Tôi là…  Chú giải của Noel Quesson

 

Cần phải đặc biệt chú ư tới hai từ trên mà Đức Giêsu đă không ngần ngại sử dụng nhiều lần trong Tin Mừng theo thánh Gioan (Ga 4,26; 7,29; 8,58; 13,19; 14,20; 17,24; 18,5) Ta cũng biết rằng, hai từ đó gợi lên kiểu viết "bốn chữ cái không phát âm được là "Tên mầu nhiệm" mà chính Thiên Chúa đă tự mạc khải cho Môsê trong sa mạc Sinai.

 

YHVH được chuyển dịch thành YaHVeH và đọc là “Adonai", "Đức Chúa”. Hơn nữa, qua nhiều câu trích dẫn như dưới đây, Tin Mừng theo thánh Gioan đă sử dụng tới ba mươi lần hai từ trên "Tôi là...", kèm theo một phẩm tính:

- "Tôi là Bánh hằng sống" (Ga 6,35-42,48-51).

- “Tôi là ánh sáng thế gian" (Ga 8.12-9,5).

- "Tôi là Sự sống lại và là sự Sống" (Ga 11,25).

-"Tôi là Cây nho thật" (Ga 15,l-5).

-"Tôi là Cửa cho chiên ra vào" (Ga 10,7-9).

-“Tôi là Mục tử nhân lành" (Ga 10,11-14).

Theo các nhà chú giải Kinh Thánh đúng đắn, những kiểu nói trên muốn diễn tả hữu thể thần linh của Đức Giêsu. Thánh Gioan đă viết: "Ngôi Lời đă trở nên người phàm" (Ga l,14).

 

Tôi là Mục tử nhân lành (người chăn chiên đích thực).

Ở đây, Đức Giêsu không chỉ sử dụng một h́nh ảnh đẹp dân gian và đồng quê, nhưng trước hết đó là một kiểu nói Kinh Thánh vô cùng phong phú. Trong khắp vùng Đông Phương cổ, các vua chúa thường tự coi ḿnh như mục tử chăn dắt dân nước. Chính Giavê cũng đóng vai tṛ đó khi giải thoát dân riêng khỏi Ai Cập: "Người lùa dân Người đi ví thể đàn chiên, Người dẫn dắt chúng như đàn cừu ngang qua sa mạc" (Tv 78,52). Đavit, một trong những nhà lănh đạo chính trị đầu tiên của Israel, là một cậu chăn chiên tại Bêlem (1 S 17,34-35). Ông Vua lư tưởng của tương lai, Đức Mêxia, Đavit mới, cũng được loan báo như một “Mục tử”: "Ta sẽ chỗi dậy một mục tử duy nhất, Ngài sẽ chăn dắt chúng. Đó là Đavit, tôi tớ của Ta" (Ed 34,23).

 

Mọi thính giả của Đức Giêsu, cũng như chính Người, đều hiểu rơ những trích dẫn Kinh Thánh trên, đặc biệt là chương 34 nổi tiếng của ngôn sứ Êdêkien, diễn tả khá dài những mục tử xấu ác (các vua thời đó) không quan tâm chăm sóc đoàn chiên của họ trước khi quả quyết rằng, Thiên Chúa Giavê phán thế này: Chính Ta sẽ t́m kiếm chiên của Ta, và Ta sẽ chăm nom chúng. Ta sẽ kéo chúng ra khỏi mọi nơi chúng tán loạn. Ta sẽ chăn nuôi chúng nơi băi cỏ tốt. Chính Ta sẽ chăn nuôi chiên của Ta, sấm của Đức Chúa Giavê. Chiên thất lạc, Ta sẽ t́m kiếm" (Ed 34,1-31).

 

Như thế, rơ ràng của Đức Giêsu cũng không thể lầm về địa vị đó. Họ rất hiểu ư định của Chúa: "Nhiều người trong nhóm họ nói: ông ấy điên khùng rồi? 'Kẻ khác bảo: ông nói phạm thượng, ông là người phàm mà lại tự cho ḿnh, là Thiên Chúa" (Ga 10,20-33). Chính v́ thế, họ lấy đá để ném Đức Giêsu.

