Xin mở mắt tâm hồn con

(Trích trong ‘Sống Tin Mừng’ – R. Veritas)

Quí ông bà, cô bác và anh chị em thân mến!

Có lẽ chúng ta không c̣n cần câu chuyện nào khác để dẫn chứng cho chúng ta đối với đoạn Phúc Âm hôm nay. Cuộc gặp gỡ giữa Chúa Giêsu và người đàn bà xứ Samaria được mô tả một cách thật là hay, với nhiều chi tiết gợi ư và có thể thu hút sức chú ư của chúng ta. Tác giả Phúc Âm không nhắc đến tên của người đàn bà này, mà chúng ta có thể giả thuyết là Chúa và các tông đồ, dĩ nhiên trong số các tông đồ có cả tác giả Phúc Âm tức thánh Gioan, biết tên người đàn bà này, v́ Chúa đă lưu lại nơi cộng đồng trong vùng hai ngày sau đó để giảng dạy. Người đàn bà không được nhắc đến tên, có lẽ v́ hai lư do sau đây:

-         Trước hết là sự tế nhị không muốn nêu danh tánh của một người đàn bà đă có năm đời chồng và hiện đang sống với người không phải là chồng của ḿnh.

-         Lư do thứ hai quan trọng hơn, là v́ tác giả Phúc Âm thánh Gioan muốn tŕnh bày nơi đây không phải lịch sử cuộc đời của một người đàn bà tội lỗi, nhưng tŕnh bày cho chúng ta có thể nói là con đường đức tin của mỗi người chúng ta.

 

Nói cách khác, chúng ta không cần biết danh tánh người đàn bà đó là ai. V́ có thể nói, người đàn bà đó là mỗi người chúng ta đây trước mặt Thiên Chúa. Con đường đức tin của chúng ta, chúng ta hăy quan sát xem người đàn bà này đă gặp Chúa Giêsu như thế nào. Hay nói cách khác, Chúa Giêsu đă gặp bà và hướng dẫn bà từ một thái độ đối nghịch sang thái độ kính trọng, cuối cùng tin nhận và làm chứng cho Chúa như thế nào.

 

Trước hết, dung mạo tinh thần của người đàn bà đó là ai? Mặc dù chúng ta không biết tên và không cần biết tên, đây là người xứ Samaria, con cháu của những người Do Thái mang ḍng máu Adam. Chúng ta biết vào năm 700 trước Chúa Giêsu sinh ra th́ những người Do Thái bị bắt đi lưu đày sang Babilon và vùng đất Samari này được người khác đến cư ngụ. Năm 500 trước Chúa Giêsu sinh ra th́ những người Do Thái được trở về lập quốc và vùng đất Samari này là vùng đất mà những người Do Thái sống với những người ngoại quốc, họ lập gia đ́nh với nhau, cưới hỏi nhau. Từ đó những người Samari này có thể nói là những người Do Thái mang ḍng máu lai người ngoại quốc, không c̣n là Do Thái chính tông trong sạch như những người Do Thái ở vùng Giuđêa, quanh thành Giêrusalem và đền thờ Giêrusalem.

 

Đây là những người bị người Do Thái coi như là kẻ thù theo cả hai nghĩa, kẻ thù của dân tộc Do Thái đă kết thân lập gia đ́nh với những người ngoại quốc, và cũng là kẻ thù coi thường Luật Chúa, Luật Môsê, không xứng đáng lănh nhận hồng ân cứu rỗi của Thiên Chúa nữa. Hơn thế nữa, người đàn bà đă có năm đời chồng và đang sống với một người không phải là chồng của ḿnh. Một người tội lỗi công khai, bị kẻ khác xét xử như là kẻ ngoan cố trong tội lỗi, vui ḷng với tội lỗi của ḿnh, mà theo quan điểm con người của chúng ta th́ có lẽ đây là trường hợp hết thuốc chữa.

 

Người đàn bà Samari mà Chúa Giêsu gặp không c̣n xứng đáng với ơn cứu rỗi của Chúa, đó là nh́n theo quan điểm con người chúng ta, nhưng không hẳn như vậy, v́ trong thâm tâm của bà vẫn c̣n có một thắc mắc, một khát khao vượt ra khỏi t́nh trạng hiện tại của ḿnh. Chúng ta có thể ghi nhận bà c̣n một chút hiểu biết giáo lư, c̣n đang mong chờ Đấng Thiên Sai đến để ban ơn cứu rỗi. Do đó bà đă hỏi Chúa Giêsu: "Chúng tôi phải thờ Thiên Chúa ở đâu? Tại Giêrusalem hay trên núi này? Tôi biết rằng Đấng Thiên Sai sẽ đến để dạy cho chúng tôi mọi sự". Đó là khao khát từ trong thâm tâm của bà hướng về Đấng Cứu Rỗi, và hơn nữa nơi con người bà c̣n có một điều tốt là can đảm nói sự về cuộc đời ḿnh ra trước mặt Chúa. Bà đă dám nh́n nhận tôi không có chồng, bà ư thức về tội lỗi của ḿnh, và có chút khao khát hướng về sự giải thoát, về ơn cứu rỗi.

