Nhân hậu

Có một bài hát chúng ta hay hát trong lễ cầu hồn mà tôi rất thích: “Chúa là Đấng Từ Bi và Nhân Hậu, Người đại lượng và chan chứa t́nh thương”. Vâng, t́nh thương nhân hậu ấy của Thiên Chúa từ ngàn xưa đến nay vẫn luôn tuôn đổ trên muôn loài Chúa tác thành: trên muôn vật, muôn dân, muôn người, và đặc biệt trong Phúc âm hôm nay, t́nh thương ấy c̣n được tuôn đổ trên tội nhân khiến “Người không xử với họ như họ đáng tội, và không trả cho họ theo lỗi của họ”.

 

Vâng, trong Phụng Vụ Lời Chúa hôm nay, chúng ta sẽ được chiêm ngưỡng cách rơ nét và cụ thể ḷng nhân hậu ấy của Thiên Chúa, để rồi từ đó ta được mời gọi sống noi gương Ngài, cư xử nhân ái với anh chị em xung quanh.

 

Trước hết, điều đáng chú ư trong các bài đọc Lời Chúa hôm nay là: có một sự tiến triển trong việc mạc khải khuôn mặt nhân hậu của Thiên Chúa. Nói cách khác, từ bài đọc I đến bài Phúc âm, ḷng nhân hậu của Thiên Chúa được khắc họa ngày càng rơ nét hơn.

 

Thật vậy, nếu như ở bài đọc I, tác giả sách Xuất Hành diễn tả cơn thịnh nộ của Thiên Chúa trước tội “thờ ḅ vàng” của dân Israel, và phải nhờ lời cầu khẩn của Môsê, cơn thịnh nộ ấy mới nguôi dần, cho thấy khuôn mặt nhân hậu của Thiên Chúa mới chỉ được phác họa cách mờ nhạt, th́ đến bài đọc II, thánh Phaolô đă diễn tả khuôn mặt ấy ở một chiều kích khác, cụ thể hơn, gần gũi hơn: Chúa nhân hậu không chỉ cách chung chung với một dân, một nhóm người, mà Ngài c̣n nhân hậu với từng người một, như kinh nghiệm chính thánh Phaolô đă thuật lại khi xác tín: “Đức Giêsu đă đến trần gian để cứu chuộc những người tội lỗi, mà kẻ đầu tiên là tôi”. Với câu nói này, khuôn mặt nhân hậu của Thiên Chúa đă được cụ thể hóa nơi Đức Giêsu, Đấng được Chúa Cha sai đến để cứu độ con người.

 

Tuy nhiên, h́nh ảnh Thiên Chúa nhân hậu chỉ thực sự được xuất hiện cách rơ nét trong bài Phúc âm qua chính h́nh ảnh của Chúa Giêsu và ba dụ ngôn nổi tiếng về ḷng nhân hậu của Thiên Chúa mà chỉ Phúc âm thánh Luca, một Phúc âm được mệnh danh là “Phúc âm của ḷng nhân hậu Chúa” mới ghi lại, đó là các dụ ngôn: “Con chiên lạc”, “đồng bạc mất” và “người cha nhân hậu”.

 

Đi vào bối cảnh của ba dụ ngôn ta sẽ thấy được chủ ư của Chúa Giêsu khi đưa ra ba dụ ngôn này. Người Biệt phái thấy Đức Giêsu đón tiếp người tội lỗi th́ khó chịu và phiền trách Chúa: “Ông này đón tiếp phường tội lỗi và ăn uống với chúng”. Trước thái độ ấy, Chúa Giêsu đă cho họ một bài học. Với giáo huấn của Chúa Giêsu, Thiên Chúa không c̣n là một Thiên Chúa xa xôi, hay giận dữ như trong Cựu ước quan niệm nữa, nhưng là một Thiên Chúa rất gần gũi và giàu ḷng nhân hậu đối với những kẻ lỗi lầm.

 

Ḷng nhân hậu ấy của Thiên Chúa được diễn tả qua hai hành động cụ thể: Đi bước trước đến với tội nhân và hoàn toàn tha thứ mọi lỗi lầm cho tội nhân.

 

Đi bước trước đến với người tội lỗi: các dụ ngôn hôm nay đều diễn tả điều này. H́nh ảnh người chăn chiên không chờ phải nghe tiếng con chiên lạc kêu cứu mới đi t́m, mà ngay khi phát hiện nó đi lạc, ông đă vội vă đi t́m ngay; hay người cha nhân hậu chạy ào ra đón con khi thấy nó từ đàng xa, mà không chờ một lời xin lỗi đă nói lên điều đó. Cũng thế, Thiên Chúa luôn yêu thương và đi bước trước đến với con người. Ngay khi ta c̣n là tội nhân, Thiên Chúa đă sai Con Một đến cứu độ chúng ta. Chính Chúa Giêsu, trong cuộc đời tại thế cũng vậy, Ngài từng đi bước trước đến với người tội lỗi để cứu chữa họ, nâng họ dậy. Những cuộc gặp gỡ giữa Ngài và Mađalêna, người phụ nữ bên giếng Giacop, Giakêu… đă cho thấy điều này. Cảm nghiệm được t́nh thương ấy của Thiên Chúa, thánh Gioan đă thốt lên: “Chúa thương ta ngay từ khi ta c̣n là kẻ có tội”.

