HỌC HỎI PHÚC ÂM CHÚA NHẬT 2 MÙA VỌNG NĂM A   Mt 3,1-12

( Lm. Cao Sieu, SJ)

 

1. Lời mời gọi của Gioan Tẩy giả ở Mt 3,2 có giống với lời mời gọi của Đức Giêsu ở Mt 4,17 không? Theo cái nh́n của người Do Thái, Nước Trời là Nước nào?

·        Lời mời gọi của Gioan Tẩy giả ở Mt 3,2 giống hoàn toàn với lời mời gọi của Đức Giêsu ở Mt 4,17: “Anh em hăy hối cải, v́ Nước Trời đă đến gần!” Trong Tin Mừng Mátthêu, Nước Trời đồng nghĩa với Nước Thiên Chúa. Người Do Thái từ lâu đă mong ngóng Nước Thiên Chúa đến, một Nước của công lư, ḥa b́nh và thịnh vượng, không bị chiến tranh hay kẻ thù quấy phá. Họ mong Thiên Chúa sai Đấng Mêsia đến để làm vua cai trị Nước của Ngài. Bây giờ, vị ngôn sứ Gioan loan báo rằng Nước ấy đă đến gần rồi. Đây thật là một tin mừng lớn cho dân Chúa sau thời gian dài chờ đợi.

 

2. Đọc Mt 3,2-3. Hối cải nghĩa là ǵ? Tại sao cần phải hối cải để chuẩn bị cho Nước Trời gần đến?

·        Để đón Nước Trời đă đến gần rồi, Gioan Tẩy Giả mời mọi người Do Thái hối cải (Mt 3,2-3). Theo Cựu Ước, hối cải là quay lại, quay về với Thiên Chúa sau khi đă quay đi, không giữ tṛn giao ước với Ngài. Hối cải không phải chỉ là thay đổi lối nghĩ, mà c̣n là thay đổi tận căn toàn bộ lối sống của ḿnh. V́ Nước Trời đă đến gần nên cần hối cải, thay đổi con người ḿnh, để xứng đáng đón lấy món quà là Nước Thiên Chúa. Người Do Thái muốn được hưởng Nước của công lư và ḥa b́nh th́ họ phải sống trong thái độ yêu chuộng ḥa b́nh và công lư, phải nắn cho thẳng lối sống của ḿnh.

 

3. Đọc Isaia 40,3. “ĐỨC CHÚA” ở đây là ai? Đọc Mt 3,3. “Đức Chúa” ở đây để chỉ ai? Đâu là nhiệm vụ của Gioan Tẩy giả?

·        Thánh Mátthêu đă trích dẫn sách ngôn sứ Isaia để nói về ông Gioan Tẩy giả (x. Mt 3,3). Nguyên văn Isaia 40,3 như sau: “Có tiếng người hô: Trong hoang địa, hăy chuẩn bị con đường cho ĐỨC CHÚA; trong sa mạc, hăy làm cho thẳng một xa lộ cho Thiên Chúa của chúng ta”. C̣n trong Tin Mừng Mátthêu, ta thấy câu trên được trích lại như sau: “Có tiếng người hô trong hoang địa: Hăy chuẩn bị con đường cho Đức Chúa; hăy làm cho thẳng các lối đi của Người”. Như vậy ta thấy thánh Mátthêu không trích nguyên văn Is 40,3, nhưng có đổi một chút để phù hợp với nhiệm vụ của Gioan Tẩy giả. Gioan là người có nhiệm vụ dọn đường cho Đức Chúa đến. Đây không phải là con đường vật chất, nhưng là con đường của lối sống cần phải chấn chỉnh lại. Gioan đă lên tiếng kêu gọi mọi người thuộc mọi giới hoán cải cách cụ thể (Mt 3,5-12). Trong Is 40,3, ĐỨC CHÚA (YHWH) để chỉ Thiên Chúa. C̣n trong Mt 3,3, Đức Chúa ở đây (Kurios) để chỉ Chúa Giêsu Kitô.

 

4. Đọc Mt 3,1-2.4-5. Theo bạn, tại sao Gioan có được sức hấp dẫn quần chúng mạnh mẽ như vậy?

