Luân Lư Tính Dc

(Trich tu mang GiaoPhanXuanLoc.net)

Sách Giáo Lư Hi Thánh Công Giáo s 302 khng đnh rng: “Trn gian đưc to dng trong t́nh trng lên đưng, hưng đến s hoàn ho cui cùng mà Thiên Chúa đă đnh cho chúng”. Điu này có nghĩa là: Thiên Chúa đă đt trong tt c th to nhng nguyên lư vn hành (lut t nhiên) giúp chúng có kh năng hoàn thành “ơn gi” ca ḿnh. Đi vi con ngưi, Thiên Chúa c̣n ban cho dư đy kh năng đ h tham d vào chương tŕnh quan pḥng này mt cách t do hơn[1] . Như thế, vi tư cách là mt th to đưc dng nên theo h́nh nh Thiên Chúa[2], con ngưi cn khám phá giá tr ca thân xác, hiu biết nhng h tr t nhiên cũng như siêu nhiên da vào lut mc khi (lut thiết đnh bi Chúa), nh đó đt đến s trưng thành và có kh năng xây dng tương lai ngày mt tt đp hơn.


1. Thân xác [3]b
n là đn th Chúa Thánh Thn:
Thánh Phaolô trong th
ư th nht gi tín hu Côrintô đă khng đnh thân xác là đn th ca Chúa Thánh Thn[4]. Quan nim này phi đt trong toàn b nhân v ca con ngưi[5]. Con ngưi là mt hu th va th xác, va tinh thn.
Thánh Kinh dùng l
i h́nh tưng đ din t điu đó, qua vic Thiên Chúa ly bùn đt mà nn ra h́nh ngưi ri thi sinh khí vào l mũi (St 2,7). Con ngưi mang mt “xác đt” ging như các sinh vt khác, nhưng li  mang “sinh khí” mà các sinh vt khác không đưc ban (x.St 2,19-20). Phi khng đnh rng: “sinh khí” đưc nói đến đây chính là Thn Khí, nguyên lư s sng ca chính Thiên Chúa. Vi nguyên lư s sng này, con ngưi đưc mi gi không ch hot đng theo nghĩa “automatic” (theo lut t nhiên) mà c̣n phi đoán đnh rt t do, trong ánh sáng mc khi ca Chúa Thánh Thn.
Chúa Giêsu đă kh
ng đnh: “Thn Khí mi làm cho sng, ch xác tht chng có ích ǵ” (Ga 6,63). Sau ti nguyên t, con ngưi qu tht đă rơi vào t́nh trng ti t ca xác tht. Cái hèn h mnh thế, khiến ta mun vươn lên bc sng ca ḿnh cũng khó khăn. Thánh Phaolô tông đ cũng nói: “S thin tôi mun th́ tôi không làm, s ác tôi không mun, tôi li c làm” (Rm 7,19). Chúa Giêsu cu đ con ngưi là đ ban li cho h Thánh Thn, giúp h có kh năng chiến thng xác tht, khng đnh giá tr ca chính ḿnh, trong chương tŕnh đy yêu thương ca Thiên Chúa.


