Sám hối và cải thiện đời sống – JKN.

Câu hỏi gợi ư:

1.   Thiên Chúa nói với Gioan, mời gọi ông cộng tác với Ngài vào kế hoạch cứu độ của Ngài. Thế c̣n chúng ta? Ngài có mời gọi ta làm ǵ không? Ta có nghe thấy Ngài mời gọi ta làm ǵ không? Nếu không th́ tại ta hay tại Ngài?

2.   Gioan mời gọi mọi người sám hối. Sám hối là ǵ? Sám hối chỉ hoàn toàn mang tính cá nhân hay c̣n mang tính tập thể nữa?

 

Suy tư gợi ư:

1. Gioan Tẩy Giả được Thiên Chúa kêu gọi

Gioan Tẩy Giả được Thiên Chúa kêu gọi một cách rất đặc biệt. Trước khi ông sinh ra, đă có những biến cố kỳ lạ liên quan đến ông. Cha ông đă gặp thiên sứ hiện ra trong Đền Thờ báo tin việc ra đời của ông, rồi cha ông bị câm v́ cứng tin; mẹ ông mang thai ông trong tuổi già; và cha ông chỉ hết câm khi đặt tên cho ông (x. Lc 1,5-25.57-80). Khi ông đến tuổi trưởng thành, Kinh Thánh viết về ông: «Có lời Thiên Chúa phán cùng con ông Dacaria là ông Gioan trong hoang địa». Và ông đă đáp lại tiếng gọi của Thiên Chúa ra đi, rao giảng về Nước Trời, chuẩn bị hay dọn đường cho Đức Giêsu, Đấng Cứu Tinh nhân loại, đến trần gian. Ông đă chu toàn ơn gọi một cách hết sức nhiệt thành, đến nỗi đă chết một cách rất anh hùng v́ ơn gọi của ḿnh (x. Mt 14,3-12; Mc 6,17-29).

 

2. Thiên Chúa cũng kêu gọi chúng ta

Ơn gọi của Gioan th́ như thế. C̣n ơn gọi của chúng ta th́ sao? Để cứu rỗi nhân loại và làm cho con người được hạnh phúc, để thiết lập Nước Trời, Thiên Chúa cần rất nhiều người cộng tác. Ai cộng tác th́ Ngài cũng đều kêu gọi và thánh hóa. Nhưng Ngài không kêu gọi một cách minh nhiên, rơ rệt bằng lời nói theo kiểu một người cao cấp ngoài đời mời gọi một ai đó cộng tác với ḿnh. Người được Ngài mời gọi, ban đầu, thường cảm thấy một cách mơ hồ có một khuynh hướng hướng về Ngài, về công việc của Ngài. Khuynh hướng ấy ngày càng trở nên mạnh mẽ và rơ nét cho đến một hôm nó trở thành một lời mời gọi rơ rệt từ bên trong. Khuynh hướng này có trở nên mạnh mẽ và rơ rệt hay không, điều ấy c̣n tùy thuộc vào ḷng nhiệt thành và quảng đại của ta trong những lần Chúa mời gọi ta thực hiện những công việc nho nhỏ trong những t́nh huống xảy ra thường ngày. Người không làm theo tiếng lương tâm, không đáp lại tiếng Ngài trong những trường hợp cụ thể của đời sống, sẽ không cảm thấy Ngài gọi ḿnh trong những công việc lớn hơn.

 

Rất nhiều người không được mời gọi cộng tác với Ngài trong công việc của Ngài chỉ v́ họ không nghe được tiếng Ngài. Sở dĩ ta không nghe được tiếng Ngài chính v́ ta chẳng mấy khi chịu im lặng để lắng nghe tiếng Ngài vang vọng trong thâm tâm ta. Thực ra Ngài vẫn nói, vẫn kêu gọi mọi người, nhưng nhiều người chẳng thèm nghe v́ c̣n bận quan tâm đến những chuyện của trần gian. Nhiều lần như thế, tiếng Ngài ở trong ta ngày càng yếu ớt và đến một lúc nào đó tiếng Ngài như tắt hẳn. Như vậy, không phải Ngài không nói mà v́ lỗ tai tâm linh của ta đă bị điếc, không c̣n khả năng nghe thấy tiếng Ngài nữa. Và ta bị điếc cũng là tại ta không muốn nghe, hay không muốn đáp lại lời mời gọi của Ngài.

