Người ta sẽ gọi tên con trẻ là Emanuel

(Suy niệm của Lm. Giuse Nguyễn Văn Nghĩa)

Emmanuel: Thiên Chúa ở cùng chúng ta quả là một niềm mơ ước bất tận của con người có niềm tin vào Thiên Chúa. Trong cuộc sống, nhất là trong cử hành Phụng Vụ Thánh Thể, không biết bao lần ta chúc nhau đuợc Thiên Chúa ở cùng: "Chúa ở cùng anh chị em - Và ở cùng cha". Xin được chia sẻ đôi nét về sự biểu hiện của t́nh trạng được có Thiên Chúa ở cùng và một vài điều kiện để được Thiên Chúa ở cùng.

 

I. Sự biểu hiện của t́nh trạng có Chúa ở cùng: "Kính chào bà đầy ân sủng, Thiên Chúa ở cùng bà" (Lc 1,28).

Dựa trên lời chào chúc của sứ thần Gabriel với mẹ Maria ta có thể chắc chắn rằng Mẹ chính là người được Chúa ở cùng. T́nh trạng được Chúa ở cùng này được tŕnh bày như là t́nh trạng "đầy ân sủng". Một tâm hồn đầy ân sủng Chúa là tâm hồn được "rợp bóng" Thánh Thần, là T́nh Yêu bản vị giữa Chúa Cha và Chúa Con, một T́nh yêu hoàn toàn "hướng tha". Chính v́ thế người đầy ân sủng luôn lấy lợi ích của tha nhân làm mục đích của lẽ sống, của mọi hành vi của ḿnh.

 

Tương tự một số nam nhân thời bấy giờ, chẳng hạn nhóm "tu tŕ" ở Qumrân, khi tự nguyện sống đời trinh khiết, Mẹ Maria đă tự nguyện hiến dâng đời ḿnh, tự nguyện hy sinh hạnh phúc cá nhân để góp phần cầu mong Đấng Thiên Sai mau đến. Sự cao cả của tấm ḷng vị tha của Mẹ hiện rơ qua việc Mẹ tự nguyện chọn lấy t́nh cảnh như bị Thiên Chúa chúc dữ trước mặt người đời. Người Do Thái xưa và thời bấy giờ vẫn xem những phụ nữ không sinh con là đồ bị chúc dữ. Đă đính hôn với thánh Giuse, nghĩa là vẫn lập gia đ́nh, thế mà Mẹ tự nguyện sẽ không có con th́ quả là một quyết định anh dũng trong t́nh yêu vị tha. Không sinh con trong đời độc thân tự hiến đă là một hành vi cao cả, c̣n lập gia đ́nh mà quyết định sẽ không có con th́ có thể nói rằng đó là trường hợp ngoại thường. Căn cứ vào quy định của Giáo Luật về hôn nhân Công giáo th́ đây là trường hợp kết hôn không thành sự v́ loại bỏ một trong hai mục đích của hôn nhân.

 

Khi Sứ Thần truyền tin cho Mẹ rằng Mẹ sẽ thụ thai bởi phép Chúa Thánh Thần và sinh một con trai th́ tiếng thưa "xin vâng" của Mẹ bày tỏ rơ nét tâm hồn tràn đầy t́nh yêu vị tha cách hoàn hảo. Các nhà chú giải Thánh kinh cho ta hay nội hàm của hai từ xin vâng không phải là thái độ thụ động mà ngược lại đó chính là tâm t́nh tích cực trong hân hoan. V́ tha nhân, v́ hạnh phúc của nhân loại, Mẹ Maria đă chọn con đường Thiên Chúa vạch ra. Rất có thể bị Giuse hiểu lầm, rất có thể chuốc lấy nhuốc nhơ cho danh giá giá của ḿnh và số phận Mẹ có thể bị kết liễu dưới những viên đá vô tâm vô t́nh theo luật pháp thời bấy giờ. Mẹ hân hoan đón nhận tất cả chỉ v́ hạnh phúc của đồng loại. Đúng là một trái tim tràn đầy ân sủng Chúa.

 

II. Một vài điều kiện để có Chúa ở cùng:

1. "Đừng ngại nhận Maria về nhà làm bạn ḿnh... người ta sẽ gọi tên con trẻ là Emmanuel (Mt 1,20-23).

Đón nhận nhau là một trong những nghĩa cử yêu thương. Đă yêu th́ không chỉ đón nhận những ǵ dễ yêu, những ǵ đáng thương hay thích hợp với ḿnh mà c̣n đón nhận cả những ǵ khó yêu, những điều ḿnh chẳng muốn. "Thương cả đuờng đi" th́ mới là thương yêu thật sự. Đón nhận cả những ǵ mà ḷng ḿnh không mong và nhiều khi chưa hiểu rơ th́ mới là t́nh yêu không tính toán, không tham vọng cách ích kỷ.

