Nh́n Li Thông Đip S Sng Con Người Sau 45 Năm

 

(Tac Gia:  Daminh Thin)


Năm 1968 có nhng biến c đáng chú ư trên thế gii. Cu
c ni chiến mà làm nhiu ngưi biết đến là cuc tn công Tết Mu Thân ti Vit Nam, và bc nh Đai Tuong Nguyn Ngc Loan x t mt cán b CS nm vùng đă đi vào trang s thế gii măi măi. Nó đă m màn cho mt năm mà các s gia gi là “Năm Ni Lon”. Ngày 29/03/1968 ti bang Tennessee, nhng ngưi M da đen đă đng dy phn kháng đ̣i quyn b́nh đng công dân qua cuc din hành “Tôi Cũng Là Ngưi” (I Am A Man), và h đă b đáp li bng nhng đe do ca súng đn va xe tăng. Cui cùng th́ ngưi lănh đo ca h, Mc Sư Tien Si Martin Luther King Jr đă b ám sát vào tháng Tư năm 1968. Ti Paris, các ngưi tr thế h híp-py đă xung đưng biu t́nh vào khong tháng Năm. Đu tháng Sáu ti Los Angeles, Thuong Nghi Si  Robert Kenedy (em ca Cu TT John F. Kennedy) b ám sát bng nhng viên đn bn vào đu và c. Riêng Giáo Hi Công Giáo, ngày 25/07/1968, ĐTC Phaolô VI cng hiến thế gii bc Thông Đip Humanae Vitae (S Sng Con Ngưi), mà đă gây sôi ni. Nhân dp k nim 45 năm sau Thông Đip S Sng Con Ngưi, ngưi viết gi ư vài chia s đ nh́n Thông Đip nn tng này.

Quá Tŕnh


Đ
ng trưc thm ca mt thi đi vi các tiến b khoa hc và “nhng tiến hóa ca xă hi”, Giáo Hi không th nào làm ngơ vi nhng vn đ mi, liên quan ti điu ḥa sinh sn. V́ vy ĐGH Phaolô VI đă ly quyn ging dy ca Giáo Hi đ c gng khng đnh chính xác “các nguyên tc hc thuyết luân lư liên quan đến hôn nhân” chiếu theo Tin Mng và nhng văn kin ca các v Giáo Hi tin nhim. Vic này không đi quá gii hn quyn ging dy Hi Thánh, mt khác nó c̣n là s mng mà Đc Giêsu trao phó các [v] tông đ trưc khi v tri. Có l đây là đng cơ mà ngài mun viết thông đip S Sng Con Ngưi.

Tháng 3 năm 1963, Đ
c Gioan XXIII đă thành lp y Ban Giáo Hoàng nghiên cu v dân s, gia đ́nh và mc sinh sn đ giúp Công Đng Vatican II xúc tiến. y ban bao gm các tôn giáo khác nhau, các thn hc gia, các cp hôn nhân cũng như tu sĩ, các khoa hc gia và xă hi hc. Kế tiếp Đc Phaolô VI c̣n mi thêm mt s các Giám Mc cng tác.

Sau nhng ngày tháng nghiên cu v đ tài này, trong ni b ca y Ban vi 72 ngưi đă có hai li nh́n khác nhau. Nhóm “đa s
” viết bn phúc tŕnh – son tho bi 6 thn hc gia ni tiếng và vi 13 ch kư ca các thn hc gia khác – đ ngh Giáo Hi nên thay đi giáo lư liên quan đến điu ḥa sinh sn. Nói cách khác, bn phúc tŕnh này mun Giáo Hi tha nhn phương pháp nga thai nhân to (artificial contraception) không là ti ác t bn cht như nhng cách nga thai khác (chng hn như phá thai và trit sn). Nói chung, vi vai tṛ “trách nhim ph huynh” và tùy theo hoàn cnh đa phương và kinh tế, nhóm đa s kết lun rng các cp v chng Công Giáo cn có s linh hot đ s dng các phương tin nga thai khi điu hoà sinh sn ngoài phương pháp t nhiên (theo chu kỳ ngưi n) mà không trái vi luân lư.