 

Hoàn toàn tha thứ mọi lỗi lầm cho tội nhân: dấu chỉ của sự tha thứ ấy là: phục hồi nguyên trạng cho họ. H́nh ảnh người cha sai gia nhân mang áo, nhẫn, giày mới… cho người con trở về đă nói lên điều đó. Anh ta đă được tha thứ mọi lỗi lầm và được lại địa vị làm con trong gia đ́nh. Chúa Giêsu cũng từng phục hồi phẩm giá cho tội nhân khi tha thứ mọi lỗi lầm cho họ: cho Phêrô, cho người phụ nữ ngoại t́nh, người trộm lành… và nhất là cái chết của Ngài đă phục hồi địa vị làm con cho toàn nhân loại tội lỗi.

 

Chúng ta cũng cảm nhận được điều này khi lănh nhận Bí tích Giải tội: được lại những công phúc ta lập đă bị mất đi do tội lỗi gây nên, và nhất là được lại địa vị làm con Thiên Chúa.

 

Tóm lại, qua giáo huấn và chính cuộc đời Chúa Giêsu, ta nhận ra một Thiên Chúa nhân hậu với những hành động thật cụ thể. Tuy nhiên, không dừng ở lại đó, Ngài c̣n mời gọi ta hăy noi gương Ngài, cư xử nhân hậu với tha nhân.

 

Với lời mời gọi: “Hăy chung vui với tôi” và “chúng ta phải vui mừng v́ em con đă chết nay sống lại, đă mất nay lại t́m thấy”. Chúa đang mời gọi chúng ta hăy noi gương Ngài cư xử nhân hậu với tha nhân, những anh chị em của ḿnh, đặc biệt là những người bị coi là tội lỗi.

 

Tuy nhiên, với bản tính con người ta thấy, thực hiện điều này không phải là dễ: làm sao tôi có thể đi bước trước để đến với kẻ xúc phạm tôi? Làm sao tôi có thể tha thứ cho kẻ đă cướp bóc, chà đạp nhân phẩm tôi …? Vậy th́ công bằng ở đâu? Vâng, đó cũng là suy nghĩ của người Biệt phái và người anh cả hôm nay, thế nên họ không thể tha thứ lỗi lầm cho người khác. Với lẽ tự nhiên của con người th́ không thể được, nhưng thử nh́n lại cuộc đời ḿnh xem: biết bao lần nếu Chúa cư xử công bằng với ta như ta đáng tội, th́ liệu ta có c̣n tồn tại như ngày hôm nay không? Thế nên, trong cuộc sống không chỉ có công bằng mà c̣n có bác ái, có ḷng nhân hậu nữa, nhất là đối với những người con cái Chúa. Như vậy, lời mời gọi sống nhân hậu của Chúa hôm nay vẫn là lời mời gọi chúng ta. Dù biết rằng khó, ta vẫn phải cố gắng thực hiện, lư do v́:

Mỗi người đều là tội nhân, đều từng được Chúa cư xử nhân hậu, nên phải nhân hậu với nhau. Đừng để lời quở trách trên con nợ bất lương xưa kia giờ lại xuống trên ta: “Sao ngươi không cư xử với anh em ngươi như Ta đă cư xử với ngươi!”. Hơn nữa, “Con nhà tông không giống lông cũng giống cánh”, nếu Chúa là Đấng Nhân hậu th́ tại sao là con, ta không sống nhân hậu như Thiên Chúa là Cha của ḿnh?

 

Tóm lại, lời Chúa hôm nay tŕnh bày cho ta h́nh ảnh một Thiên Chúa từ bi nhân hậu, qua đó mời gọi chúng ta noi gương Ngài trong cư xử với tha nhân. Để kết luận, xin đưa một vài thực hành cụ thể qua Phụng Vụ Lời Chúa hôm nay như sau:

·        Đối với Chúa: Ta hăy luôn sống trong tâm t́nh cảm tạ, v́ Chúa đă đối xử nhân hậu với ta, bằng cách tránh xa tội lỗi; đồng thời, mỗi khi lỡ phạm tội, hăy tin tưởng vào ḷng Chúa xót thương mà chạy đến với Ngài trong Bí tích Giải tội.

·        Đối với tha nhân: Ta hăy noi gương Chúa, luôn thông cảm với những lỗi lầm của anh em, và tha thứ khi anh em xúc phạm đến ḿnh, không mang tật xấu của họ ra bàn tán…

Nguyện xin Thiên Chúa ban ơn giúp sức để chúng ta biết sống noi gương Ngài, Đấng Từ Bi Nhân hậu, hầu xứng danh là con của Cha trên trời.