Thiên Chúa cúi xung và s dng chúng ta, bn và tôi, đ thành t́nh yêu và ḷng t bi ca Ngưi trên thế gian; Ngưi gánh ly ti li chúng ta, nhng khó khăn và li lm ca chúng ta. Ngưi l thuc vào chúng ta đ yêu thế gian và cho thy Ngưi yêu nó nhiu như thế nào. Nếu chúng ta quá quan tâm đến bn thân ḿnh, chúng ta s không c̣n th́ gi cho ngưi khác” [94].

108. Ch
nghĩa hưng th và ch nghĩa tiêu th có th chng t s sp đ ca chúng ta, bi v́ khi chúng ta b ám nh bi nim vui ca chính ḿnh, chúng ta s tr nên quá quan tâm đến bn thân và các quyn li ca ḿnh, và chúng ta cm thy tuyt vng là cn phi có thi gi rnh ri đ hưng lc thú. Chúng ta s thy khó mà có th cm thy và chng t bt kỳ mi quan tâm thc s nào đi vi nhng ngưi nghèo khó, tr phi chúng ta có th vun trng mt đi sng gin d, chng li các nhu cu nóng bng ca mt xă hi tiêu th, là điu làm cho chúng ta tr nên nghèo nàn và không tho măn, bn chn mun có tt c ngay bây gi. Tương t như thế, khi chúng ta đ ḿnh b cun vào nhng tin tc b ngoài, truyn thông tc th́ và thc ti o, chúng ta có th lăng phí th́ gi quư báu và tr nên th ơ vi nhng vết thương ca anh ch em ḿnh. Tuy nhiên, ngay c gia cơn lc hot đng này, Tin Mng vn tiếp tc vang lên, cung cp cho chúng ta li ha ca mt cuc sng khác, mt cuc sng lành mnh và hnh phúc hơn.

109. Ch
ng t mnh m ca các thánh đưc t l trong cuc sng ca các ngài, đưc h́nh thành bi các Mi Phúc Tht và tiêu chun ca phán xét cui cùng. Li ca Chúa Giêsu th́ rt ít và đơn gin, nhưng thc tế và có giá tr đi vi tt c mi ngưi, v́ trên tt c mi s, Kitô giáo là đ đem ra thc hành. Nó cũng có th là mt đi tưng nghiên cu và suy nim, nhưng ch đ giúp chúng ta sng Tin Mng tt hơn trong cuc sng hàng ngày ca ḿnh. Tôi đ ngh đc li các bn văn Thánh Kinh đi này, đ cp đến chúng, cu nguyn vi chúng, c gng din t chúng. Chúng s có ích cho chúng ta; chúng s làm cho chúng ta đưc thc s hnh phúc.