·        Gioan Tẩy giả có sức hấp dẫn mạnh mẽ đối với dân Do Thái thời của ông. Mátthêu 3,5 cho thấy cảnh tượng người ta từ nhiều nơi đổ xô đến với ông. Sức hấp dẫn ấy trước hết đến từ nếp sống khổ hạnh của ông về quần áo và về thức ăn (Mt 3,4). Cách ăn mặc của ông có phần giống với ngôn sứ Êlia ngày xưa (x. 2V 1,8). Nơi ở của ông cũng đặc biệt, đó là vùng hoang địa của Giuđê, nằm dọc theo bờ tây của Biển Chết. Hoang địa chính là nơi ông chọn để rao giảng, để lên tiếng mạnh mẽ đ̣i người ta hoán cải. Nói chung, từ nơi ông toát ra thần thái của một vị ngôn sứ lớn, khiến người ta bị cuốn hút và tin tưởng. Hơn thế nữa, từ 400 năm nay, dân Do Thái đă chờ đợi Thiên Chúa sai một vị ngôn sứ đến với họ. Nay họ vui sướng biết bao v́ Thiên Chúa đă bắt đầu nói với họ qua ngôn sứ Gioan.

 

5. Đọc Mt 3,6. Dân chúng đến với Gioan để làm ǵ? Nơi sông Giođan, họ nhận được ơn ǵ?

·        Ông Gioan kêu gọi mọi người hối cải. Và họ đă đáp lời bằng cách đến với Gioan để thú tội và để được ông ban phép rửa tại sông Giođan (Mt 3,6). Đó là cách họ bày tỏ ḷng hối cải, muốn đổi đời.                                                                                                                                                                                                          Phép rửa của Gioan ở sông Giođan có nét đặc biệt. Nó gắn liền với việc xưng thú tội lỗi để được tha thứ (x. Mc 1,4). Nhóm Qumran gần Biển Chết mỗi ngày đều có nghi thức d́m ḿnh trong nước để thanh tẩy. nhưng phép rửa của Gioan th́ khác, v́ chỉ cần thanh tẩy một lần là đủ.

 

6. Đọc Mt 3,7-10. Để biểu lộ ḷng hối cải, Gioan đ̣i những nhà lănh đạo tôn giáo phải làm ǵ, và phải tránh xa thái độ nào?

·        Khi những người thuộc giới lănh đạo tôn giáo (nhóm Pharisêu và Xađốc) đến chịu phép rửa của Gioan, ông đ̣i họ phải bày tỏ ḷng hối cải thật sự qua hai thái độ. Trước hết phải ra khỏi sự tự măn, tự hào ḿnh là con cháu tổ phụ Ápraham (Mt 3,9). Kế đó phải sinh trái tốt cho xứng với ḷng hối cải (Mt 3,8.10). Gioan c̣n lên tiếng đe dọa họ về cơn thịnh nộ của Thiên Chúa sắp giáng xuống, cũng như về số phận của cái cây không sinh trái bị chặt và quăng vào lửa (Mt 3,10).                                                                                                                                                                                                                           

 

7. Trong Mt 3,10-12 có mấy từ “lửa”? Tin Mừng Mátthêu có nói nhiều đến lửa không? Xem Mt 3,10.11.12; 5,22.29-30; 13,42.50; 18,9; 25,41. Lửa này là thứ lửa nào?

·        Có 3 từ lửa trong Mt 3,10-12. Lửa để đốt cái cây không sinh quả tốt (Mt 3,10), hay đốt những hạt thóc lép (Mt 3,12). Đó là lửa của sự trừng phạt. Trong Tin Mừng Mátthêu, lửa thường là để trừng phạt kẻ dữ: Lửa hỏa ngục: Mt 5,22.29-30; 18,9; Ḷ lửa, nơi của những người bị tống ra khỏi Nước Chúa: Mt 13,42.50; lửa đời đời: Mt 18,8; 25,41. Tuy nhiên, Lửa không chỉ để trừng phạt, mà c̣n để thanh luyện. Phép rửa của Đức Giêsu, Đấng đến sau Gioan, sẽ được làm trong Thánh Thần và lửa (Mt 3,11).

 

8. Có bao nhiêu từ “hối cải” trong bài Tin Mừng này? Đọc lại cả bài Tin Mừng này, bạn thấy từ “hối cải” mang những ư nghĩa nào?

·        Có ba từ hối cải trong bài Tin Mừng này (Mt 3,2.8.11). Hối cải được diễn tả bằng ba cách. Hối cải bằng cách dọn đường cho Chúa, sửa đường Ngài đi cho thẳng (Mt 3,3). Hối cải bằng cách sinh hoa trái trong cuộc sống (Mt 3,8). Hoán cải được diễn tả bằng cách thú tội và chịu phép rửa của Gioan tại sông Giođan (Mt 3,11).

 

 

CÂU HỎI SUY NIỆM

Người có ḷng hối cải được ví như cây sinh trái tốt. Chúa mời gọi cây đời bạn sinh trái ǵ trong Mùa Vọng này? Hối cải là ra khỏi sự tự măn. Bạn thấy người Công giáo có dễ tự măn v́ ḿnh là con cái Chúa không?