Nhóm “ti
u s” dn đu bi LM John Ford, ḍng Tên, np bn phúc tŕnh vi 3 thn hc gia khác, th́ đi ngưc vi bn phúc tŕnh kia. Qua lăng kính “tông truyn”, nhóm tiu s đ ngh bt c cách nga thai nào cũng đu là sai lm, da theo Thông Đip “"Khiết Tnh Hôn Nhân"” (1930) ca Đc Piô XI. Thêm na, nếu làm theo đ ngh ca nhóm đa si nghch li nhng giáo hun ca các v Giao Hoang trưc] th́ s gây mâu thun v quyn ging dy [ơn bt kh ng] ca các v Giáo Hoàng.

Cui cùng th́ Đc Phaolô VI đă không chp nhn nhng đ ngh ca nhóm đa s. Lư do là v́ “các nhân viên trong
y ban không hoàn toàn đng ư v các đnh lut luân lư”, và ngài cũng không chp nhn “mt s tiêu chun ca các bin pháp đ ngh đă đi nghch li hc thuyết luân lư v hôn nhân” ca Giáo Hi. Cũng trong thi gian trưc khi xut bn S Sng Con Người  này, bn phúc tŕnh ca nhóm đa s b l ra ngoài, và báo chí thế gii đă li dng đ tn công s c h ca các tín lư CG hôn nhân và gây bt đng v quyn bt kh ng ca V Đi Din Chúa Kitô nơi trn thế. Vic này đă làm cho Đ Phaolô VI đau kh nhiu, và có l v́ vy mà S Sng Con Người đă tr thành thông đip cui cùng ca giáo triu ngài.

Nh
ng Đim Ni Bt Ca S Sng Con Người


V các cp v chng, qua bí tích Hôn Nhân, t́nh yêu v chng đưc phi hp vi s t do ư chí; qua s trung tín, ngưi nam và ngưi n cho đi mt cách trn vn đ sinh hoa kết trái. V́ th
ế, ngưi chng và v trong vai tṛ cha m có trách nhim hiu biết v quá tŕnh sinh sn, làm ch nhng ham mun, thn trng quyết đnh s lưng sinh con và ư thc trách nhim trưc Thiên Chúa, chính bn thân, gia đ́nh và xă hi.

V
phương pháp nga thai, Giáo Hi cm: phá thai, trit sn “hn” hay “tm thi” (nam hoc n), tt c các phương pháp cn tr th thai trưc hoc sau khi giao hp. Phương pháp t nhiên (natural family planning) th́ có th thc hin v́ t bn cht nó không không làm cn tr tiến tŕnh t nhiên.

Trong thông đi
p này Đc Phaolô VI cũng tiên đoán bn hu qu nghiêm trng khi con ngưi ta s dng bin pháp nga thai nhân to mt cách vô ư thc:

1. “c
n lưu tâm đến hin tưng nguy him ca s bt trung trong hôn nhân cũng như đến vic luân lư tr thành sa đa ”. Nh́n vào thế gii ngày nay, chúng ta thy xă hi Hoa Kỳ và các nưc Âu Châu không c̣n coi trng đi sng hôn nhân v́ con s ly d. Mt phn nào đó, các tin nghi đ mua thuc nga thai hoc các v cao su đă làm cho ngưi ta bt tín trong t́nh yêu v chng. Theo trang DivorceMag.com cho biết, khong 45% -- 50% các ph nlăng nhăng ngoài, và con s các ông th́ khong 50% -- 60%. H c̣n nói thưng th́ đ 25% ti 40% con s các cp v chng b nh hưng bi s bt tín trong hôn nhân s ly d nhau.

2. “... con ng
ưi vn yếu đui và tt c, nht là gii thanh niên, thưng d đi ngưc li nn luân lư”. T́nh dc là mt cách đu đc tai hi trong thế h tr. Hin nay các trưng trung hc, đi hc và các b y tế coi vic cung cp thuc nga thai và v cao su là mt bin pháp chăm sóc sc khe (medical care). S giao hp gia nam và n ngoài hôn nhân tr thành mt mt “b́nh thưng” trong xă hi thi nay và làm sút dn nn luân lư đo đc trong đi sng các bn tr. Ngưi tr thi nay đă coi thưng đc khiết tnh, và ch biết rng vic giao hp t́nh dc là mt vic rt b́nh thưng đ din t cm giác rung đng tm thi. 