 

3. Gioan Tẩy Giả kêu gọi sám hối

Trước khi Đức Giêsu đến với trần gian, Thiên Chúa kêu gọi Gioan Tẩy Giả dọn đường cho Ngài, bằng cách mời gọi mọi người sám hối, và biểu lộ ḷng sám hối bằng một nghi thức bên ngoài là rửa tội. Sám hối là nhận ra những tội lỗi, khuyết tật của ḿnh để quyết tâm sửa đổi hầu trở nên tốt lành thánh thiện hơn. Nếu sám hối không dẫn đến t́nh trạng tốt đẹp hơn, th́ sám hối đó chỉ là sám hối hời hợt, ngoài miệng… Nếu thực hiện nghi thức sám hối ở bên ngoài (như rửa tội, xưng tội…) mà trong ḷng không thật tâm sám hối th́ đó chỉ là việc làm lấy lệ hay giả dối.

 

Sám hối để đón Chúa đến không chỉ mang tính cá nhân mà c̣n phải mang tính xă hội nữa. Nghĩa là người thật sự sám hối không chỉ làm cho bản thân ḿnh, tâm hồn ḿnh nên tốt đẹp hơn, mà c̣n phải t́m cách làm cho tập thể, cộng đoàn hay xă hội của ḿnh nên tốt đẹp nữa.

 

Việc sám hối ấy căn bản là ở trong nội tâm. Và nếu đó là sám hối thật sự th́ nó phải hướng đến hành động, hay tất yếu dẫn đến hành động thật sự. Ngôn sứ Isaia mô tả sự sám hối ấy bằng những h́nh tượng khác nhau: «Hăy dọn sẵn con đường cho Đức Chúa, sửa lối cho thẳng để Người đi. Mọi thung lũng, phải lấp cho đầy, mọi núi đồi, phải bạt cho thấp, khúc quanh co, phải uốn cho ngay, đường lồi lơm, phải san cho phẳng».

 

4. Sám hối một cách cụ thể là ǵ?

Điều quan trọng để đón Chúa đến là phải có tinh thần sám hối. Nhưng tinh thần sám hối đích thực th́ luôn phải được thể hiện thành hành động, nghĩa là nó phải dẫn đến sự chừa cải, tu sửa, cải thiện… Nói khác đi, có ǵ sai th́ phải sửa cho đúng, xấu th́ sửa cho tốt, cho đẹp, cong th́ thành thẳng, gồ ghề thành phẳng, cao th́ bạt xuống, thấp phải đôn lên… Việc sám hối và tu sửa phải được thực hiện không chỉ nơi cá nhân mà c̣n trong giáo hội và xă hội.

-  nơi cá nhân: cá nhân nào cũng đều có những tật xấu, khuyết điểm, sự vị kỷ, tính kiêu căng, tham lam, đố kỵ, ghen ghét, lười biếng, hèn nhát, v.v…

-  trong giáo hội và xă hội: giáo hội hay xă hội nào cũng đều có bất công, những cơ chế phát sinh bất công, những luật lệ phi lư, những lạm dụng quyền bính, những hủ tục, những tệ nạn… tất cả đều làm cho con người trong tập thể đau khổ, tŕ trệ, không phát triển, v.v…