 

Có lẽ chúng ta nên cầu nguyện lâu hơn dựa vào h́nh ảnh "Mục tử" biểu trưng này, chẳng hạn dùng Thánh Vịnh 22: "Chúa là Mục tử chắn dắt tôi, Tôi chẳng thiếu thốn ǵ. Trong đồng cỏ xanh tưới, Người cho tôi nằm nghỉ. Người đưa tôi đến ḍng nước trong lành, và bổ sức cho tôi”.

 

Lạy Chúa Giêsu, Chúa đang dẫn con đi. Lạy Chúa Giêsu, Chúa đang chăm sóc. Lạy Chúa Giêsu, Chúa yêu mến con. Và cầu nguyện như thế, không phải là một kiểu cầu nguyện chủ quan, nặng t́nh cảm và trống rỗng: Chúng ta sẽ nhận ra, Đức Giêsu c̣n tiếp tục gọi lên cho ta nội dung cầu nguyện phong phú hơn.

 

Chiên của tôi th́ nghe tiếng tôi. Tôi biết chúng và chúng theo tôi.

Ngày nay, h́nh ảnh con cừu, h́nh ảnh đoàn vật dễ mang một nghĩa xấu: Đừng có u ĺ như lũ cừu? Đừng có tinh thần. đoàn vật? Thực sự, h́nh ảnh của Kinh Thánh mang ư nghĩa ngược lại. Ở đây, ba động từ được Đức Giêsu nói lên, là những động từ tác động rất phù hợp với con người: nghe, biết, theo.

 

“Nghe": đó là một trong những thái độ cốt yếu, trong tương quan giữa hai người. Biết lắng nghe, là dấu chỉ của t́nh yêu đích thực. Biết bao lần, ngay trong một nhóm người, ngay lúc tụ họp chung quanh một bàn tṛn, ngay trong một cuộc trao đổi mệnh danh là đối thoại, thế mà thực sự ta, chưa biết lắng nghe. Trong Kinh Thánh, các ngôn sứ không ngừng mời gọi Israel biết lắng nghe. "Hỡi Israel, hăy nghe đây?" (Đnl 6,4; Am 3,1; Tv 29,3-9). Lắng nghe, đó là khởi sự của ḷng tin. Thánh Gioan đă giới thiệu Đức Giêsu như Ngôi Lời, Lời Thiên Chúa mà Chúa Cha muốn ngỏ cùng thế gian. "Đây là Con yêu dấu của Ta. Các ngươi hăy vâng nghe lời Người" (Mt 17,5).

 

“Theo": đó là một hành động không có ǵ là thụ động cả, nhưng diễn tả một thái độ tự do: dính kết toàn thân một người nào đó vào thân phận một kẻ khác. Theo nghĩa là gắn bó với... Đức Giêsu mời gọi: "Hăy theo tôi" (Ga l,42).

 

“Biết”: trong Kinh Thánh, từ này trước hết không mang một ư nghĩa tri thức. Chính t́nh yêu mới làm cho ta nhận biết người nào đó một cách đích thực, đến nỗi đoán được cả tâm tính họ. Sự tin tưởng, hiểu biết lẫn nhau, yêu mến sâu xa, hiệp thông tâm hồn, trí năo, thân xác... là dấu chỉ của t́nh yêu vợ chồng (St 4,l).

 

Tôi ban cho chúng sự sống đời đời, không bao giờ chúng phải diệt vong, và không ai cướp được chúng khỏi tay tôi.

Đây đúng là một cộng đồng sinh mệnh giữa Mục tử và đoàn chiên, giữa Đức Giêsu và "những kẻ nghe tiếng Người và theo Người". Đúng là một sự liên kết vĩnh viễn.

 

Lạy Chúa, khi cầu nguyện, con cố tưởng tượng ra, thực sự con đang ở trong "bàn tay Chúa". Bàn tay mà Chúa đă giơ ra cho người bệnh để cứu chữa họ. Bàn tay Chúa đă ch́a ra cho Phêrô lúc ông ch́m sâu dưới ḷng biển. Bàn tay đă cầm Bánh hằng sống, vào chiều Thứ Năm Thánh. Bàn tay mà Chúa đă dang rộng trên thập giá tại đồi Gôngôtha. Bàn tay bị thương tích do đinh đâm thấu qua, mà Chúa đă minh chứng với Tôma. Trong bàn tay đó, Chúa đă nắm chặt lấy con và không ai có thể cướp được con! Lạy Chúa Giêsu xin tạ ơn Chúa.

 

Cha tôi, Đấng đă ban chúng cho tôi, th́ lớn hơn tất cả, và không ai cướp được chúng khỏi tay Chúa Cha.