2. Giá tr
ca s tiết đ, trưng thành:
    a. Giá tr
ca s tiết đ:
Con ng
ưi không phi là thiên thn, v́ thế, vn phi m mt cánh ca cho nhng hot đng ca thân xác: ăn ung đ phát trin; hôn nhân đ duy tŕ ṇi ging .v.v. Tuy nhiên,  nô l cho chính nhng hot đng này li làm cho ta tr nên thp hèn. “Tinh thn” cn cu đ thân xác, theo cách thc, linh hn đưc coi là “mô th” ca thân xác[6]. Điu này có nghĩa là: phi dùng đến nhng kh năng mà Thánh Thn ban cho, đ đnh l li cho nhng đ̣i hi nhiu khi quá đáng ca thân xác. Ta vn cn ăn đ sng, nhưng ăn thế nào đ có li cho tinh thn và th xác là điu cn lưu ư. Ta cũng không cm giác quan hưng v các vn đ tính dc, nhưng bt nó trong khuôn kh nào đó là điu cn thiết. Nh s tiết đ này, chúng ta thoát đưc cnh nô l cho nhng cái thp hèn và dn mc vào tư cách t do ca con cái Chúa.
    b. S
trưng thành v tính dc:
“Tr
ưng thành” là mc đ vươn đến nhng kh năng xng bc ca mt to vt có hn thiêng. Tính dc t bn cht là tt đp, đưc Thiên Chúa trao ban, đ giúp con ngưi th hin chính ḿnh. Vi phương tin này, trưc tiên, con ngưi đưc mi gi đ din đt t́nh yêu đích thc như “Thiên Chúa là t́nh yêu[7]. Th đến, tính dc hưng v s sng, giúp con ngưi cng tác vi Thiên Chúa, Đng là ch s sng[8]. Cui cùng, con ngưi có th làm ch tính dc ca ḿnh đ th hin ḷng trung tín, như chính Thiên Chúa là Đng trung tín[9]. Như thế, nh trưng thành v tính dc, con ngưi làm cho ḿnh mi ngày nên ging Thiên Chúa hơn.


3. Nh
ng h tr t nhiên và siêu nhiên trong đi sng hôn nhân:
Thông đi
p Humanae Vitae, s 10, đă nêu ra không ít nhng thách đ, liên quan đến hành vi v chng, như v: phương din sinh lư hc; khuynh hưng bn năng t́nh dc; điu kin th lư, kinh tế, tâm lư và xă hi. Đ giúp cho đôi bn vn gi đưc nhng đ̣i buc ca lut Chúa, mt khác, cm thy nh nhàng hơn trong trách nhim và bn phn, xin đưc nêu lên nhng h tr t nhiên và siêu nhiên dưi đây.

  1. Nhng h tr t nhiên:

- Đc Giáo Hoàng Phaolô VI nhn đnh: “Thiên Chúa khôn ngoan vô cùng đă thu xếp và thiết lp nhng đnh lut, nhng chu kỳ t nhiên ca mm sng: Chính nhng chu kỳ y có sc gim bt s sinh[10]. Như thế, Thiên Chúa đă sp sn mt trt t luân lư ngay trong con ngưi, mà da theo đó, đôi bn vn có th kim soát vic sinh sn mt cách hp pháp, có trách nhim và không đánh mt phm giá ca hôn nhân. Sách Hôn Nhân Công Giáo ca giáo phn Xuân Lc (trang 29) đă đ ngh hai phương pháp kh thi là: Ogino-Knauss (Ghi nhn chu kỳ kinh nguyt) và Billings (quan sát t́nh trng bài tiết ca ngưi n).
- Khoa h
c ngày nay có kh năng phân đnh nhng yếu t dinh dưng cha trong các loi thc phm, theo đó, ngưi s dng có th chn la v́ nhng mc đích rt riêng bit ca ḿnh. Tránh nhng th thc phm gây nhiu kích thích có th giúp tiết đ, làm ch đưc bn năng ca ḿnh.
- Ngoài ra, nh
ng đ̣i hi quá mc v t́nh dc có th là hu qu t nhng sinh hot mang tính thi đi hôm nay như: sách báo xu, phim nh xu, v.v. Ta cn phi chnh trang li nếp sng hng ngày, sao cho thanh thoát và lành mnh, đ có th làm ch chính ḿnh, trong lănh vc hôn nhân gia đ́nh.
    b. Nh
ng h tr siêu nhiên:
V
i nhng h tr t nhiên, ta cn phi t́m kiếm ngun h tr khác, sâu hơn, đó chính là nhng h tr siêu nhiên.
Đ
i sng siêu nhiên chính là đi sng dưi tác đng ca ân sng, cái đưc Thiên Chúa thêm vào cho s sng t nhiên[11]. Con ngưi ta, nếu ch bng s sng t nhiên th́ rt d dàng quy thun nhng cái thp hèn ca xác tht. Bng ân sng ca Thiên Chúa, ta mi có th quy hưng các cơ năng ca ḿnh đ phc v cho nhng mc đích cao đp. Các Bí Tích chính là ngun ân sng cn thiết, giúp ngưi tín hu có kh năng đáp li li mi gi ca Thiên Chúa trong đi sng gia đ́nh.
Tht vy, chiến đu là vic ca Thiên Chúa (x.1Sm 17,47b). Tông hu
n Niềm Vui Yêu Thương, s 314, c̣n khng đnh rt mnh m rng: “Chúa Ba Ngôi hin din trong đn th ca s hip thông v chng”. Chính nh s nhn biết này mà cái khó li hóa d, cái không tưng li tr thành hin thc. Qua đi sng cu nguyn, ta có th khng đnh, Chúa không bao gi b rơi ta trong nhng vn đ khó khăn ca gia đ́nh[12].


