Hiếu khách phải là một đặc điểm của người Kitô hữu --Suy niệm của JKN

Câu hỏi gợi ư:

1.      Thử đặt ngược lại vấn đề: nếu cả Mácta cũng tiếp chuyện Đức Giêsu mà không có ai lo việc tiếp đăi Ngài, cụ thể là lo nước nôi tiếp khách và bữa ăn cho Ngài, th́ có nên không? Ngài có hài ḷng về cách tiếp đăi đó không?

2.      Giữa hai chị em với nhau, thái độ của mỗi người có chỗ nào hay, chỗ nào dở? Mỗi người phải sửa đổi lại thái độ của ḿnh thế nào cho hoàn hảo?

3.      Bạn nghĩ ǵ về người năng cầu nguyện mà không năng hành động, hay năng hành động mà không năng cầu nguyện?

 

Suy tư gợi ư:

1. Hiếu khách phải là một đặc điểm của người Kitô hữu

Đức Giêsu đến làng Bê-ta-ni-a, nơi nhà Mácta và Maria, là những người rất mến mộ Ngài. Đây là một dịp tốt để hai chị em tỏ ḷng yêu thương và quí mến Ngài. Tinh thần hiếu khách như hai chị em này là một trong những đặc điểm của người Á Đông, mà cũng phải là đặc điểm của mọi Kitô hữu, v́ đó là một khía cạnh quan trọng và cụ thể của t́nh yêu thương vốn là nền tảng của Kitô giáo. Trong bài đọc I, A-bra-ham đă tỏ ra thật hiếu khách. Không ngờ lần này khách đến lại là sứ giả của Thiên Chúa. Nếu b́nh thường ông không hiếu khách, th́ khi thiên sứ đến bất ngờ dưới dạng người thường, làm sao ông tỏ ra hiếu khách với các vị ấy được? Điều này giúp chúng ta ư thức lại: mọi người khách đến với gia đ́nh ta đều là h́nh ảnh của Thiên Chúa, và phần nào là hiện thân của chính Đấng mà ta đang tôn thờ và muốn yêu mến hết ḷng. Như thế, quí mến khách cũng là một cách tỏ ḷng quí mến Chúa.

2. Cần có sự phân công hợp lư trong gia đ́nh, trong tập thể

Để tiếp đón Ngài cho phải lẽ và làm hài ḷng Ngài, phải có người tiếp chuyện Ngài, v́ nếu để Ngài ngồi không một ḿnh th́ quả là bất lịch sự. Nhưng cũng phải có người lo chuyện nước nôi và những món ăn tiếp đăi khách chứ! V́ nếu tới bữa ăn mà để cho khách ra về bụng đói, hoặc cho khách ăn một bữa cơm quá thanh đạm, xoàng xĩnh, th́ c̣n ǵ là quí mến khách nữa? V́ thế, hai chị em không ai nói với ai, đă tự phân công: một người hầu chuyện Ngài, một người lo chuyện phục vụ Ngài, điều ấy thật hợp lư. Nếu cả hai cùng tiếp chuyện Ngài, th́ ai lo nấu ăn? Hay nếu cả hai đều lo nấu ăn, th́ ai tiếp chuyện Ngài?

 

3. Cần quan tâm đến nhau và t́m cách làm cho nhau hạnh phúc

Ưu điểm của Mácta là tinh thần năng động, cô biểu lộ t́nh yêu và sự quí mến của ḿnh bằng việc phục vụ, quan tâm tới nhu cầu cụ thể của người khác. Thật là một đức tính tốt! Nhưng điều không hay nơi Mácta là ganh tị với em: thấy em ngồi nói chuyện với Đức Giêsu, có vẻ nhàn nhă quá, để ḿnh phải vất vả cực nhọc, th́ đâm ra buồn phiền. Cô không thể dấu trong bụng sự tị nạnh đó, mà phải bộc lộ ra, đến độ có vẻ như trách móc Đức Giêsu: «Thưa Thầy, em con để ḿnh con phục vụ, mà Thầy không để ư tới sao? Xin Thầy bảo nó giúp con một tay. Có vẻ như cô cảm thấy không được ai chú ư tới, nhất là không ai biết tới sự khó nhọc của ḿnh. Cái thiếu sót này rất đáng thông cảm v́ tâm lư chung mọi người đều như vậy!