3. “... d
n dn có th h s hết kính trng ngưi ph n,. .. cui cùng h s coi đó là dng c tha măn dc tính mt cách ích k...” Phm giá ca ngưi n gim sút sau khi h b li dng trong các cuc t́nh lăng nhăng hoc “t́nh môt đêm”. Ti mt s các đi hc, các sinh viên đua nhau cua gái và “ly đim” trong các bui party cui tun, v́ thế thng kê cho thy liên h t́nh dc cao nht là la tui 19-24. Báo chí và phim nh khuyến khích “ph n thi đi” phi b́nh đng và t ch cuc đi ḿnh. H t ư mun làm ǵ th́ làm, nht là trong lănh vc liên h vi phái nam -- min sao không b ràng buc bi th thai. Tiếc thay đây là mt cách dán tiếp làm gim đi giá tr cao quư ca ngưi n v́ hai phái đă coi s giao hp không c̣n là mt s hip nht thánh mà Thiên Chúa đă d đnh trong kế hoch hôn nhân. 

4. “... ly c
ǵ cm đoán các chính quyn áp dng ch trương y đ gii quyết các vn đ ca tp th? Lúc đó, ai s có quyn cm đoán mt chính ph không nhng tán thưng mà hơn thế na c̣n ép buc dân chúng phi áp dng nhng phương pháp nga thai mà h cho là hiu nghim hơn c? ” Phi chăng đây là mi đe do đáng lo nht? Ti Trung Quc, nhà cm quyn có chính sách mi gia đ́nh mt con. Năm ngoái ti Hoa Kỳ, qua đo luat Obamacare, ngưi ta thy chính ph Hoa Kỳ bt các bo him sc kho phi có phn mua thuc nga thai min phí. Các cơ sơ Công Giáo (Toà Giám Mc, Bnh Vin, Các Trưng Đi Hc, etc...) phi bo đm tin nghi này cho các nhân viên h. Điu này làm cho Giáo Hi CGHK nhc đu và buc các GM phi làm đơn kin. Theo bn tưng tŕnh Gt-mác-kơ, th́ ngân khong chi ca chính ph trong năm 2006, đă b ra $116 triu đ giúp các ph n trit sn hn, c̣n con s chi cho các v phá thai là $89 triu. Nói chung, chính ph đă phn nào trc tiếp hoc gián tiếp thi hành nhng chính sách khuyến khích nga thai nhân to, mà không ai “cm đoán mt chính ph” như cưng quc Hoa Kỳ. Li ưc đoán ca Đc Phaolô VI qua rơ ràng.

Ph
n ng


Sau khi S
Sng Con Người đưc ban hành, ti Hoa Kỳ, TGP Baltimore có 72 linh mc kư tên vào bn Bt Đng (Statement of Dissent) trong tháng 8 năm 1968. S bt phc tùng quyn ging dy ca Giáo Hi đă làm cho ĐHY Se-hn bt măn và đau kh v́ các linh mc dưi quyn ca ngài. ĐHY kế nhim là Francis Stafford, gi biến c mùa Hè này là “Gi Nóng Ny Nht Ca Chúa” (God’s hottest hour). S chia r gia các linh mc trong TGP Baltimore, đă phi mt nhiu năm đ ly li uy tín và tín nhim gia mc t và đoàn chiên. Biến c này phn nào nh hưng ti nhng bt đng sau này.

M
t phn ng đáng đau ḷng hơn là t tuyên ngôn Winnipeg, do mt s các GM trong HĐGM Gia-nă-đi kư vào tháng 9 năm 1968. Bn tuyên ngôn này không đưc coi là có hiu nghim v́ các GM đă không thông qua vi Thánh B Tín Lư Đc Tin. Da vào vai tṛ quan trng ca t do lương tâm cá nhân, bn Winniepeg công b rng các cp v chng có th s dng nga thai nhân to tuỳ theo hoàn cnh sau khi đă t́m hiu mi khía cnh luân lư. Đến 30 năm sau khi Winnipeg ra đi, các GM Gia-nă-đi âm thm b phiếu đ rút li bn tuyên ngôn đó, nhưng đáng tiếc là h không thành công. Vào năm 2008, HĐGM ban thư mc vLiberating Potential” vi ni dung hoàn toàn trong khuôn kh ca S Sng Con Người và coi đó như mt n lc sa đi sai lm tuyên ngôn Winnipeg gây ra.