4. Đón nh
n lut mc khi: Điu răn VI
Lu
t mc khi là mi gi sâu hơn ca chính Thiên Chúa đi vi con ngưi đ khi đón nhn vi t do mà con ngưi đưc nên ging Thiên Chúa hơn. Chính v́ thế, Thp Điu đưc ban ra trong bi cnh ca mt giao ưc, qua đó, dân Do Thái đưc nhn làm Dân Riêng[13]. Nhng gii lut này đưc Chúa Giêsu kin toàn khi nhn mnh tính ni tâm gi lut[14]. Trong s kin toàn này, Giáo Hi, dân riêng ca Thiên Chúa, hiu rng: “Điu răn th sáu đ cp đến mi lănh vc v tính dc ca con ngưi[15]. Trong khuôn kh ca bài viết, xin đưc đ ngh vn tt hai mc dưi đây:

  1. Đc Khiết tnh:

“S khiết tnh là vic ḥa nhp thành công tính dc trong nhân v. Nó đ̣i hi vic tp luyn s t ch cá v[16]. Chính v́ thế, “mi ngưi đă chu Phép Ra đu đưc kêu gi sng đi khiết tnh tùy theo bc sng riêng ca ḿnh[17].
Các sách tu đ
c chia khiết tnh thành ba loi trong đi sng ngưi giáo dân như sau:
+ Khi
ết tnh thiếu niên: là kiêng mi nhc thú cho ti lúc thành hôn.
+ Khi
ết tnh hôn nhân: là kiêng mi th nhc thú không đưc phép trong bc hôn nhân.
+ Khi
ết tnh góa ba: là kiêng mi nhc dc sau khi bn đi chết, cho ti khi tái hôn hay đến chết.
Nh
ng ti nghch vi đc khiết tnh cn đưc lưu ư là: Th dâm, gian dâm, mi dâm, h́nh nh khiêu dâm, đng tính luyến ái[18] , t do sng chung; sng th nghim…

  1. Tính dc trong đi sng v chng:

            Tuy đưc phép t́m nim vui thú v tính dc trong đi sng hôn nhân gia đ́nh[19], nhưng t bn cht các hành vi v chng phi hưng v nhng mc đích cao c mà Thiên Chúa đă thiết lp. Tách ri khi các mc đích này, con ngưi đă đương nhiên làm cho ḿnh nên thp hèn và xúc phm đến chính Chúa.
- V
i mc đích yêu thương: Tính dc trong đi sng v chng, nhm đến s hiến thân cho nhau[20], hu giúp h chung thy vi nhau trn đi[21]. Qu vy, theo mu mc Chúa Kitô đă yêu thương Hi Thánh (x.Ep 5,32), v chng cũng cn phi nên mt trong nhau, đ có th chu toàn nhng đ̣i buc ca hôn nhân. V́ tính dc trong hôn nhân không nhm tha măn nhng đ̣i hi ích k ca mi ngưi, v chng cn phi xa tránh thái đ bt ngưi phi ngu tr thành nô l t́nh dc cho ḿnh.
Nh
ng ti liên quan đến mc đích này, đưc sách Giáo Lư ca Hi Thánh lit kê : ngoi t́nh ; ly d; ly thân bt hp pháp (; đa phu đa thê; lon luân …
- V
i mc đích truyn sinh: Hành vi tính dc ca v chng, hưng v s sinh sn con cái[22], như li mi gi tích cc tham d vào quyn sáng to ca Thiên Chúa (s 2367). Như vy, Thiên Chúa đă đt trong hành vi này mt trt t mà con ngưi không có quyn thay đi. Mi can thip vào tiến tŕnh t nhiên này, nhm chm dt mc đích s sng, đu là bt hp pháp.
Nh
ng ti liên quan đến mc đích này có th k đến: phá thai; tránh thai bng thuc, bao cao su, xut tinh ra ngoài, đt ṿng tránh thai…