 

Dù chỉ được Sứ Thần tỏ bày qua một giấc mơ thế mà Giuse đă mau mắn "tiếp nhận bạn ḿnh". Động thái tiếp nhận nhau như là bạn hữu đ̣i hỏi ta từ bỏ ḿnh và tự hủy ḿnh một cách nào đó. Khi đón nhận các môn đồ thành bạn hữu của ḿnh Đức Kitô đă từ bỏ tước vị là Thầy, đă tự hủy thân phận là Chúa của ḿnh (x.Ga 13). Khi đón nhận Maria và Con trẻ trong dạ về nhà, Giuse đă tự nguyện từ bỏ vị thế làm cha của Ngài. Nét cao cả của Giuse c̣n thể hiện qua việc Ngài đón nhận cả sự hiểu lầm của họ hàng, ḍng tộc, xóm giềng khi họ nghĩ rằng Ngài chính cha ruột của con trẻ.

 

Việc thánh Giuse đón nhận Maria về nhà làm bạn cũng chính là việc Ngài đón nhận chương tŕnh của Thiên Chúa. Dĩ nhiên đây là chương tŕnh ngoài dự kiến, ngoài ư định của Ngài. Tin mừng tường thuật "khi tỉnh dậy, Giuse đă thực hiện như lời Sứ Thần truyền" (Mt 1,24). Sự mau mắn, không đắn đo này nói lên thái độ tin tưởng trong an b́nh của chính Ngài. Đón nhận tha nhân với toàn bộ hiện trạng tha nhân đang có, đang là trong sự tin tưởng và an b́nh đó là một trong những điều kiện tuyệt hảo để được Thiên Chúa ở cùng.

 

2. "Bà sẽ hạ sinh một con trai mà ông sẽ đặt tên là Giêsu"(Mt 1,21).

Theo Thánh kinh, việc đặt tên có ư nghĩa rất quan trọng. Tên là người và tên cũng là sứ mạng. V́ thế người đặt tên là người có trách vụ hướng dẫn, đào tạo. Khi dẫn các con vật đến với Ađam để Ađam đặt tên cho chúng, Thiên Chúa đă trao phó trách nhiệm cai quản, huớng dẫn muôn loài cho con người (x.St 2,19). Khi đặt tên cho Abram thành Abraham, Thiên Chúa đă huấn luyện một người bán du mục cao niên, son sẻ đang chăn nuôi súc vật trong tư thế t́m sự bảo đảm, an toàn thành một người cha của đoàn lũ con cái đông đúc trong niềm tin phó thác (x.St 17,5). Khi đặt tên cho Giacop thành Israel, Thiên Chúa cũng đă huấn luyện một người láu cá "hất cẳng anh" thành một người đă "gặp gỡ, chiến đấu với Thiên Chúa" và dĩ nhiên sau đó tuân phục Thiên Chúa (x.St 32,23-30)

 

Thánh Giuse đă dùng gương sáng, lời nói, hành vi của ḿnh để dạy dỗ, hướng dẫn con trẻ thành một Giêsu, Đấng cứu nhân độ thế. Quả thật các áng văn Tin Mừng minh chứng cho ta thấy nhân cách và lối hành xử của Chúa Giêsu mang đượm dấu ấn của thánh Giuse. "Cha Ta làm việc liên lỉ, Ta cũng vậy" (x.Ga 5,17). "Lương thực của Ta là làm theo thánh ư Cha Ta trên trời" (x.Ga 4,34). "Ta không làm điều ǵ mà không nh́n việc Cha Ta làm" (x.Ga 5,19). Các thái độ, hành vi, cung cách ứng xử của Đấng Cứu Thế chắc hẳn có sự góp phần không nhỏ của thánh Giuse, đặc biệt trong thời thơ ấu và ẩn dật của Người.

 

Có Emmanuel, có Thiên Chúa ở cùng chúng ta chính là hạnh phúc đích thật. Dù rằng ở trần gian này hạnh phúc ấy chưa vĩnh viễn nhưng nó có thể là hoàn toàn một đôi lúc nào đó. Và những thời điểm có được hạnh phúc này chính là bảo chứng cho hạnh phúc đích thực cách hoàn hảo vĩnh viễn mai sau. Hạnh phúc ấy chính là t́nh trạng khi ta hết ḷng v́ lợi ích của tha nhân trong sự quên ḿnh. Để có được điều này tiên vàn hăy biết tiếp nhận nhau với toàn vẹn con người của nhau, cả nhưng ưu điểm lẫn những hạn chế, cả những sự tốt lành lẫn những điều tồi tệ. Và đồng thời cần nỗ lực giáo dục dệt xây cho đời những Giêsu. Trước ṭa án phong thánh cho Cha Gioan Maria Vianey, một cụ già đă thề trên Thánh Kinh rằng: "Con đă nh́n thấy Thiên Chúa nơi một con người". Mong sao không phải đợi đến những dịp phong thánh mà ngay trong cuộc sống thường nhật người ta, bà con tín hữu lẫn anh em lương dân hay khác đạo có thể thốt lên rằng: "Thiên Chúa đang ở cùng chúng ta".