Chọn điều tốt nhất

(Suy niệm của Lm. Giuse Nguyễn Văn Nghĩa)

Cứ mỗi lần nghe trích đọc bài Tin Mừng thánh sử Luca kể chuyện hai chị em nhà Bêtania, th́ người ta dễ liên tưởng đến việc so sánh hơn kém giữa đời sống chiêm niệm và đời sống hoạt động. Mọi sự thường có nguyên do. Đă một thời các nhà tu đức căn cứ vào đoạn tin mừng này để đề cao đời sống chiêm niệm. Không riêng ǵ Kitô hữu mà anh chị em lương dân và bà con khác đạo vốn kính trọng những con người như là “xuất thế trong các đan viện. Chính v́ thế ít có ai thắc mắc khi h́nh ảnh cô Maria ngồi dưới chân Chúa Giêsu để nghe Người tâm sự được ví với đời sống chiêm niệm th́ được đề cao hơn đời sống hoạt động qua h́nh ảnh cô Matta bận rộn với chuyện nấu nướng.

Thế nhưng nếu đọc kỹ lời Chúa Giêsu nói với Matta th́ chúng ta sẽ thấy lối so sánh và áp dụng ở trên có phần khập khiểng và khiên cưỡng cách nào đó. “Matta! Matta ơi! Chị băn khoăn lo lắng nhiều chuyện quá! Chỉ một chuyện cần thiết mà thôi. Maria đă chọn phần tốt nhất, và sẽ không bị lấy đi” (Lc 10,42). Khi khẳng định rằng Maria đă chọn phần tốt nhất th́ Chúa Giêsu cũng hàm ư rằng cô chị Matta cũng chọn phần tốt nhưng chưa tốt nhất, mà nói nôm na là tốt nh́, tốt ba hay tốt tư

Chọn điều tốt để cho ḿnh hay để dâng? Câu hỏi dường như đă có câu trả lời cụ thể qua hành vi của cô chị Matta. Matta chọn điều tốt không phải cho ḿnh mà để dâng cho Chúa Giêsu. Đó là các món thức ăn mà chị đang tất bật nấu nướng. Và có thể nói rằng đó không chỉ là món ngon mà c̣n nhiều đến nỗi cô chị phải cầu cứu Chúa Giêsu biểu cô em phụ giúp một tay. Chọn các món ăn để kính dâng Chúa là một hành vi tốt đẹp. Dâng trao cho ai đó cái mà chúng ta có, tuy tốt đẹp nhưng vẫn c̣n hạn chế, v́ những cái chúng ta có, nếu làm bản liệt kê th́ quá nhiều không sao kể xiết và có lẽ chúng ta không thể dâng tất cả được. Trái lại khi dâng trao cái chúng ta là, th́ chúng ta đă dâng trao trọn vẹn con người chúng ta.

Matta dù cố gắng đến bao nhiêu cũng không thể kính dâng tất cả những ǵ cô có cho Chúa Giêsu. Bằng chứng là mới chỉ có chuyện cơm nước, cô đă tất bật đủ bề mà vẫn như chẳng xuể. Một nhận định thực tế, đó là những ǵ Matta chọn để dâng cho Chúa Giêsu th́ “sẽ bị những ai đó lấy mất”, nghĩa là Chúa Giêsu không thể tự ḿnh dùng tất cả những thức ăn Matta dâng. Xin đừng quên sự hiện diện của các tông đồ. Trái lại phần của Maria dâng cho Chúa Giêsu th́ sẽ không bị ai lấy mất v́ Maria đă dâng cho Thầy Chí thánh cái ḿnh là, đó là con người của chị. Khi ta thật t́nh chăm chú lắng nghe một ai đó tâm sự, th́ một cách nào đó ta đă dâng trao trọn tấm ḷng của ḿnh cho người ấy.

Một nghịch lư của t́nh yêu: Chính khi trao ban là lúc lănh nhận và có thể lănh nhận lại gấp bội so với phần đă hiến dâng. Bài đọc thứ nhất trích Sách Sáng Thế tường thuật tấm ḷng hiếu khách của Abraham dành cho ba sứ thần của Thiên Chúa đă được đền đáp. Một chút nước để các vị rửa chân, một ít bánh, chút thịt bê cũng như chút sữa chua kính dâng các vị ấy dùng có thấm vào đâu với phần mà Abraham lănh nhận lại. “Sang năm, tôi sẽ trở lại thăm ông, và khi đó bà Xara vợ ông sẽ có một con trai” (St 18,10). Chắc hẳn Abraham và bà Sara phải rất đỗi kinh ngạc trước phần ḿnh sẽ lănh nhận. Có được một đứa con trai làm người thừa tự trong cảnh hai ông bà đă cao niên mà c̣n son sẻ quả là một hạnh phúc vượt quá mọi niềm mơ ước.