Như thế, chúng ta được cả "hai bàn tay" giữ ǵn. Như một bé thơ được cả cha mẹ giữ ǵn, và hướng dẫn trong an toàn tuyệt đối, h́nh ảnh đó đẹp biết bao!

 

Lạy Chúa, con muốn dùng h́nh ảnh trên để cầu nguyện cùng Chúa. 'Lạy Chúa Giêsu và Chúa Cha, xin giữ ǵn những người con thương mến trong bàn tay của Chúa. Tuy nhiên, chúng ta cũng nhận ra rằng, đó không phải là cảnh sắc màu mè diễn tả những "mục tử hiền lành" và các chú cừu con lông xoăn". Người mục tử Đông phương là một người du mục đáng gườm, một thứ lính chiến, có khả năng bảo vệ đoàn vật ḿnh khỏi thú dữ... gấu hay sư tử đến để cướp đoạt một con chiên khỏi đàn (1 S 17,34-35).

 

Đức Giêsu, khi Người nói những lời đó, đă nghĩ đến cuộc giao chiến khốc liệt mà Người sẽ phải đường đầu trong cuộc Thụ khổ để đối phương "không cướp được" một chiên nào khỏi tay Người. Khác với kẻ chăn thuê, thường chạy trốn trước sói dữ, Đức Giêsu sẽ phó nộp và đành mất mạng sống ḿnh v́ chiên của Người (Ga 10,12-15).

 

Cùng với Đức Giêsu, tôi có khả năng, chiến đấu để cứu sống anh em tôi không?

 

Không ai cướp được chúng khỏi tay Chúa Cha. Không ai cướp được chúng khỏi tay tôi.

Thế nhưng, lạy Chúa, làm sao giải thích được những hiện tượng bỏ hàng ngũ, bất trung thường thấy chung quanh chúng con, hay ngay trong đời sống chúng con?

 

Đó là mầu nhiệm của tự do! Nhưng một điều chúng ta cần biết, đó là không khi nào Chúa buông bỏ! Chỉ có con người rời bỏ bàn tay Chúa. Và ngay khi con người rời bỏ, Thiên Chúa vẫn tiếp tục t́m liên hệ lại. "Người nào trong các ông có một trăm con chiên mà bị mất một con, lại không để chín mươi chín con kia ngoài đồng, để đi t́m cho kỳ được con chiên bị mất?" (Lc 15,4-7). Vậy chúng ta đă tự tạo h́nh ảnh sai lầm nào về Thiên Chúa, để nghĩ rằng Người có thể kết án những tội nhân? Chớ ǵ chúng ta cần cố gắng ít phạm tội đối với Thiên Chúa yêu thương!

 

Tôi và Chúa Cha là một.

Các chiên của Đức Giêsu, Người nói chúng đă được Chúa Cha, Thiên Chúa trao phó cho Người. Nhưng chúng vẫn luôn ở trong bàn tay của Thiên Chúa.

Những kiểu nói như trên đă dẫn chúng ta bước vào một vực thẳm choáng váng, khi đứng trước con người Giêsu Nadarét: trong con người thực sự đă được sinh ra từ một phụ nữ, đă lớn lên, sắp phải đổ máu và bị giết đi, lại chính là Thiên Chúa đă hiện diện, nói năng và hành động. Đức Giêsu, chính là Thiên Chúa tự mạc khải trong t́nh thân hữu với con người. "Tôi và Chúa Cha là một”. Các Công đồng sẽ phải nỗ lực xác định và đưa ra những quan niệm, nhưng sẽ không khi nào có được một kiểu nói giúp ta hiểu được mầu nhiệm của con người Giêsu. Tất cả những ǵ đă nói, trong công thức trên, chỉ có thể phải "lắng nghe" trong đức tin: "Chúa Cha và tôi, chúng tôi là một... Thiên Chúa và tôi, Giêsu, chúng tôi là một"

·        Đó là lư do Đức Giêsu dám quả quyết, Người “ban sự sống đời đời".

·        Đó là lư do, như chính Thiên Chúa, Người có thể tuyên bố: "Tôi là...".

·        Đó là lư do Người đă bị buộc tội là một kẻ phạm thượng, bị người đời đóng đinh, nhưng được Thiên Chúa “minh chính hóa", bằng cách cho Người từ cơi chết sống lại.