Hiện nay, trong đời sống tâm linh và tu đức, rất nhiều kitô hữu chỉ nghĩ tới việc nên thánh cá nhân, sự cứu rỗi cá nhân, mà quên đi chiều kích giáo hội và xă hội của ơn cứu rỗi và sự nên thánh. Họ quan niệm việc nên thánh hay cứu rỗi của họ có thể thực hiện một ḿnh, độc lập với những người chung quanh… Nghĩa là họ có thể nên thánh, được cứu rỗi mà không cần nghĩ ǵ đến xă hội và giáo hội, bất chấp đến những bất công, tŕ trệ hay những thành quả tốt đẹp của giáo hội và xă hội. Họ cho rằng họ có thể nên thánh và được cứu rỗi mà không cần nghĩ đến những người chung quanh xem họ có nhu cầu ǵ, đau khổ hay hạnh phúc ra sao.

 

Thiết tưởng tinh thần cốt yếu của Kitô giáo là t́nh yêu, một t́nh yêu trải rộng đến mọi người không phân biệt bạn thù, giàu nghèo, giai cấp, v.v… Tiêu chuẩn cuối cùng để Thiên Chúa xét đoán sự công chính của mỗi người là t́nh yêu họ dành cho tha nhân (x. Mt 25,31-46). Nên sự sám hối cũng như sự tu sửa của người kitô hữu để đón Chúa đến phải chủ yếu nhắm đến t́nh yêu, đến sự quan tâm của ḿnh đối với tha nhân, đối với giáo hội, xă hội, quê hương, đất nước và toàn nhân loại.

 

Trong chiều hướng đó, câu «Hăy dọn sẵn con đường cho Đức Chúa, sửa lối cho thẳng để Người đi. Mọi thung lũng, phải lấp cho đầy, mọi núi đồi, phải bạt cho thấp, khúc quanh co, phải uốn cho ngay, đường lồi lơm, phải san cho phẳng» cần phải được hiểu không chỉ áp dụng cho bản thân mỗi cá nhân mà c̣n cho cả giáo hội và xă hội nữa.

 

5. Ư thức sám hối mang tính giáo hội và xă hội

Tất cả mọi kitô hữu đều có trách nhiệm biến cải giáo hội và xă hội nên tốt hơn, nghĩa là phải sửa sai, phải thay đổi những ǵ chưa đúng, hoặc có hại trong giáo hội và xă hội. Trong dân gian có câu: «Giặc đến nhà, đàn bà phải đánh», hay «quốc gia hưng vong, thất phu hữu trách» (kẻ kém cỏi nhất trong đất nước cũng có trách nhiệm về sự thịnh suy của đất nước). Cũng thế, mọi kitô hữu dù là giáo dân hay linh mục tu sĩ, là người thất học hay trí thức đều có trách nhiệm đối với sự phát triển hay suy thoái của giáo hội và xă hội. Những kitô hữu tỏ ra vô tâm, vô t́nh, vô trách nhiệm đối với tha nhân, với xă hội, đất nước, thế giới, với giáo hội địa phương, cũng như với giáo hội hoàn vũ, cần phải suy xét lại thái độ vô t́nh ấy của ḿnh. Rất có thể ta chưa phải là kitô hữu đích thực, chưa có đủ t́nh yêu đối với tha nhân, một phẩm tính căn bản của người kitô hữu.

 

CẦU NGUYỆN

Lạy Cha, xin Cha giúp con thực hiện lời kêu gọi sám hối của Gioan Tẩy Giả, cụ thể là mở rộng tấm ḷng hẹp ḥi của con ra. Xin cho con biết ôm cả thế giới, cả giáo hội, cả quê hương vào ḷng, để con biết quan tâm đến những vấn đề rộng lớn, biết ư thức chia sẻ trách nhiệm chung với mọi người trước lịch sử của đất nước, của giáo hội và thế giới. Xin đừng để con quá hững hờ, làm ngơ hay dửng dưng vô trách nhiệm trước những biến cố đau thương hay sự hưng thịnh của đất nước, của giáo hội và thế giới.