 

Cái hay của Maria là biểu lộ t́nh yêu và ḷng quí mến của ḿnh bằng cách chăm chú nghe và ghi nhận, học hỏi những điều hay từ Đức Giêsu. Điều này sẽ rất ích lợi cho cô, nhất là về mặt tâm linh. Nhưng cái thiếu sót của Maria là dành độc quyền nói chuyện với khách, mà không nghĩ ǵ tới sự khó nhọc vất vả của chị ḿnh để t́m cách chia sẻ công việc với chị. Chẳng hạn, thỉnh thoảng cô có thể mời chị lên tiếp chuyện với Thầy và làm bếp thay thế chị một chút. Hai chị em thay phiên nhau, vừa tiếp Thầy, vừa lo chuyện phục vụ Thầy th́ đẹp hơn biết mấy!

 

Trong cuộc sống chung của gia đ́nh hay tập thể, nếu chúng ta biết quan tâm đến nhau, đến niềm vui, nỗi khổ, đến những nhu cầu, lo lắng, bận tâm của nhau, th́ cuộc sống chung trở nên hạnh phúc biết bao! Sự quan tâm ấy thể hiện cụ thể t́nh yêu thương của ta đối với nhau. Nếu không có t́nh yêu thương, nếu ai cũng chỉ nghĩ đến ḿnh, đến niềm vui và nỗi khổ, nhu cầu và lo lắng của ḿnh, th́ cuộc sống chung sẽ trở thành hỏa ngục.

 

4. Cần ưu tiên cho đời sống tâm linh.

Cách trả lời của Đức Giêsu: «Chị băn khoăn lo lắng nhiều chuyện quá! Chỉ có một chuyện cần thiết mà thôi. Maria đă chọn phần tốt nhất và sẽ không bị lấy đi», khiến cho nhiều người nghĩ rằng Đức Giêsu đă coi việc tiếp chuyện Ngài là quan trọng và đẹp ḷng Ngài hơn chuyện lo chăm sóc bữa ăn cho Ngài. Từ đó họ suy ra rằng việc cầu nguyện th́ đáng quí và làm hài ḷng Chúa hơn việc hoạt động. Nhưng ta thử đặt vấn đề: nếu cả hai chị em đều lo ngồi hầu chuyện Đức Giêsu, mà chẳng ai lo bữa ăn chu đáo cho Ngài, th́ Ngài có hài ḷng lắm không?

 

Là người hướng dẫn tâm linh, Ngài thấy đời sống tâm linh quan trọng hơn thể chất rất nhiều, nhân đó Ngài muốn, bằng câu nói trên, cho hai chị em một bài học: cần phải đặt nặng và lo cho đời sống tâm linh hơn thể chất. Tại sao? V́ người đời thường có khuynh hướng lăng quên đời sống tâm linh, mà chỉ chú tâm đến đời sống thể chất. Họ dành rất nhiều th́ giờ và năng lực vào chuyện cơm ăn áo mặc, chuyện tiện nghi vật chất, chuyện quyền lực địa vị, chuyện tranh đua để hơn người khác, tóm lại là những chuyện liên quan đến đời sống tạm bợ ở trần gian. Đa số ít quan tâm, hoặc ít người quan tâm đầu tư cho đời sống tâm linh của ḿnh, là điều chẳng những đem lại hạnh phúc thanh tao ở đời này, mà c̣n đem lại hạnh phúc lâu dài đời sau.