5. L
i kết:
Con ng
ưi cn đáp li li mi gi ca Thiên Chúa, thông qua lut t nhiên và lut mc khi, đ hoàn thin chính ḿnh. Tính dc có th giúp con ngưi thăng hoa v giá tr, nhưng nó cũng là nguy cơ kéo ngưi ta xung t́nh trng thp hèn. Vi nhng h tr ca Hi thánh, trong tác đng caThánh Thn, mong rng nhng ngưi bưc vào đi sng hôn nhân có đưc nhng hành trang cn thiết đ t khng đnh ḿnh, trưc mt Thiên Chúa.


  Di sn ca Thông Đip "S Sng Con Người" chính là li mi gi v mt t́nh yêu qung đi và v tha

(Minh Tu chuyn ng)

S sng ca chúng ta đă đưc trao ban cho chúng ta qua t́nh yêu. Chân lư cơ bn này chính là đim khi đu cho Thông Đip "S Sng Con Người" và cho toàn b li sng Kitô giáo.

Vào tun này, chúng ta s k nim 50 năm Thông đip ‘"S Sng Con Người". Đó chính là Thông đip “kim soát sinh sn” và là mt trong nhng tài liu gây tranh căi nht trong Giáo hi đương đi. Và như vy, như thưng l, khái nim Công giáo vĩ đi đang đưc th hin như là mt dp k nim đang b b quên mt s nơi, trong khi li tr nên quá ni tiếng nhng nơi khác.

Chúng ta phi làm ǵ? Liu đây có phi là mt k nim đp nht khi chúng ta tiếp tc theo đui, hay nó có đáng nhn đưc s chú ư? Và nếu có, tinh thn nào s truyn cm hng cho s chú ư ca chúng ta?

Phn ln có th đưc viết v nhim v ca các chuyên gia (Ti sao Đc Ke-rn Voi-tỳ-là đă vng bóng li ni bt như vy?), Ư kiến thiu s (Ai ṛ r nó và ti sao?), Thành phn ca Thông đip (Có phi nó thc s bt đu vi mt cuc tranh lun t phía chính quyn? ), thi đim ca nó vào năm 1968 (Mt trong nhng năm cách mng và bi thm nht ca thế k XX), bn cht tiên tri ca nhng Giáo hun ca nó (S 17 nói v điu ǵ?), và n lc ban đu, không tn ti đ áp dng và giúp nhng tín đ b́nh thưng hiu đưc và sng nhng Giáo hun ca Thông đip.

Tuy nhiên, mi mt trong s nhng đim này, s nâng lên hàng chc câu hi và vn đ khác nhau t lch s, sinh hc, xă hi hc, triết hc và thn hc. Và, trong cuc tranh lun sôi ni, bài hc bao quát ca Thông Đip "S Sng Con Người" có th b đánh mt. Nếu nguyên lư trung tâm này b đánh mt, th́ s không có hy vng (hay lư do) nào cho Thông đip.

Nhưng đim ni tri này là ǵ? Và liu nó có th đem li ngun cm hng và khích l cho các tín hu Kitô giáo ngày nay?