 

Chúa Giêsu đă hành động như thế nào đối với bà? Chúa đến với bà trước hết trong dung mạo của người Do Thái, tức là kẻ thù của người Samari. Chúa vượt qua hai định kiến xấu đối với bà, người Samari và người đàn bà. Người vùng Samari như đă nói là những người Do Thái mang ḍng máu lai ngoại quốc, không c̣n trung thành, không c̣n là Do Thái chính cống trong sạch với Luật Môsê nữa.

 

Một vị thầy của người Do Thái không bao giờ nói chuyện với người đàn bà nơi công cộng, nhưng Chúa Giêsu vượt qua hai định kiến xấu này và khơi dậy thiện cảm của người đàn bà khi mở miệng xin nước uống: "Xin bà cho tôi nước uống". Chúa tạo dịp cho người đàn bà làm một việc thiện, làm một điều tốt cho một người mà ḿnh không thích để từ đó nâng dậy người đàn bà sa ngă.

 

Hành động và lời nói của Chúa Giêsu đă phá tan thành kiến nơi người đàn bà: "Sao ông là người Do Thái mà lại xin nước uống với tôi là người Samari?" Hành động và những lời nói của Chúa làm cho người đàn bà có một thái độ kính trọng hơn, bà đă đổi cách xưng hô từ việc ngay từ đầu gọi Chúa là ông một cách xa lạ, th́ giờ đây biến thành: "Thưa Ngài, xin hăy cho tôi nước uống". Một lời thưa nói lên thái độ kính trọng, bà đă sẵn sàng lắng nghe Chúa nói với bà.

 

Chúa dùng h́nh ảnh nước uống để mạc khải về mầu nhiệm ân sủng Thần Linh từ Thiên Chúa muốn ban cho con người. Chúa không có thái độ khinh thị, Chúa sử dụng ngôn ngữ người đàn bà dễ hiểu và cuối cùng dẫn bà đến thực tại sâu xa nhất trong tâm hồn của bà. Đó là Chúa cho bà biết là bà đang khao khát một cái ǵ cao siêu hơn, không phải nước uống vật chất, không phải t́nh thương nhục dục, nhưng khao khát ơn cứu rỗi, khao khát gặp được Đấng Thiên Sai, trong lúc đó Chúa Giêsu đă mạc khải rơ ràng hơn cho bà Đấng Thiên Sai đó chính là Thiên Chúa, là người đang nói với bà đây. Con đường đức tin của bà đă bắt đầu, bà đón nhận và trở thành người chứng đầu tiên cho Chúa, bà chạy về làng kêu mời những người khác đến gặp Chúa Giêsu. Tin và làm chứng cho Chúa luôn đi đôi với nhau.

 

Tác giả Phúc Âm thánh Gioan không kể thêm chi tiết khác nữa, v́ đó có thể là những chi tiết để thỏa măn tính ṭ ṃ của mỗi người chúng ta hôm nay khi đọc đoạn Phúc Âm này, nhưng ngài muốn nói đầy đủ trong đoạn Phúc Âm này những chi tiết khác thuộc phạm vi riêng tư giữa Chúa và người đàn bà, giữa Chúa và mỗi người chúng ta, giữa Chúa và mỗi người mà chúng ta không cần biết đến.

 

Những ǵ đă được kể ra trong đoạn Phúc Âm hôm nay là để giúp cho mỗi người chúng ta nh́n lại con đường đức tin của ḿnh: tôi đă gặp được Chúa như thế nào? Tôi đă gặp Chúa hay chưa? Để mỗi người chúng ta biết trở về nh́n nhận giây phút ân sủng mà Chúa đến thăm mỗi người, Chúa thực hiện một dấu lạ, một điều ǵ đó kể cả Chúa dùng tội lỗi của chúng ta như Chúa dùng trường hợp tội lỗi của người đàn bà để mạc khải một thực tại cao siêu hơn, để kêu gọi người đàn bà trở về, bà đă có năm đời chồng, bà nói đúng sự thật về người mà bà đang sống, bà biết người đang sống với bà không phải là chồng của ḿnh. Chúa có thể dùng những tật xấu, những tội lỗi của chúng ta để thức tỉnh chúng ta và mời gọi chúng ta trở về với Chúa.

 

Xin Chúa giúp mỗi người chúng ta được thức tỉnh để nh́n nhận t́nh trạng tội lỗi của ḿnh, nhất là nh́n nhận nơi chính thâm tâm của mỗi người chúng ta có một khao khát hướng về Chúa, có một khao khát được ơn Chúa cứu rỗi. Xin Chúa đến và củng cố đức tin của chúng ta.