Kết Lun

Năm 1968, s văn minh và tiến b ca con ngưi đă giúp thế gii nh́n đưc trái đt màu xanh, khi phi thuyn Appolo 8 chp nh t không gian.
S
thành công này cho thy kh năng khoa hc và đu óc sáng to có th đt đưc nhiu tt đp cho nhân loi. Nhưng năm 1968 cũng là năm (chưc cám d hay th thách) cho Giáo Hi Công Giáo.

S
Sng Con Người đă tr nên mt th thách ln cho mt s các phn t trí thc trong Giáo Hi, nhưng ngưc li, thông đip này tr thành nn tng vng chc lâu dài cho giáo lư hôn nhân và s sng con ngưi nói chung. Cũng qua thông đip này, Đc Gioan Phaolô II đă đúc thành b “Thn Hc Th Xác” đ giúp các tín hu nhn ra s thánh thin mà Thiên Chúa xếp đt trong đi sng hôn nhân. 

Chúng ta cũng th
y hin nay trong lănh vc tông đ giáo dân, có các phong trào như “Thăng Tiến Hôn Nhân” (Marriage Encounter) hoc “Canh Tân Đi Sng Hôn Nhân” (nhóm Đng Hành) đang hăng say giúp mc v gia đ́nh. Hin tưng này là mt đim đáng vui mng, v́ chính Đc Phaolô VI cũng đă khuyến khích trong S Sng Con Người khi ngài viết: “... mt h́nh thc mi m và đc bit: đây chính các gia đ́nh tr thành Tông đ và đng ra hưng dn các gia đ́nh khác. Và không ai ph nhn rng, đây là mt h́nh thc Tông đ thích thi nht hin nay.”

Riêng ti Hoa Kỳ, phong trào Bo V S Sng bành trưng và gây nhiu tiếng nói đưc cũng là v́ ngun cm hng t thông đip S Sng Con Ngưi.



   Đc Giáo Hoàng Phaolô VI đă có th sai lm khi kết án vic tránh thai trong Thông đip S Sng Con Người không? Đă có ngưi nói rng ngài có th sai lm, v́ Thông đip đă không dùng đến “quyn vô ng”?

(Chuyển ngữ: Nguyễn Quốc Đoạt)

Khi Giáo Hun dy tránh thai là phi đo đc và chng li ư mun ca Thiên Chúa, đó là li dy bo kiên đnh ca Giáo Hi, không h do chn la tùy tin ca mt v Giáo Hoàng cô đc. Hơn na, vn đ quan trng cho mi ngưi trong chúng ta, cho hành vi luân lư ca chúng ta, không ch có điu ǵ không th sai, mà là có điu ǵ đúng hoc sai. Khi dy bo vic giết ngưi và cưp đot là phi luân lư, th́ không cn dùng quyn vô ng, mà cũng không cn đưa ra yếu t không th sai lm đ quy kết là phi luân lư. Thm quyn thông thưng ca Giáo Hi luôn tôn trng li tuyên dy có tính chân thành tôn giáo.

Mi ngưi phi ly ư chí và lư trí kính cn tuân phc cách đc bit nhng giáo hun chính thc ca Giáo Hoàng Rôma, dù khi Ngài không tuyên b t thưng ṭa. Như vy là kính trng, nhn biết giáo hun ti thưng, và chân thành chp nhn các phán quyết ca Ngài, theo đúng tư tưng và ư mun Ngài tŕnh bày, đc bit biu l qua tính cht các tài liu, hoc qua vic Ngài nhiu ln đ ngh mt giáo thuyết, hay qua cách din t ca Ngài ( ).

Bên cnh li dy không ngt trong giáo hun thưng xuyên ca Giáo Hi, tt c các v Giáo Hoàng cn đi phi gii quyết vn đ này đu lên án tránh thai. Đc Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đă duy tŕ bng lp đi lp li giáo hun ca thông đip Humanae Vitae trong nhiu th loi văn kin giáo hoàng, nhc li mi liên kết các li giáo hun mnh m này trên hết, v nn tng t nhiên ca giáo hun và lut ca Thiên Chúa. Do đó, đây là yếu t rt mnh đ xác đnh rng giáo hun v bn cht phi luân lư ca tránh thai không th sai lm, đt nn tng trên ơn vô ng mà thm quyn giáo hun thông thưng và ph quát có th có đưc (x.  ).