 

5. Cần có sự điều ḥa và quân b́nh giữa tâm linh và thể chất, giữa cầu nguyện và hành động

Trong thực tế, hai khía cạnh của sự sống – tâm linh và thể chất – liên quan đến nhau, hỗ trợ nhau. Khía cạnh này tốt đẹp và lành mạnh th́ cũng sẽ ảnh hưởng tốt đẹp lên khía cạnh kia. Tuy nhiên, quá quan tâm đến khía cạnh này th́ sẽ bỏ bê đồng thời làm hại cho khía cạnh kia. Do đó, hai khía cạnh ấy của sự sống cần phải được quan tâm một cách điều ḥa và quân b́nh: không nên quá quan tâm đến khía cạnh này mà bỏ bê khía cạnh kia, nhất là đối với giáo dân, là những người sống giữa trần gian.

 

Cũng tương tự như thế, cần phải có sự điều ḥa và quân b́nh giữa sự cầu nguyện và hành động. Cầu nguyện nhiều mà không cảm thấy có sức mạnh nào thúc đẩy ḿnh đi đến hành động thực tế, th́ sự cầu nguyện ấy hẳn nhiên không phải là cầu nguyện đích thực, nghĩa là không thật sự gặp gỡ Thiên Chúa. Rất nhiều Kitô hữu hiện nay ở trong t́nh trạng này. Họ cảm thấy an tâm, tự cho ḿnh là người đạo đức, chỉ v́ họ đă dành rất nhiều th́ giờ để cầu nguyện. Nhưng sự cầu nguyện của họ chẳng dẫn họ đến hành động để thể hiện cụ thể t́nh yêu thương mà đáng lẽ họ phải đạt được khi cầu nguyện đích thực. V́ thế, rất nhiều việc đáng lẽ họ nên làm hoặc phải làm, nhưng họ đă không làm. Và hiện nay cũng có nhiều nhà hướng dẫn tu đức chỉ hoặc quá nhấn mạnh đến cầu nguyện, mà không quan tâm hoặc không nhắc nhở ǵ đến bổn phận phải hành động.

 

Tuy nhiên, năng hành động mà không năng cầu nguyện th́ ta dễ đi đến chỗ hành động chỉ v́ lợi ích riêng của ḿnh, chứ không phải v́ Thiên Chúa hay tha nhân. Hành động như thế xét về mặt tâm linh th́ không mấy giá trị và ít đem lại lợi ích thiêng liêng. Người hành động nhiều mà không cầu nguyện giống như người hành tŕnh vào một vùng đất lạ, chỉ biết đi tới mà không biết phải lâu lâu dừng lại xem bản đồ để biết ḿnh đang ở đâu, và biết phải đi đường nào để tới nơi ḿnh muốn. V́ thế, có rất nhiều khả năng là họ sẽ lạc đường. Hoặc như người hành tŕnh không biết dừng lại để ăn uống, hay để đổ xăng, hầu tiếp sức cho chính bản thân hoặc tiếp nhiên liệu cho phương tiện di chuyển. Họ sẽ không đủ sức và phương tiện để đi hết cuộc hành tŕnh. Vậy, cầu nguyện và hành động đều rất cần thiết cho đời sống Kitô hữu mà chúng ta cần phải thực hiện một cách quân b́nh và điều ḥa trong cuộc sống.

 

Cầu nguyện

Lạy Chúa, bất kỳ một nhân đức nào trong đời sống cũng đ̣i hỏi phải được bổ túc bằng một nhân đức đối nghịch với nó th́ nhân đức ấy mới thật sự là nhân đức. V́ thế, xin hăy cho con ơn khôn ngoan và khiêm nhượng đi đôi với ḷng can đảm, cho con hiền lành mà cương quyết, năng cầu nguyện nhưng dám hành động, v.v… Tóm lại, cho con vừa biết lắng nghe lời Chúa như Maria, nhưng cũng vừa biết săn tay lên để làm việc như Mácta. Amen.