Khi Maria dâng trao cho Thầy Giêsu tấm ḷng của ḿnh như là một người môn đệ ngồi dưới chân Người mà lắng nghe th́ Maria đâu có ngờ rằng cô không chỉ được đón nhận một vị Thầy, một Vị Chúa mà c̣n đón nhận được một người bạn. “Thầy không c̣n gọi anh em là tôi tớ nữa, v́ tôi tớ không biết việc chủ làm. Nhưng Thầy gọi anh em là bạn hữu, v́ tất cả những ǵ Thầy nghe được nơi Cha Thầy, Thầy đă tỏ cho anh em biết”(Ga 15,15). Chúng ta có thể đoán chắc rằng trong cuộc nói chuyện hôm ấy, Chúa Giêsu ít nhiều đă tỏ cho cô Maria biết về hành tŕnh lên Giêrusalem của Người cũng như cuộc khổ nạn Người sắp chịu. Tin Mừng thánh Gioan tường thuật sự kiện cô Maria đă lấy một cân dầu thơm cam tùng nguyên chất và quư giá mà xức chân Chúa Giêsu, rồi lấy tóc mà lau, cả nhà nức mùi thơm khiến cho ông Giuđa Iscariô phải chép miệng tiếc rẻ. Và chính Chúa Giêsu đă phân minh cho cô Maria rằng cô ấy đă dùng số dầu thơm hảo hạng ấy để làm trước việc mai táng ḿnh (x.Ga 12,1-8).

Chuyện kể rằng có một vị vua thuộc hàng “minh quân lẫn thánh quân” trong một lần kia đi thị sát vương quốc ḿnh bỗng gặp một ông lăo hành khất ngồi bên vệ đường. Xuống xa giá, vua đến bên người hành khất. Người hành khất kia khấp khởi mừng, ch́a bàn tay ra trong im lặng và chờ đợi ân lộc vua ban. Nhưng người hành khất kinh ngạc v́ đức vua không ban ǵ mà lại ngửa bàn tay trước mặt ḿnh. Hai bên nh́n nhau một lúc, người hành khất cho tay vào bị lấy ra ba hạt lúa bỏ vào bàn tay đức vua. Đức vua nắm tay lại, cám ơn, rồi lên xa giá tiếp tục hành tŕnh. Dù lẩm bẩm kêu trách “sự keo kiệt” của vị vua vốn được dân tôn xưng là minh quân, thánh quân”, người hành khất vẫn tiếp tục việc ăn xin. Ngày hôm ấy cũng có nhiều người hảo tâm đổ vào bị ông ta nhiều bát lúa. Tối đến, người ăn xin đổ bị lúa ăn xin ra để đong đếm thành quả. Bỗng nhiên ông thấy lấp lánh ba hạt lúa bằng vàng to bằng đầu ngón tay ở giữa nhúm lúa ăn xin hôm ấy. Nhớ lại chuyện gặp đức vua hôm nay, ông lăo hành khất đoán ra sự việc và cười sung sướng. Bỗng nhiên ông ta lại khóc to tiếng với lời rủa thầm trong ḷng: tiếc quá, giá như sáng nay ḿnh dâng cho đức vua hết cả bị lúa này.

“Anh em hăy cho, th́ sẽ được Thiên Chúa cho lại. Người sẽ đong cho anh em đấu đủ lượng đă dằn, đă lắc và đầy tràn, mà đổ vào vạt áo anh em. V́ anh em đong bằng đấu nào, th́ Thiên Chúa sẽ đong lại cho anh em bằng đấu ấy” (Lc 6,38).

Biết lấy ǵ để dâng lên Thiên Chúa, v́ mọi sự đều là của Người. Thiên Chúa không cần chúng ta dâng ǵ cho Người, nhưng Người lại muốn chúng ta trao dâng cho nhau, nhất là cho những người anh em bé mọn những ǵ tốt nhất của ḿnh. Chắc hẳn cái tốt nhất của chúng ta, cái mà không ai có thể lấy mất được đó chính là con người chúng ta, tấm ḷng của chúng ta, một tấm ḷng huynh đệ thủ túc, một tấm ḷng bằng hữu nghĩa thiết. Và dù nhiều khi chúng ta không biết th́ Thiên Chúa vẫn nhận đó là đă làm cho chính Người (x.Mt 25,31-46).