Đim quan trng ca Thông Đip "S Sng Con Người" đưc t́m thy trong chính ta đ ca Thông đip, c th là, v S sng con ngưi. Tiêu đ không phi là v s xu xa ca vic Kim soát Sinh sn hoc Làm thế nào đ chế ng bn năng tính dc. Tiêu đ nói v cuc sng, và Giáo hun ca nó nói v s sng con ngưi vi tt c s phong phú ca nó. Mc dù nhng vn đ trong tài liu thưng đưc tŕnh bày không đúng, nhưng dù sao, chúng vn đưc da trên món quà v s sng. Hc thuyết này phát trin da trên tin đ cơ bn rng s sng chính là mt mu nhim đ đưc thc hin, và không phi là mt vn đ cn đưc gii quyết. Là mt món quà, s sng tr nên ư nghĩa nht và gn gũi hơn vi Thiên Chúa khi nó đưc chia s trong t́nh yêu.

Đây chính là trng tâm ca Thông đip "S Sng Con Người" bi v́ nó chính là trng tâm ca s đip Kitô giáo. Chúng ta tn ti bi v́ chúng ta đưc yêu thương. Như nguyên Giáo Hoàng Bênêđictô XVI đă chia s khi bt đu Triu đi Giáo Hoàng ca ḿnh: “Mi ngưi chúng ta đu có ư đnh như thế. Mi ngưi chúng ta đu đưc yêu thương. Mi ngưi trong chúng ta đu cn thiết”. Và s tn ti ca chúng ta đưc đánh du bng mt s thúc đy sâu sc trong thâm tâm đ đón nhn t́nh yêu này và qung đi chia s vi nhng ngưi khác, đc bit là tr em và nhng ngưi d b tn thương khác. Như ĐTC Phanxicô đă nhiu ln dy: “Yêu là hành đng. T́nh yêu t th hin qua hành đng, ch không phi bng li nói”.

Do đó, s sng ca chúng ta đă đưc trao ban cho chúng ta qua t́nh yêu. Chân lư cơ bn này chính là đim khi đu cho "S Sng Con Người" và cho toàn b li sng Kitô giáo. Chính t quan đim này, lp lun v vic làm cha m có trách nhim có th đưc thc hin, và ch t bên trong mt s hiu biết rng mt s khng đnh v s ci m đi vi các phương tin t nhiên và s khiết tnh có th đưc cung cp mt cách đáng tin cy như mt phương tin đ thc hin trách nhim làm cha m và vic kế hoch hóa gia đ́nh.

Thay v́ bt đu vi đi sng tính dc ca mt ngưi, hoc vi nhng danh sách đáng s v nhng vn đ y tế liên quan đến thuc tránh thai, hoc vi các cuc tṛ chuyn v tính đàn hi ca dch nhy âm đo, qu là s hiu qu hơn khi bt đu mt cuc tṛ chuyn v tính cht lây lan, s năng đng và s qung đi ca t́nh yêu.

Như Thánh Phaolô đă nhc nh chúng ta: “Gi như tôi có nói đưc các th tiếng ca loài ngưi và ca các thiên thn đi na, mà không có đc mến, th́ tôi cũng chng khác ǵ thanh la phèng phèng, chũm cho xoang xong. Gi như tôi đưc ơn nói tiên tri, và đưc biết hết mi điu bí nhim, mi l cao siêu, hay có đưc tt c đc tin đến chuyn núi di non, mà không có đc mến, th́ tôi cũng chng là ǵ. Gi như tôi có đem hết gia tài cơ nghip mà b thí, hay np c thân xác tôi đ chu thiêu đt, mà không có đc mến, th́ cũng chng ích ǵ cho tôi” (1 Cr 13 1-3).

Và như vy, nó s tr thành mt t́nh yêu trao ban s sng sâu sc hơn – đưc hưng dn bi s khôn ngoan ca Thiên Chúa – giúp mi ngưi hiu đưc nhng đ̣i hi ca Thông Đip "S Sng Con Người" và dn dn nhn ra s khôn ngoan và li mi gi hàm cha trong đó. Nó s là mt t́nh yêu qung đi và v tha – đưc tr nên sung măn bi mt đc tin hp lư – vn s thôi thúc và dn dt mi ngưi chp nhn li mi gi săn sàng chào đón con cái vào cuc hôn nhân và gia đ́nh ca h.

Đây chính là li đ ngh và thông đip lâu dài ca Thông Đip ‘"S Sng Con Người".